{"id":16195,"date":"2023-09-26T06:00:00","date_gmt":"2023-09-26T03:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=16195"},"modified":"2023-09-26T09:42:01","modified_gmt":"2023-09-26T06:42:01","slug":"toxum-istehsali-il%c9%99-m%c9%99sgul-olan-fermerl%c9%99r%c9%99-dovl%c9%99t-t%c9%99r%c9%99find%c9%99n-d%c9%99st%c9%99k-gost%c9%99rilir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=16195","title":{"rendered":"Toxum istehsal\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan fermerl\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>M\u0259din\u0259 \u018fliyeva: \u201cToxum istehsal\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan fermerl\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilir\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 toxum\u00e7ulu\u011fun d\u00fczg\u00fcn t\u0259\u015fkil edilm\u0259sidir. D\u00fczg\u00fcn se\u00e7ilmi\u015f toxum istehsal\u0131n artmas\u0131na g\u00fccl\u00fc t\u0259kan verir.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Toxum\u00e7ular Assosiasiyas\u0131n\u0131n s\u0259dri M\u0259din\u0259 \u018fliyeva toxum\u00e7uluqla ba\u011fl\u0131 \u201c<a href=\"https:\/\/vergiler.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">vergiler.az<\/a>\u201d\u0131n suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/whatsapp_image_2023-09-22_at_16.48.07_1-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-16197\" width=\"483\" height=\"321\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/whatsapp_image_2023-09-22_at_16.48.07_1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/whatsapp_image_2023-09-22_at_16.48.07_1-300x200.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/whatsapp_image_2023-09-22_at_16.48.07_1-768x512.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/whatsapp_image_2023-09-22_at_16.48.07_1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/whatsapp_image_2023-09-22_at_16.48.07_1-360x240.jpg 360w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/09\/whatsapp_image_2023-09-22_at_16.48.07_1.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 483px) 100vw, 483px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<ul>\n<li><strong>M\u0259din\u0259 xan\u0131m, Az\u0259rbaycan Toxum\u00e7ular Assosiasiyas\u0131n\u0131n n\u0259 kimi v\u0259zif\u0259l\u0259ri var?<\/strong><br>Assosiasiyan\u0131n m\u0259qs\u0259di \u00f6lk\u0259 \u0259razisind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n toxum istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 birl\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 toxum\u00e7ulu\u011fu elmi \u0259saslarla inki\u015faf etdirm\u0259kdir. \u018fsas v\u0259zif\u0259miz \u00f6lk\u0259d\u0259 istehsal edil\u0259n toxumlar\u0131n keyfiyy\u0259t z\u0259man\u0259tinin t\u0259min edilm\u0259sin\u0259, toxum\u00e7uluq sah\u0259sind\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi t\u0259cr\u00fcb\u0259nin t\u0259tbiqin\u0259 v\u0259 torpaq m\u00fclkiyy\u0259t\u00e7il\u0259rinin maarifl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k, toxum\u00e7uluq sah\u0259sind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n beyn\u0259lxalq qurumlarla \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q etm\u0259kl\u0259 \u00f6lk\u0259mizin maraqlar\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131na, \u0259kin\u00e7ilikd\u0259 yeni texnologiyalar\u0131n istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 ekoloji tarazl\u0131\u011f\u0131n qorunmas\u0131na, toxum\u00e7uluq sah\u0259sind\u0259 qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259nin yay\u0131lmas\u0131na d\u0259st\u0259k verm\u0259kdir.<br><strong>Fermerl\u0259rin keyfiyy\u0259tli toxumla t\u0259min edilm\u0259si, toxum sektorunun inki\u015faf etdirilm\u0259si k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda y\u00fcks\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vacib amill\u0259rd\u0259ndir<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>B\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 toxum\u00e7ularla ke\u00e7iril\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin, el\u0259c\u0259 d\u0259 respublikan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259\u015fkil olunan toxum s\u0259rgi-sat\u0131\u015f yarmarkalar\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/strong><br>Az\u0259rbaycan regionlar\u0131n sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 strategiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 dig\u0259r m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, aqrar sektorda istehsal v\u0259 ixrac imkanlar\u0131n\u0131 art\u0131rma\u011f\u0131 da h\u0259d\u0259fl\u0259yib. Buna nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn son ill\u0259r \u00f6lk\u0259d\u0259 u\u011furla realla\u015fd\u0131r\u0131lan sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t proqramlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilib. Aqrar sektorun inki\u015faf\u0131 kompleks xarakter da\u015f\u0131y\u0131r, m\u0259hsul istehsal\u0131nda d\u0259y\u0259r z\u0259nciri \u00fczr\u0259 b\u00fct\u00fcn m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 aqrotexniki t\u0259l\u0259bl\u0259r y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 g\u00f6zl\u0259nilir, m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f m\u00fcvafiq t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irilir. Fermerl\u0259rin keyfiyy\u0259tli toxumla t\u0259min edilm\u0259si, toxum sektorunun inki\u015faf etdirilm\u0259si k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131nda y\u00fcks\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011fa nail olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vacib amill\u0259rd\u0259ndir. G\u0259l\u0259c\u0259k bol m\u0259hsulun \u0259sas\u0131 torpa\u011fa s\u0259pil\u0259n keyfiyy\u0259tli, y\u00fcks\u0259k reproduksiyal\u0131 toxumla qoyulur. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 son ill\u0259rd\u0259 respublikam\u0131zda toxum\u00e7ulu\u011fun elmi \u0259saslarla inki\u015faf etdirilm\u0259sin\u0259 d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 x\u00fcsusi qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilir. Az\u0259rbaycan Toxum\u00e7ular Assosiasiyas\u0131 h\u0259r zaman bu sah\u0259d\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n fermerl\u0259rin probleml\u0259rini diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlay\u0131r. Bel\u0259 ki, cari ilin iyun ay\u0131ndan ba\u015flayaraq b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 toxum\u00e7u fermerl\u0259rl\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irilir, onlar\u0131n probleml\u0259ri dinl\u0259nilir, m\u00fcvafiq m\u0259sl\u0259h\u0259t v\u0259 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verilir. Bug\u00fcn\u0259 kimi 200-\u0259 yax\u0131n bel\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f ke\u00e7irilib v\u0259 haz\u0131rda da davam etdirilir.<br>H\u0259r il oldu\u011fu kimi, bu il d\u0259 K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyinin Aqrar \u0130nnovasiya M\u0259rk\u0259zinin t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 m\u00fcxt\u0259lif b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n toxum s\u0259rgi-sat\u0131\u015f yarmarkalar\u0131na maraq b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. S\u0259rgid\u0259 d\u0259nli (arpa, bu\u011fda), t\u0259r\u0259v\u0259z bitki sortlar\u0131 v\u0259 toxumlar\u0131, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 t\u0259yinatl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif pilotsuz u\u00e7u\u015f aparatlar\u0131, texnika v\u0259 avadanl\u0131qlar, innovativ suvarma texnologiyalar\u0131, alternativ enerji m\u0259nb\u0259l\u0259ri, pamb\u0131q \u0259kinind\u0259 t\u0259tbiq olunan yeni texnologiyalar, m\u00fcasir texnologiyalar \u0259sas\u0131nda \u0259ld\u0259 olunmu\u015f \u0259kin materiallar\u0131, g\u00fcbr\u0259, pestisid n\u00fcmun\u0259l\u0259ri n\u00fcmayi\u015f olunur. Festival \u0259rzind\u0259 fermerl\u0259r\u0259 \u201cTax\u0131l bitkil\u0259rinin aqrotexniki qulluq qaydalar\u0131, d\u00fczg\u00fcn toxum se\u00e7ilm\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda t\u0259liml\u0259r ke\u00e7irilir, sertifikatl\u0131 toxumun \u0259ld\u0259 edilm\u0259si, t\u0259mizl\u0259nm\u0259si m\u00f6vzular\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u0259lumatlar verilir. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif regionlarda ke\u00e7iril\u0259n toxum s\u0259rgi-sat\u0131\u015f yarmarkalar\u0131 fermer v\u0259 toxum\u00e7ular aras\u0131nda birba\u015fa \u0259laq\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<br><strong>M\u00fcxt\u0259lif regionlarda ke\u00e7iril\u0259n toxum s\u0259rgi-sat\u0131\u015f yarmarkalar\u0131 fermer v\u0259 toxum\u00e7ular aras\u0131nda birba\u015fa \u0259laq\u0259l\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Az\u0259rbaycan Toxum\u00e7ular Assosiasiyas\u0131 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259ni hans\u0131 formada qurub?