{"id":15478,"date":"2023-09-07T08:00:00","date_gmt":"2023-09-07T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=15478"},"modified":"2023-09-07T09:52:05","modified_gmt":"2023-09-07T06:52:05","slug":"2023-cu-ild%c9%99-az%c9%99rbaycandaki-mobil-cihaz-istifad%c9%99cil%c9%99rini-h%c9%99d%c9%99f-alan-kiberhucumlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=15478","title":{"rendered":"2023-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 mobil cihaz istifad\u0259\u00e7il\u0259rini h\u0259d\u0259f alan kiberh\u00fccumlar"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>2023-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 mobil cihaz istifad\u0259\u00e7il\u0259rini h\u0259d\u0259f alan kiberh\u00fccumlar \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 art\u0131b<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKaspersky\u201d-nin m\u0259lumat\u0131na* g\u00f6r\u0259, 2023-c\u00fc ilin ilk s\u0259kkiz ay\u0131nda Az\u0259rbaycanda mobil cihaz istifad\u0259\u00e7il\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 224 min kiberh\u00fccum t\u0259\u015fkil edib ki, bu da 2022-ci ilin eyni d\u00f6vr\u00fc il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 t\u0259xmin\u0259n \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 \u00e7oxdur. Bu bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat 1 sentyabr 2023-c\u00fc il tarixind\u0259 Bak\u0131da ke\u00e7iril\u0259n \u201cKaspersky Cyber \u200b\u200bKnowledge Day\u201d t\u0259dbirinin m\u0259tbuat konfrans\u0131nda s\u0259sl\u0259ndirilib.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11072\" width=\"341\" height=\"227\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky.png 650w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky-300x200.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky-360x240.png 360w\" sizes=\"(max-width: 341px) 100vw, 341px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>\u018fn geni\u015f yay\u0131lm\u0131\u015f kibert\u0259hdidl\u0259r gizli reklamlar\u0131 olan Minecraft modlar\u0131 (y\u0259ni, arxa planda reklamlara \u201cbaxa bil\u0259n\u201d t\u0259tbiql\u0259r) v\u0259 aqressiv reklam proqram\u0131 olan dig\u0259r qeyri-oyun proqramlar\u0131d\u0131r. Buraya i\u015f axtar\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn saxta t\u0259tbiql\u0259r v\u0259 populyar messencerl\u0259rin istifad\u0259\u00e7i bildiri\u015fl\u0259rini \u0259l\u0259 ke\u00e7ir\u0259n daxili casus moduluna malik modifikasiyas\u0131 da daxildir. \u018fg\u0259r ilk \u00fc\u00e7 t\u0259hl\u00fck\u0259 arzuolunmaz proqramlard\u0131rsa, sonuncu ikisi troyanlard\u0131r, y\u0259ni istifad\u0259\u00e7i \u00fc\u00e7\u00fcn birba\u015fa t\u0259hdid m\u0259nb\u0259yi kimi \u00e7\u0131x\u0131\u015f edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, saxta i\u015f axtar\u0131\u015f\u0131 t\u0259tbiql\u0259ri v\u0259sait itkisin\u0259, messencerl\u0259rin casus modulu il\u0259 modifikasiyas\u0131 is\u0259 bildiri\u015fl\u0259rd\u0259n m\u0259xfi m\u0259lumatlar\u0131 (\u015f\u0259xsi yaz\u0131\u015fmalardak\u0131 mesajlar, bank \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259sdiq kodlar\u0131 v\u0259 s.) s\u0131zmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cArzuolunmaz v\u0259 z\u0259r\u0259rli proqramlar mobil telefon istifad\u0259\u00e7il\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn aktiv kibert\u0259hdid olaraq qal\u0131r. Reklam proqram\u0131, birba\u015fa z\u0259r\u0259rli funksionall\u0131\u011f\u0131 ehtiva etm\u0259s\u0259 d\u0259, cihaz\u0131n tam istifad\u0259sin\u0259 d\u0259 mane ola bil\u0259r, \u00e7\u00fcnki aqressiv reklam modullar\u0131 tez-tez b\u00fct\u00fcn t\u0259tbiql\u0259rin \u00fcz\u0259rind\u0259 reklam g\u00f6st\u0259rir. Bundan \u0259lav\u0259, bu c\u00fcr modullar t\u0259r\u0259find\u0259n g\u00f6st\u0259ril\u0259n reklamlar \u00e7ox vaxt he\u00e7 bir moderasiyadan ke\u00e7mir, bunun n\u0259tic\u0259sind\u0259 reklamda z\u0259r\u0259rli sayt v\u0259 ya proqrama ke\u00e7id ola bil\u0259r. Biz smartfon sahibl\u0259rini proqramlar\u0131 y\u00fckl\u0259y\u0259rk\u0259n ay\u0131q-say\u0131q olma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q: t\u0259rtibat\u00e7\u0131ya, onlar\u0131n reytinqin\u0259 v\u0259 dig\u0259r istifad\u0259\u00e7il\u0259rin r\u0259yl\u0259rin\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k vacibdir\u201d, &#8211; dey\u0259 \u201cKaspersky\u201d-nin kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fczr\u0259 eksperti Dmitri Kalinin qeyd