{"id":12878,"date":"2023-06-27T06:00:00","date_gmt":"2023-06-27T03:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=12878"},"modified":"2023-06-27T15:04:39","modified_gmt":"2023-06-27T12:04:39","slug":"iqtisadi-artimin-v%c9%99-sosial-inkisafin-muh%c9%99rrikl%c9%99ri-kob-lar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=12878","title":{"rendered":"\u0130qtisadi art\u0131m\u0131n v\u0259 sosial inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u0259rrikl\u0259ri \u2013 KOB-lar"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>\u0130qtisadi art\u0131m\u0131n v\u0259 sosial inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u0259rrikl\u0259ri \u2013 KOB-lar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>27 iyun d\u00fcnyada Mikro, Ki\u00e7ik v\u0259 Orta M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259td\u0259 olan KOB subyektl\u0259rinin 97,3%-i mikro, 1,9%-i ki\u00e7ik v\u0259 0,8%-i orta sahibkarl\u0131q subyektl\u0259ridir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya \u00fczr\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259rin t\u0259qrib\u0259n 90%-i mikro, ki\u00e7ik v\u0259 orta biznes (KOB) subyektl\u0259ridir. KOB-lar d\u00fcnyada m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun t\u0259min edilm\u0259sind\u0259 \u00f6n\u0259mli rol oynay\u0131r \u2013 t\u0259qrib\u0259n 60-70%. D\u00fcnyada \u00fcmumi daxili m\u0259hsulun (\u00dcDM) 50%-i KOB-lar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min olunur.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/KOBIA-loqo-1024x683.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-10231\" width=\"550\" height=\"366\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/KOBIA-loqo-1024x683.png 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/KOBIA-loqo-300x200.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/KOBIA-loqo-768x512.png 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/KOBIA-loqo-360x240.png 360w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/KOBIA-loqo.png 1200w\" sizes=\"(max-width: 550px) 100vw, 550px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>KOB-lar iqtisadi art\u0131m\u0131n v\u0259 sosial inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u0259rrikl\u0259ri hesab olunur. KOB-lar\u0131n dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 davaml\u0131 inki\u015fafa, m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun t\u0259min edilm\u0259sin\u0259, yoxsullu\u011fun azald\u0131lmas\u0131na, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n v\u0259 innovasiyalar\u0131n stimulla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 Dayan\u0131ql\u0131 \u0130nki\u015faf M\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 nail olunmas\u0131na verdiyi t\u00f6hf\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>BMT Ba\u015f Assambleyas\u0131n\u0131n q\u0259tnam\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n 27 iyun tarixi 2017-ci ild\u0259n etibar\u0259n d\u00fcnyada Mikro, Ki\u00e7ik v\u0259 Orta M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edilir. M\u0259qs\u0259d KOB-lar\u0131n davaml\u0131 inki\u015fafa v\u0259 iqtisadiyyata verdiyi t\u00f6hf\u0259l\u0259r bar\u0259d\u0259 ictimaiyy\u0259ti daha geni\u015f m\u0259lumatland\u0131rmaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada oldu\u011fu kimi Az\u0259rbaycanda da KOB-lar iqtisadiyyat\u0131n h\u0259r\u0259k\u0259tverici q\u00fcvv\u0259si, dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n a\u00e7ar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Nazirl\u0259r Kabinetinin 21 dekabr 2018-ci il tarixli Q\u0259rar\u0131 il\u0259 \u201cMikro, ki\u00e7ik, orta v\u0259 iri sahibkarl\u0131q subyektl\u0259rinin yeni b\u00f6lg\u00fcs\u00fc meyarlar\u0131\u201d t\u0259sdiq olunub. Bu meyarlara \u0259sas\u0259n, mikro sahibkar i\u015f\u00e7il\u0259rinin say\u0131 10-d\u0259k, illik g\u0259liri 200 min manatad\u0259k olan sahibkard\u0131r. \u0130\u015f\u00e7il\u0259rinin say\u0131 11-50 aras\u0131nda, illik g\u0259liri 3 milyon manat\u0259d\u0259k olan sahibkar ki\u00e7ik sahibkar hesab olunur. Orta sahibkar i\u015f\u00e7il\u0259rinin say\u0131 51-250 aras\u0131nda, illik g\u0259liri is\u0259 3-30 milyon manat aras\u0131nda olan sahibkard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda sahibkarlar\u0131n 99%-d\u0259n \u00e7oxunu KOB subyektl\u0259ri t\u0259\u015fkil edir. F\u0259aliyy\u0259td\u0259 olan KOB subyektl\u0259rinin 97,3%-i mikro, 1,9%-i ki\u00e7ik v\u0259 0,8%-i orta sahibkarl\u0131q subyektl\u0259ridir. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 KOB subyektl\u0259ri \u0259sas\u0259n ticar\u0259t, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcrfat\u0131, tikinti, emal, logistika, s\u0259naye, turizm, ictimai ia\u015f\u0259, n\u0259qliyyat v\u0259 dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>D\u00f6vl\u0259t Statistika Komit\u0259sinin m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n 2018-2021-ci ill\u0259r \u00fczr\u0259 KOB subyektl\u0259rinin say\u0131 45% artaraq 360 min\u0259 yax\u0131n olub. Bu d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 KOB\u2013lar\u0131n qeyri-neft \u00dcDM-d\u0259 pay\u0131 23,5%-d\u0259n 26,6%-\u0259 y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n\n\n\n<p>2021-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 2022-ci ild\u0259 KOB-lar \u00fczr\u0259 d\u00f6vriyy\u0259 19%, daxilolmalar 61% art\u0131b, 4600-d\u0259n \u00e7ox KOB subyektinin meyar\u0131 b\u00f6y\u00fcy\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cAz\u0259rbaycan 2030: sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 haz\u0131rlanan ortam\u00fcdd\u0259tli sosial-iqtisadi inki\u015faf strategiyas\u0131nda ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131\u011f\u0131n \u00f6lk\u0259d\u0259 iqtisadi art\u0131m\u0131n v\u0259 m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun \u0259sas m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evrilm\u0259si strateji h\u0259d\u0259fl\u0259rd\u0259n biri olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 sahibkarlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n KOB subyektl\u0259ri d\u00f6vl\u0259tin geni\u015f d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri il\u0259 \u0259hat\u0259 olunublar.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Ki\u00e7ik v\u0259 Orta Biznesin \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyi (KOB\u0130A) KOB sektorunun t\u0259nziml\u0259nm\u0259si, biznes\u0259 d\u00f6vl\u0259t xidm\u0259tl\u0259rinin g\u00f6st\u0259rilm\u0259sinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, KOB maraqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si, onlar\u0131n bilik v\u0259 innovasiyalara, bazarlara v\u0259 maliyy\u0259y\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir, KOB-lara bir s\u0131ra d\u0259st\u0259k v\u0259 xidm\u0259tl\u0259r t\u0259qdim edir. \u0130ndiy\u0259d\u0259k KOB\u0130A-n\u0131n KOB inki\u015faf m\u0259rk\u0259zl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n KOB-lar\u0131n biznes bilikl\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6d\u0259ni\u015fsiz olaraq t\u0259qrib\u0259n 40 min\u0259 q\u0259d\u0259r KOB subyektinin faydaland\u0131\u011f\u0131 3000-d\u0259n \u00e7ox t\u0259lim ke\u00e7irilib, 5500-d\u0259k sahibkar\u0131n yararland\u0131\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t xidm\u0259ti g\u00f6st\u0259rilib, 800-\u0259 yax\u0131n KOB subyekti \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6d\u0259ni\u015fsiz biznes plan haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Biznes\u0259 ba\u015flamaq v\u0259 m\u00f6vcud f\u0259aliyy\u0259tin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 \u00f6n\u0259mi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq sahibkarlar\u0131n m\u00fcraci\u0259ti \u0259sas\u0131nda 21, Agentlyin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 is\u0259 26 daxili bazar ara\u015fd\u0131rmas\u0131 apar\u0131l\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>KOB-lar\u0131n r\u0259q\u0259msalla\u015fmas\u0131 v\u0259 innovativ ideyalar\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn KOB\u0130A t\u0259r\u0259find\u0259n 100-\u0259 yax\u0131n \u201cStartap\u201d \u015f\u0259had\u0259tnam\u0259si verilib ki, bu s\u0259n\u0259d onlar\u0131 3 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 innovasiya f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n \u0259ld\u0259 etdiyi g\u0259lirl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u0259nf\u0259\u0259t v\u0259 g\u0259lir vergisind\u0259n azad edib.<\/p>\n\n\n\n<p>KOB-lar\u0131n maliyy\u0259 imkanlar\u0131n\u0131n yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na d\u0259st\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 onlar\u0131n t\u0259hsil, elm, t\u0259dqiqat v\u0259 d\u0259st\u0259k istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 layih\u0259l\u0259rinin maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si mexanizmi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 indiy\u0259d\u0259k 39 KOB subyektin\u0259 750 min manatdan \u00e7ox&nbsp;qrant v\u0259saiti verilib.