{"id":15009,"date":"2023-08-23T11:00:00","date_gmt":"2023-08-23T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=15009"},"modified":"2023-08-23T19:34:34","modified_gmt":"2023-08-23T16:34:34","slug":"findiq-ixracinda-%c9%99sas-r%c9%99qab%c9%99t-avropa-bazari-daxilind%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=15009","title":{"rendered":"F\u0131nd\u0131q ixrac\u0131nda \u0259sas r\u0259qab\u0259t Avropa bazar\u0131 daxilind\u0259dir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>\u0130smay\u0131l Orucov: \u201cF\u0131nd\u0131q ixrac\u0131nda \u0259sas r\u0259qab\u0259t Avropa bazar\u0131 daxilind\u0259dir\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259sas f\u0131nd\u0131q ixracat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biridir. \u00d6lk\u0259mizin ixrac edil\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 s\u0131ras\u0131nda f\u0131nd\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q ilk yerl\u0259rd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. D\u00f6vl\u0259tin f\u0131nd\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259rdiyi d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri bu sah\u0259nin daha da inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 v\u0259 f\u0131nd\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011fa maraq g\u00f6st\u0259r\u0259n fermerl\u0259rin say\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur.<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/russ.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-15012\" width=\"457\" height=\"292\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/russ.jpg 766w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/russ-300x192.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/08\/russ-360x230.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 457px) 100vw, 457px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><em>Az\u0259rbaycan F\u0131nd\u0131q \u0130stehsal\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 \u0130xracat\u00e7\u0131lar\u0131 Assosiasiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri <strong>\u0130smay\u0131l Orucov<\/strong> f\u0131nd\u0131q istehsal\u0131 v\u0259 ixrac\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Art\u0131q yeni m\u00f6vs\u00fcm \u00fc\u00e7\u00fcn f\u0131nd\u0131q y\u0131\u011f\u0131m\u0131na ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bu m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131q nec\u0259dir?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&#8211; D\u0259qiq g\u00f6st\u0259ricil\u0259r y\u0131\u011f\u0131m m\u00f6vs\u00fcm\u00fcn\u00fcn sonunda bilin\u0259c\u0259k. Amma bu il Az\u0259rbaycanda, \u0259n az\u0131, 60-70 min ton qab\u0131ql\u0131 f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n y\u0131\u011f\u0131lmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir. Bu da emal prosesind\u0259n sonra 21-23 min ton f\u0131nd\u0131q l\u0259p\u0259sinin olaca\u011f\u0131 dem\u0259kdir. Yaz aylar\u0131nda havan\u0131n \u00e7ox s\u0259rin, bir \u00e7ox da\u011fl\u0131q rayonlarda soyuq ke\u00e7m\u0259si bioloji yeti\u015fm\u0259 fazas\u0131na \u00e7atmam\u0131\u015f m\u0259hsulu z\u0259d\u0259l\u0259di. \u018fslind\u0259, bu il m\u0259hsul istehsal\u0131nda art\u0131m olmal\u0131 idi, amma qeyd edil\u0259n s\u0259b\u0259bd\u0259n b\u00f6y\u00fck bir art\u0131m g\u00f6zl\u0259nilmir. M\u0259hsul istehsal\u0131n\u0131n \u00f6t\u0259nilki q\u0259d\u0259r olaca\u011f\u0131 proqnozla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Havalar\u0131n s\u0259rin ke\u00e7m\u0259si m\u0259hsulun keyfiyy\u0259tind\u0259 d\u0259 problem yarad\u0131bm\u0131?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&#8211; Havalar\u0131n s\u0259rin ke\u00e7m\u0259si f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 t\u0259sir etm\u0259yib. Amma r\u00fctub\u0259tli hava m\u0259hsullar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 aflatoksin x\u0259st\u0259liyinin yaranma ehtimal\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r. Biz buna indi d\u0259qiq qiym\u0259t ver\u0259 bilm\u0259rik. X\u0259st\u0259liyin yaran\u0131b-yaranmad\u0131\u011f\u0131 emal prosesind\u0259n sonra bioloji laboratoriyalar\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 analizl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olunacaq. \u00dcmid edir\u0259m ki, soyuq hava \u015f\u0259raiti f\u0131nd\u0131qlar\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 \u00e7ox az t\u0259sir ed\u0259r, amma b\u00f6y\u00fck ehtimal da var ki, bu proses t\u0259sirsiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259y\u0259c\u0259k, m\u0259hsulda bioloji x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259c\u0259yik.