edir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cSmartfonlar h\u0259yat\u0131m\u0131z\u0131n bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir: onlardan i\u015f, \u0259yl\u0259nc\u0259, yax\u0131nlar\u0131m\u0131zla \u00fcnsiyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edirik, onlarda \u00e7oxlu sayda \u015f\u0259xsi m\u0259lumat saxlay\u0131r\u0131q v\u0259 onlara y\u00fckl\u0259diyimiz bir \u00e7ox t\u0259tbiql\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edirik. Biz mobil cihazla n\u0259 q\u0259d\u0259r tez-tez \u0259laq\u0259 saxlasaq, bir o q\u0259d\u0259r tez-tez yeni z\u0259r\u0259rli proqramlar yazan v\u0259 sxeml\u0259rini t\u0259kmill\u0259\u015fdir\u0259n, h\u0259tta arzuolunmaz reklamlar\u0131 v\u0259 spamlar\u0131 daha c\u0259lbedici v\u0259 inand\u0131r\u0131c\u0131 ed\u0259n f\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u00fccuma m\u0259ruz qalma riskl\u0259rini art\u0131rm\u0131\u015f oluruq. C\u0259lbedici bannerin arxas\u0131nda n\u0259 oldu\u011funa \u0259min deyilsinizs\u0259, \u00fcz\u0259rin\u0259 klikl\u0259m\u0259yin. T\u0259nqidi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259d\u0259n istifad\u0259 edin v\u0259 etibarl\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik h\u0259lli qura\u015fd\u0131r\u0131n\u201d, &#8211; dey\u0259 \u201cKaspersky\u201d-nin Az\u0259rbaycandak\u0131 r\u0259smi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si M\u00fc\u015fviq M\u0259mm\u0259dov \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Cihaz\u0131n\u0131z\u0131 mobil t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u201cKaspersky\u201d m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 edirl\u0259r:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>qura\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259tbiq\u0259 hans\u0131 icaz\u0259l\u0259ri verdiyiniz\u0259, onun cihaz\u0131n d\u00fczg\u00fcn i\u015fl\u0259m\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131m olub-olmamas\u0131na diqq\u0259t yetirin;<\/li>\n\n\n\n<li>z\u0259r\u0259rli proqramlar\u0131n cihaza y\u00fckl\u0259nm\u0259sinin v\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alan <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.ru\/premium\">Kaspersky Premium<\/a> kimi etibarl\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik h\u0259llind\u0259n istifad\u0259 edin;<\/li>\n\n\n\n<li>t\u0259tbiql\u0259ri qanuni resurslardan y\u00fckl\u0259yin: ist\u0259nil\u0259n halda bu, qeyri-r\u0259smi m\u0259nb\u0259l\u0259rl\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rl\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fma riskini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131r;<\/li>\n\n\n\n<li>internetd\u0259 g\u0259l\u0259n \u00e7ox c\u0259lbedici t\u0259klifl\u0259r\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, asan pul v\u0259dl\u0259rin\u0259 etibar etm\u0259yin.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><em>* 1 yanvar-21 avqust 2022-ci il v\u0259 2023-c\u00fc il tarixl\u0259rind\u0259 \u201cKaspersky\u201d-nin Android \u0259m\u0259liyyat sistemi il\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan cihazlar \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259ll\u0259rin\u0259 edilmi\u015f gerid\u00f6n\u00fc\u015fl\u0259rin anoniml\u0259\u015fdirilmi\u015f statistikas\u0131na \u0259saslanan m\u0259lumatlar.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2023-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycandak\u0131 mobil cihaz istifad\u0259\u00e7il\u0259rini h\u0259d\u0259f alan kiberh\u00fccumlar \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 art\u0131b \u201cKaspersky\u201d-nin m\u0259lumat\u0131na* g\u00f6r\u0259, 2023-c\u00fc ilin ilk s\u0259kkiz ay\u0131nda Az\u0259rbaycanda mobil cihaz istifad\u0259\u00e7il\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 224 min kiberh\u00fccum t\u0259\u015fkil edib ki, bu da 2022-ci ilin&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11072,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15478"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15478"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15478\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15484,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15478\/revisions\/15484"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15478"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15478"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15478"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}