<\/p>\n\n\n\n<p>KOB-lar\u0131n bazarlara \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131n d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn indiy\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycanda v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f 50 s\u0259rgi v\u0259 yarmarkada 1300-\u0259 yax\u0131n KOB subyektinin \u00f6d\u0259ni\u015fsiz olaraq i\u015ftirak\u0131 t\u0259min edilib. Agentlik t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259min edil\u0259n KOB-lar\u0131n ticar\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131na d\u0259st\u0259k mexanizmi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 25 sahibkar\u0131n m\u0259hsullar\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif ticar\u0259t \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rind\u0259 sat\u0131\u015f\u0131 t\u0259min olunub. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Sahibkarlara vahid m\u0259kanda d\u00f6vl\u0259t-biznes v\u0259 biznes-biznes xidm\u0259tl\u0259rinin g\u00f6st\u0259rildiyi KOB evl\u0259rinin say\u0131 \u00fc\u00e7\u0259 \u00e7at\u0131b, bu m\u0259rk\u0259zl\u0259rd\u0259 biznes subyektl\u0259rin\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n xidm\u0259tl\u0259rin say\u0131 is\u0259 300 mini ke\u00e7ib. \u00d6lk\u0259nin dig\u0259r iri \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonlar\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rimizd\u0259 KOB evl\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda \u00f6lk\u0259nin 41 \u015f\u0259h\u0259r v\u0259 rayonunda f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Agentliyin KOB dostlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n yeni KOB subyektl\u0259rinin yaranmas\u0131na v\u0259 m\u00f6vcud biznesl\u0259rin inki\u015faf\u0131na, onlar\u0131n investisiya t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rinin d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259sin\u0259, sahibkar maraqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi t\u0259dbirl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilir. \u0130ndiy\u0259d\u0259k KOB dostu mexanizmi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u00f6vzularda 17 min\u0259 yax\u0131n sahibkar\u0131n i\u015ftirak\u0131 il\u0259 370-\u0259 yax\u0131n sah\u0259vi g\u00f6r\u00fc\u015f v\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri t\u0259\u015fkil edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00fcn\u0259d\u0259k i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f \u0259razil\u0259rd\u0259 biznes qurmaq v\u0259 investisiya yat\u0131rmaq ist\u0259y\u0259n sahibkarlardan KOB\u0130A-ya 1500-\u0259 yax\u0131n m\u00fcraci\u0259t daxil olub ki, onlardan 70%-\u0259 yax\u0131n\u0131 yerli biznes subyektl\u0259rinin m\u00fcraci\u0259tl\u0259ridir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n 2 dekabr 2022-ci il tarixind\u0259 t\u0259sdiq edilmi\u015f \u201cMikro, ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 haqq\u0131nda\u201d Qanunda KOB subyektl\u0259rin\u0259 g\u00f6st\u0259ril\u0259n d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yinin t\u0259\u015fviqi forma v\u0259 metodlar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib. Bu Qanuna, el\u0259c\u0259 d\u0259 sahibkarl\u0131q sah\u0259sind\u0259 d\u00f6vl\u0259tin prioritetl\u0259rin\u0259 v\u0259 beyn\u0259lxalq m\u00fcst\u0259vid\u0259 KOB-larla ba\u011fl\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flara uy\u011fun olaraq KOB subyektl\u0259rin\u0259 d\u0259st\u0259k davam etdiril\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130qtisadi art\u0131m\u0131n v\u0259 sosial inki\u015faf\u0131n m\u00fch\u0259rrikl\u0259ri \u2013 KOB-lar 27 iyun d\u00fcnyada Mikro, Ki\u00e7ik v\u0259 Orta M\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r G\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Az\u0259rbaycanda f\u0259aliyy\u0259td\u0259 olan KOB subyektl\u0259rinin 97,3%-i mikro, 1,9%-i ki\u00e7ik v\u0259 0,8%-i orta sahibkarl\u0131q subyektl\u0259ridir. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259rin t\u0259qrib\u0259n&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10231,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12878"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12878"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12878\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12879,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12878\/revisions\/12879"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10231"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12878"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12878"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12878"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}