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Ke\u00e7\u0259n m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n qiym\u0259tind\u0259 bir q\u0259d\u0259r ucuzla\u015fma oldu. Bu il m\u0259hsulun bazar qiym\u0259tinin nec\u0259 olmas\u0131 g\u00f6zl\u0259nilir?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&#8211; M\u0259hsulun bazar qiym\u0259ti \u00e7ox volatildir. Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n b\u00f6y\u00fck ixrac bazar\u0131 Rusiya, \u0130taliya, Almaniya v\u0259 Fransad\u0131r. Rusiyada son vaxtlar rublun dollara nisb\u0259td\u0259 d\u0259y\u0259rd\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259si ixrac zaman\u0131 m\u0259hsulun qiym\u0259tin\u0259 \u00e7ox t\u0259sir ed\u0259c\u0259k. Eyni zamanda, T\u00fcrkiy\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n 1 kiloqram\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin 84 lir\u0259 oldu\u011fu a\u00e7\u0131qlanm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Amma bu g\u00fcn biz T\u00fcrkiy\u0259 f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n Avropa bazar\u0131na daha ucuz qiym\u0259t\u0259 sat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fck, \u00e7\u00fcnki T\u00fcrkiy\u0259 a\u00e7\u0131qlasa bel\u0259, al\u0131c\u0131lar f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 o qiym\u0259t\u0259 alm\u0131rlar, n\u0259 zaman o qiym\u0259t\u0259 alacaqlar\u0131n\u0131n da tarixi b\u0259lli deyil. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 haz\u0131rda f\u0131nd\u0131q d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n a\u00e7\u0131qlanan qiym\u0259td\u0259n 10-12 lir\u0259 daha ucuz sat\u0131l\u0131r. \u0130ki h\u0259ft\u0259 \u0259vv\u0259l Avropada T\u00fcrkiy\u0259 mal\u0131n\u0131n fyu\u00e7ers m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri \u00fczr\u0259 qiym\u0259tl\u0259ri 5,6-5,8 dollar idis\u0259, bu h\u0259ft\u0259nin fyu\u00e7ersl\u0259ri 5,55-5,70 dollara enib. H\u0259r k\u0259s g\u00f6zl\u0259yirdi ki, qiym\u0259t y\u00fcks\u0259l\u0259c\u0259k, amma, \u0259fsuslar olsun ki, T\u00fcrkiy\u0259 f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n qiym\u0259tinin d\u00fcnya bazar\u0131nda enm\u0259si m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. Ona g\u00f6r\u0259 biz d\u0259 m\u0259cburuq ki, h\u0259min qiym\u0259tl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015faq.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Az\u0259rbaycan 2021-ci il\u0259 kimi f\u0131nd\u0131q istehsal\u0131 v\u0259 ixrac\u0131na g\u00f6r\u0259 d\u00fcnyada 3-c\u00fc yerd\u0259 idi. B\u0259s \u00f6lk\u0259mizin bu m\u00f6vs\u00fcmd\u0259 h\u0259min s\u0131ralamadak\u0131 m\u00f6vqeyi nec\u0259dir?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu s\u0131ralamada ilk yerd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259, 2-ci yerd\u0259 \u0130taliya, 3-c\u00fc yerd\u0259 Az\u0259rbaycan idi. Amma son ill\u0259rd\u0259 \u00c7ili v\u0259 AB\u015e k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 f\u0131nd\u0131q ba\u011flar\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck m\u0259hsuldarl\u0131q \u0259ld\u0259 edirl\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 f\u0131nd\u0131q istehsal\u0131 v\u0259 ixrac\u0131na g\u00f6r\u0259 3-c\u00fc yerd\u0259 \u00c7ili, 4-c\u00fc yerd\u0259 AB\u015e, 5-ci yerd\u0259 Az\u0259rbaycan, 6-c\u0131 yerd\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan dayan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>X\u00fcsusil\u0259 qeyd edim ki, \u00c7ili v\u0259 AB\u015e-da f\u0131nd\u0131q ba\u011flar\u0131n\u0131n art\u0131m\u0131 davam etm\u0259kd\u0259dir. Yax\u0131n zamanda bu iki d\u00f6vl\u0259t h\u0259tta \u0130taliyan\u0131 \u00f6t\u0259r\u0259k 2-ci yer u\u011frunda r\u0259qab\u0259t aparacaq.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Az\u0259rbaycanda f\u0131nd\u0131q ba\u011flar\u0131n\u0131n sal\u0131nmas\u0131na maraq nec\u0259dir?