{"id":15882,"date":"2023-09-18T08:00:00","date_gmt":"2023-09-18T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=15882"},"modified":"2023-09-17T22:48:05","modified_gmt":"2023-09-17T19:48:05","slug":"aksizli-m%c9%99hsullarin-ixracinin-t%c9%99sviqi-faydali-n%c9%99tic%c9%99l%c9%99r-v%c9%99d-edir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=15882","title":{"rendered":"Aksizli m\u0259hsullar\u0131n ixrac\u0131n\u0131n t\u0259\u015fviqi faydal\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r v\u0259d edir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Aksizli m\u0259hsullar\u0131n ixrac\u0131n\u0131n t\u0259\u015fviqi faydal\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r v\u0259d edir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) qlobal t\u00fct\u00fcn epidemiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 2023-c\u00fc il hesabat\u0131nda t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlanan statistik n\u0259tic\u0259l\u0259r, obrazl\u0131 des\u0259k, h\u0259y\u0259can t\u0259bilidir. H\u0259r il t\u0259xmin\u0259n 1,3 milyon insan ikinci \u0259l t\u00fcst\u00fcs\u00fcn\u00fcn (siqaret \u00e7\u0259k\u0259nin buraxd\u0131\u011f\u0131 v\u0259 eyni zamanda siqaretd\u0259n \u00e7\u0131xan t\u00fcst\u00fc) t\u0259sirind\u0259n \u00f6l\u00fcr. Bu \u00f6l\u00fcml\u0259rin ham\u0131s\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259r. Passiv siqaret \u201c\u00fcr\u0259k-damar, t\u0259n\u0259ff\u00fcs, onkoloji x\u0259st\u0259likl\u0259r, insult v\u0259 2-ci tip diabetd\u0259n \u00f6l\u00fcm riski yarad\u0131r\u201d. \u00dcST-nin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, g\u0259lir s\u0259viyy\u0259sind\u0259n as\u0131l\u0131 olmayaraq, b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r \u201c\u00f6l\u00fcmc\u00fcl t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131na t\u0259l\u0259bat\u0131 azaltmaq imkan\u0131na malikdir\u201d. 2,3 milyard insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnyan\u0131n 44 \u00f6lk\u0259sind\u0259 \u00dcST-nin t\u00f6vsiy\u0259 etdiyi MPOWER adlanan t\u00fct\u00fcn \u0259leyhin\u0259 6 t\u0259dbird\u0259n he\u00e7 biri q\u0259bul edilm\u0259yib. 15 il \u0259vv\u0259l haz\u0131rlanm\u0131\u015f bu t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r toplusuna t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259nin monitorinqi, insanlar\u0131n t\u00fct\u00fcn t\u00fcst\u00fcs\u00fcnd\u0259n qorunmas\u0131, siqaretin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131na k\u00f6m\u0259klik g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, t\u00fct\u00fcn\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q, t\u00fct\u00fcn reklam\u0131na qoyulan qada\u011falar\u0131n t\u0259tbiqi v\u0259 ona g\u00f6r\u0259 vergil\u0259rin art\u0131r\u0131lmas\u0131 daxildir. \u00dcST \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u201ct\u00fcst\u00fcs\u00fcz \u0259traf m\u00fchit \u00fc\u00e7\u00fcn qanunlar\u0131n q\u0259bulunu s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259y\u0259\u201d \u00e7a\u011f\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/tutunnn.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-15883\" width=\"521\" height=\"339\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/tutunnn.png 799w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/tutunnn-300x195.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/tutunnn-768x500.png 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/tutunnn-555x360.png 555w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/tutunnn-360x234.png 360w\" sizes=\"(max-width: 521px) 100vw, 521px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>T\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 il\u0259 m\u00fcbariz\u0259<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada t\u00fct\u00fcn \u0259leyhin\u0259 \u0259n \u00e7ox yay\u0131lan t\u0259dbir qutularda \u0259ksini tapan \u00e7irkin \u015f\u0259kill\u0259rdir: haz\u0131rda bel\u0259 qaydalar \u0259halisi 4,5 milyard n\u0259f\u0259r olan 103 \u00f6lk\u0259d\u0259 q\u00fcvv\u0259d\u0259dir. \u00dcST-y\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u0259zi \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 siqaretin qiym\u0259t art\u0131m\u0131 inflyasiya s\u0259viyy\u0259sind\u0259n a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r v\u0259 bu da n\u0259tic\u0259d\u0259 siqaret \u00e7\u0259km\u0259yi daha ucuz edir. \u00d6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u00fct\u00fcn \u0259leyhin\u0259 t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259ri art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif t\u0259dbirl\u0259r planlar\u0131 haz\u0131rlan\u0131r. \u201cMPOWER