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&#8211; \u018fslind\u0259, \u00f6lk\u0259d\u0259 f\u0131nd\u0131q ba\u011flar\u0131n\u0131n say\u0131 art\u0131b. Statistik a\u00e7\u0131qlamalara g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycanda t\u0259xmin\u0259n 80 min hektar f\u0131nd\u0131q ba\u011f\u0131 sal\u0131n\u0131b. Bunun bir \u00e7oxu k\u00f6hn\u0259 \u00fcsulla sal\u0131nm\u0131\u015f ba\u011flard\u0131r. \u018ffsuslar ki, intensiv ba\u011flar\u0131n say\u0131 azd\u0131r. K\u00f6hn\u0259d\u0259n sal\u0131nm\u0131\u015f ba\u011flarda ke\u00e7mi\u015f aqrotexniki qaydalar oldu\u011fundan, m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131na sovet t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc il\u0259 yana\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, ortalama m\u0259hsuldarl\u0131q, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 \u015fimal-q\u0259rb rayonlar\u0131nda, h\u0259r hektar \u00fc\u00e7\u00fcn 1 tondur. \u015eimal rayonlar\u0131nda m\u0259hsuldarl\u0131q bir az daha \u00e7oxdur. \u00c7\u00fcnki \u0259kin sistemi f\u0259rqlidir. Amma \u0259kin statistikas\u0131 il\u0259 bax\u0131larsa, respublika \u00fczr\u0259 h\u0259r hektar \u00fc\u00e7\u00fcn ortalama m\u0259hsuldarl\u0131q 800-900 kq-d\u0131r. Bu, \u00e7ox azd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>\u0130xracat\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn Avropa Birliyi t\u0259r\u0259find\u0259n x\u00fcsusi g\u00f6mr\u00fck g\u00fcz\u0259\u015ftl\u0259rinin t\u0259tbiq edilm\u0259si, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 bel\u0259 bir g\u00fcz\u0259\u015ftin olmamas\u0131 ixracla ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n probleml\u0259rin yaranmas\u0131na s\u0259b\u0259b olurdu. Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn ixrac zaman\u0131 y\u00fcks\u0259k g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi h\u0259l\u0259 d\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259dir?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&#8211; Bu problem h\u0259l\u0259 d\u0259 var. \u018ffsuslar olsun ki, Avropa Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 v\u0259 qida sektorunda da ikili standartlar t\u0259tbiq edir, m\u00fc\u0259yy\u0259n a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcr. Bunlardan biri Avropa Birliyin\u0259 ixrac zaman\u0131 Az\u0259rbaycan m\u0259hsullar\u0131na 3,2-11,8 faiz g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumunun t\u0259tbiq edilm\u0259sidir. Xat\u0131rlad\u0131m ki, natural m\u0259hsula 3,2 faiz, emal edilmi\u015f, y\u0259ni qovrulmu\u015f, do\u011franm\u0131\u015f f\u0131nd\u0131\u011fa 11,8 faiz g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumu t\u0259tbiq edilir. Az\u0259rbaycan\u0131n r\u0259qibl\u0259ri is\u0259 h\u0259min m\u0259hsullar\u0131 s\u0131f\u0131r d\u0259r\u0259c\u0259 r\u00fcsumla ixrac edirl\u0259r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 biz qiym\u0259ti endirm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oluruq. Biz r\u00fcsumun t\u0259tbiqind\u0259n sonra qiym\u0259tl\u0259rimizin T\u00fcrkiy\u0259 v\u0259 G\u00fcrc\u00fcstan\u0131n qiym\u0259tl\u0259rind\u0259n baha olmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. \u018fks halda, qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259fin Az\u0259rbaycandan mal alma\u011fa he\u00e7 bir mara\u011f\u0131 olmaz. N\u0259 q\u0259d\u0259r keyfiyy\u0259tli m\u0259hsul olsa bel\u0259, qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f f\u0131nd\u0131q istehsal\u0131nda lider olan T\u00fcrkiy\u0259nin qiym\u0259tl\u0259rin\u0259 \u0259saslan\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, h\u0259min g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumlar\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259tbiq olunur. Bu is\u0259 ixrac\u0131m\u0131za \u00e7ox b\u00f6y\u00fck mane\u0259 yarad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Bu il \u0259rzind\u0259 yeni ixrac istiqam\u0259tl\u0259ri a\u00e7\u0131la bil\u0259r?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&#8211; N\u0259z\u0259r\u0259 almal\u0131y\u0131q ki, d\u00fcnyan\u0131n 80 faiz f\u0131nd\u0131q m\u0259mulat\u0131 Avropa Birliyind\u0259ki \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n emal edilir, sonra dig\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n istehlak olunur. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 dig\u0259r bazarlar m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun deyil.<\/p>\n\n\n\n<p>126 milyon \u0259halisi olan Yaponiya c\u0259mi 1000-1200 ton f\u0131nd\u0131q l\u0259p\u0259si idxal edir. 1,5 milyard \u0259halisi olan Hindistan 20 ton, M\u0259rake\u015f ild\u0259 40 ton f\u0131nd\u0131q l\u0259p\u0259si idxal edir. Bunlar \u00e7ox c\u00fczi r\u0259q\u0259ml\u0259r oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r bazarlar\u0131 axtarmaq m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun deyil. Biz \u0259sas\u0259n Avropa bazarlar\u0131na fokuslan\u0131r\u0131q, \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q ki, orada h\u0259m ixrac limitimizi saxlaya bil\u0259k, h\u0259m d\u0259 Avropa daxilind\u0259 sat\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131raq. Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas r\u0259qab\u0259t Avropa bazar\u0131 daxilind\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>F\u0131nd\u0131\u011f\u0131n son m\u0259hsulunu ki\u00e7ik qabla\u015fd\u0131rmada ixrac ed\u0259 bilm\u0259m\u0259yimiz, f\u0131nd\u0131\u011f\u0131 yaln\u0131z natural formada sata bilm\u0259yimiz b\u00f6y\u00fck xarici bazarlara \u00e7\u0131xa bilm\u0259yimiz\u0259 mane\u0259 yarad\u0131rd\u0131. Bu il bu problem h\u0259llini tap\u0131b?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&#8211; Biz h\u0259qiq\u0259t\u0259n d\u0259 qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f f\u0131nd\u0131\u011f\u0131, h\u0259tta f\u0131nd\u0131q m\u0259hsulu istifad\u0259 olunan dig\u0259r \u015firniyyatlar\u0131 da ixrac ed\u0259 bilmirik. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn Avropada g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumu t\u0259tbiq olunur. Bu da qiym\u0259t balans\u0131n\u0131n pozulmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Misal \u00fc\u00e7\u00fcn, T\u00fcrkiy\u0259nin bir pe\u00e7enyesi Avropaya s\u0131f\u0131r faizlik g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumu il\u0259 ixrac edilir, amma Az\u0259rbaycan\u0131n eyni t\u0259rkibli pe\u00e7enyesi \u00fc\u00e7\u00fcn 11,8 faiz g\u00f6mr\u00fck r\u00fcsumu t\u0259tbiq edilir, bu da b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259mdir. R\u0259qab\u0259tqabiliyy\u0259tli qiym\u0259t yaranmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn biz yen\u0259 d\u0259 natural f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 ixrac\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259c\u0259yik.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Az\u0259rbaycanda f\u0131nd\u0131q qab\u0131\u011f\u0131ndan alternativ enerjinin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilir?<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>&#8211; Son zamanlar Az\u0259rbaycan daxilind\u0259 f\u0131nd\u0131q qab\u0131\u011f\u0131ndan k\u00f6m\u00fcr istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunur. Art\u0131q bazarda bel\u0259 m\u0259hsullar\u0131n sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259 bil\u0259rsiniz, f\u0131nd\u0131q qab\u0131\u011f\u0131ndan alternativ yanacaq kimi istifad\u0259 hallar\u0131 artmaqdad\u0131r. Eyni zamanda, f\u0131nd\u0131q qab\u0131qlar\u0131n\u0131n bir qismi T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ixrac edilir. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 \u0130raq, Suriya qa\u00e7q\u0131nlar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rd\u0259 f\u0131nd\u0131q qab\u0131qlar\u0131ndan yanacaq kimi istifad\u0259 olunur. \u015e\u00fcbh\u0259 etmir\u0259m ki, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ixrac dayanacaq, f\u0131nd\u0131q qab\u0131\u011f\u0131 k\u00f6m\u00fcr\u0259 \u00e7evril\u0259r\u0259k yaln\u0131z \u00f6lk\u0259 daxilind\u0259 sat\u0131lacaq. Bu da Az\u0259rbaycanda me\u015f\u0259l\u0259rin qorunmas\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong><a href=\"https:\/\/vergiler.az\/news\/articles\/25602.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">\u0130lham\u0259 \u0130sabalayeva<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130smay\u0131l Orucov: \u201cF\u0131nd\u0131q ixrac\u0131nda \u0259sas r\u0259qab\u0259t Avropa bazar\u0131 daxilind\u0259dir\u201d Az\u0259rbaycan d\u00fcnyan\u0131n \u0259sas f\u0131nd\u0131q ixracat\u00e7\u0131lar\u0131ndan biridir. \u00d6lk\u0259mizin ixrac edil\u0259n k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 m\u0259hsullar\u0131 s\u0131ras\u0131nda f\u0131nd\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q ilk yerl\u0259rd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b. D\u00f6vl\u0259tin f\u0131nd\u0131q\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6st\u0259rdiyi d\u0259st\u0259k t\u0259dbirl\u0259ri bu sah\u0259nin&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15012,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15009"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15009"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15009\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15029,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15009\/revisions\/15029"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15012"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15009"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15009"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15009"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}