Paketi\u201d proqram\u0131 da bu m\u0259qs\u0259d\u0259 xidm\u0259t edir. MPOWER ifad\u0259si \u201cmonitor\u201d \u2013 t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259nin izl\u0259nilm\u0259si, \u201cprotect\u201d \u2013 t\u00fct\u00fcn\u00fcn z\u0259r\u0259rli il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259lumatland\u0131rman\u0131 art\u0131r\u0131b m\u00fchiti qorumaq, \u201coffer\u201d \u2013 t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259ni azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259klifl\u0259r verm\u0259k, \u201cwarn\u201d \u2013 t\u00fct\u00fcn\u00fcn z\u0259r\u0259rl\u0259ri il\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q, \u201cenforce\u201d \u2013 t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259d\u0259n \u00e7\u0259kindirm\u0259 metodlar\u0131 t\u0259tbiq etm\u0259k, \u201craise\u201d \u2013 t\u00fct\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn vergi d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin v\u0259 r\u00fcsumlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi anlay\u0131\u015flar\u0131 ehtiva edir. Haz\u0131rda bu proqram \u0259ks\u0259r \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259tbiq edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259ni m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn uzun ill\u0259rdir ki, qanunvericilik v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif normativ aktlar q\u00fcvv\u0259y\u0259 minib. \u018fhali aras\u0131nda bu sah\u0259d\u0259 maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 d\u0259 x\u00fcsusi \u00f6n\u0259m verilir. Buna paralel olaraq t\u00fct\u00fcn m\u0259hsullar\u0131 \u00fczr\u0259 iqtisadi inzibat\u00e7\u0131l\u0131q da m\u00fct\u0259madi olaraq t\u0259kmill\u0259\u015fdirilir. Vergi M\u0259c\u0259ll\u0259sin\u0259 \u0259sas\u0259n, t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 aksizli m\u0259hsullard\u0131r v\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 realla\u015fd\u0131r\u0131lan iqtisadi siyas\u0259t \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 aksiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259ri m\u0259rh\u0259l\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131r. Bu metod beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259d\u0259 d\u0259 geni\u015f t\u0259tbiq edilir v\u0259 aksiz vergisinin bir qismi m\u0259hz \u0259halinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilir. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259, AB\u015e-da v\u0259 \u0259ks\u0259r Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 aksiz vergil\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259n g\u0259lirl\u0259rin \u015f\u0259k\u0259r, piyl\u0259nm\u0259 v\u0259 ba\u015fqa x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rin m\u00fcalic\u0259sin\u0259 c\u0259lb edilm\u0259si t\u0259cr\u00fcb\u0259si t\u0259tbiq edilir. \u0130nsan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na z\u0259r\u0259rli m\u0259hsullara aksiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 sosial xarakter da\u015f\u0131y\u0131r. \u00d6t\u0259n ilin 1 oktyabr tarixind\u0259n etibar\u0259n istehlak\u00e7\u0131lar t\u0259r\u0259find\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f alkoqollu i\u00e7kil\u0259r\u0259 v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131na m\u00fcnasib\u0259td\u0259 \u018fDV geri qaytar\u0131lm\u0131r. Alkoqollu i\u00e7kil\u0259rin v\u0259 t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n \u0259halinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n z\u0259r\u0259rli m\u0259hsullar oldu\u011funu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, h\u0259min m\u0259hsullar \u018fDV-nin geri qaytar\u0131lmas\u0131 \u015f\u0259klind\u0259 stimulla\u015fd\u0131r\u0131c\u0131 t\u0259dbirl\u0259rin dair\u0259sind\u0259n \u00e7\u0131xar\u0131l\u0131b. Vergi qanunvericliyind\u0259 is\u0259 aksiz markas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 qanun pozuntusuna g\u00f6r\u0259 sanksiyalar t\u0259tbiq olunur. Aksizli mallar\u0131 markas\u0131z idxal etm\u0259k, saxlamaq (\u015f\u0259xsi m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn istisna olmaqla) v\u0259 ya satmaq qada\u011fand\u0131r v\u0259 qanunvericilikd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f m\u0259suliyy\u0259t\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Vergi M\u0259c\u0259ll\u0259sinin 194.2-ci madd\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f plomblar\u0131n vurulmas\u0131 v\u0259 a\u00e7\u0131lmas\u0131 aras\u0131ndak\u0131 m\u00fcdd\u0259td\u0259 n\u0259zar\u0259t-\u00f6l\u00e7\u00fc cihazlar\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricil\u0259rind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin edilm\u0259sin\u0259, texnoloji avadanl\u0131qlardak\u0131 plomblar\u0131n z\u0259d\u0259l\u0259nm\u0259sin\u0259, istehsal olunmu\u015f m\u0259hsullar\u0131n aksiz markas\u0131 il\u0259 markalanmamas\u0131na v\u0259 ya m\u0259cburi ni\u015fanlama il\u0259 ni\u015fanlanmamas\u0131na, tam u\u00e7ota al\u0131nmamas\u0131na, aksiz markalar\u0131n\u0131n v\u0259 m\u0259cburi ni\u015fanlaman\u0131n inventarizasiyas\u0131nda k\u0259narla\u015fmalara yol verilm\u0259sin\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 bu M\u0259c\u0259ll\u0259nin 191.2-ci madd\u0259sinin t\u0259l\u0259bl\u0259rini pozmaqla haz\u0131r m\u0259hsulun istehsal sah\u0259sind\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na g\u00f6r\u0259 vergi \u00f6d\u0259yicisin\u0259 5 min manat m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 maliyy\u0259 sanksiyas\u0131 t\u0259tbiq edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Aksizli m\u0259hsullar bazar\u0131 ixracy\u00f6n\u00fcml\u00fcd\u00fcr<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Apar\u0131lan t\u0259hlill\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, aksiz d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rinin art\u0131m\u0131 bu bazar\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 m\u0259nfi t\u0259sir etmir. Bu sah\u0259d\u0259 yeni m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r yarad\u0131l\u0131r v\u0259 istehsal geni\u015fl\u0259nir. \u00d6lk\u0259mizin aksizli m\u0259hsullar bazar\u0131 \u0259sas\u0259n ixracy\u00f6n\u00fcml\u00fc olma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Aqrar sektorunda ixrac qabiliyy\u0259ti y\u00fcks\u0259k olan m\u0259hsullar\u0131n yeti\u015fdirilm\u0259si m\u00fch\u00fcm prioritetl\u0259rd\u0259ndir. Bu bax\u0131mdan t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fcn inki\u015faf\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131mlar at\u0131l\u0131r. \u00d6lk\u0259d\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fcy\u00fc inki\u015faf etdirm\u0259k, t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131 istehsal\u0131n\u0131 art\u0131rmaq v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 emal m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri yaratmaqda ba\u015fl\u0131ca m\u0259qs\u0259d t\u00fct\u00fcn m\u0259mulatlar\u0131n\u0131n ixrac\u0131n\u0131 t\u0259\u015fviq etm\u0259k v\u0259 t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fckl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan insanlar\u0131n g\u0259lir \u0259ld\u0259etm\u0259 imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fl\u0259ndirm\u0259kdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, aksizli m\u0259hsullar bazar\u0131n\u0131n t\u0259nziml\u0259nm\u0259si spesifik yana\u015fma t\u0259l\u0259b edir. Bu sah\u0259ni sosial m\u0259suliyy\u0259ti n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla inki\u015faf etdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t n\u0259zar\u0259ti t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si z\u0259ruridir. Sahibkarl\u0131q subyektl\u0259ri aras\u0131nda keyfiyy\u0259t r\u0259qab\u0259ti yaratmaq v\u0259 bu sah\u0259nin g\u0259lirliliyini t\u0259min etm\u0259k c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn daha s\u0259m\u0259r\u0259li n\u0259tic\u0259l\u0259rin \u0259ld\u0259 edilm\u0259sin\u0259 t\u0259kan ver\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong><a href=\"https:\/\/vergiler.az\/news\/article\/25876.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">G\u00fclay N\u0259biyeva<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aksizli m\u0259hsullar\u0131n ixrac\u0131n\u0131n t\u0259\u015fviqi faydal\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r v\u0259d edir \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n (\u00dcST) qlobal t\u00fct\u00fcn epidemiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 2023-c\u00fc il hesabat\u0131nda t\u00fct\u00fcnd\u0259n istifad\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 a\u00e7\u0131qlanan statistik n\u0259tic\u0259l\u0259r, obrazl\u0131 des\u0259k, h\u0259y\u0259can t\u0259bilidir. H\u0259r il t\u0259xmin\u0259n 1,3&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15883,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15882"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15882"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15882\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15884,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15882\/revisions\/15884"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15883"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}