<\/strong><br>Assosiasiya K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 Nazirliyi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n nazirliyin tabeli qurumlar\u0131 il\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir. Bel\u0259 ki, cari ild\u0259 T\u0259r\u0259v\u0259z\u00e7ilik Elmi-T\u0259dqiqat \u0130nstitutu il\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa dair Anla\u015fma Memorandumu imzalan\u0131b. Memorandumun m\u0259qs\u0259di \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si, istehsal olunan keyfiyy\u0259tli v\u0259 m\u0259hsuldar t\u0259r\u0259v\u0259z toxumlar\u0131n\u0131n fermerl\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131na d\u0259st\u0259k verilm\u0259si, yeni y\u00fcks\u0259k m\u0259hsuldar toxum sortlar\u0131n\u0131n t\u0259\u015fviqi v\u0259 t\u0259bli\u011fi i\u015fl\u0259rinin birg\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si, toxum\u00e7uluq sah\u0259sind\u0259 yeni texnologiyalar\u0131n v\u0259 metodlar\u0131n t\u0259tbiqi \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131nda ixtisasla\u015fm\u0131\u015f pe\u015f\u0259 sahibl\u0259ri il\u0259 birg\u0259 treninql\u0259rin t\u0259\u015fkil edilm\u0259sidir. Assosiasiya D\u00f6vl\u0259t Toxum Fondu il\u0259 d\u0259 s\u0131x \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edir, birg\u0259 maarifl\u0259ndirici t\u0259dbirl\u0259r h\u0259yata ke\u00e7irir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Toxum\u00e7ulu\u011fun inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn daha hans\u0131 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fcl\u00fcr?<\/strong><br>Az\u0259rbaycan\u0131n regionlar\u0131nda toxum\u00e7ulu\u011fun inki\u015faf\u0131 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 toxum\u00e7ulu\u011fun inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri h\u00fcquqi baza yarad\u0131l\u0131b. Eyni zamanda, regionlarda toxum istehsal\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan fermerl\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n maddi d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilir, subsidiyalar verilir. Regionlarda toxum laboratoriyalar\u0131, toxum emal\u0131 zavodlar\u0131 yarad\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycan Toxum\u00e7ular Assosiasiyas\u0131 koordinasiya olunmu\u015f \u015f\u0259kild\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k bu sah\u0259nin inki\u015faf\u0131na \u00f6z t\u00f6hf\u0259sini verir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Fermerl\u0259r toxum se\u00e7imi zaman\u0131 n\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r?<\/strong><br>Sah\u0259y\u0259 y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tli toxumlar\u0131n s\u0259pilm\u0259si m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131nda m\u00fch\u00fcm \u015f\u0259rtdir. Toxum \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lm\u0131\u015f sah\u0259l\u0259r y\u00fcks\u0259k aqrotexniki qaydada bec\u0259rilm\u0259li, sortlar\u0131n bioloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla g\u00fcbr\u0259l\u0259nm\u0259 i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fclm\u0259li, s\u0259pin optimal m\u00fcdd\u0259td\u0259, d\u00fczg\u00fcn t\u0259yin edilmi\u015f normada v\u0259 q\u0131sa vaxt \u0259rzind\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. Sah\u0259d\u0259n q\u0259bul olunmu\u015f toxum material\u0131n\u0131 s\u0259pin\u0259 haz\u0131rlayark\u0259n onun t\u0259mizl\u0259nm\u0259si, qurudulmas\u0131, sortla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 d\u0259rmanlanmas\u0131 i\u015fl\u0259ri ard\u0131c\u0131ll\u0131qla yerin\u0259 yetirilm\u0259lidir.<br>Bioloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 torpaq-iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011fun rayonla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f tax\u0131l sortlar\u0131ndan istifad\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 xeyli art\u0131r\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 tax\u0131l \u0259kininin yerli torpaq-iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011fun sortlarla apar\u0131lmas\u0131 daha m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fundur. \u018fkil\u0259c\u0259k torpaq sah\u0259l\u0259rinin t\u0259snifat\u0131na, h\u0259m\u00e7inin s\u0259l\u0259fin\u0259 g\u00f6r\u0259 d\u00fczg\u00fcn se\u00e7ilm\u0259si d\u0259 m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131na t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n amill\u0259rd\u0259ndir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Toxumun t\u0259mizliyi v\u0259 keyfiyy\u0259ti hans\u0131 qaydada olmal\u0131d\u0131r?<\/strong><br>Toxumlar sortluq v\u0259 \u0259kin keyfiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Sortluq keyfiyy\u0259ti dedikd\u0259, \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus \u0259lam\u0259t v\u0259 keyfiyy\u0259t n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. S\u0259pin keyfiyy\u0259tin\u0259 is\u0259 t\u0259mizliyi, c\u00fcc\u0259rm\u0259si, c\u00fcc\u0259rm\u0259 enerjisi, r\u00fctub\u0259tliliyi, 1000 d\u0259nin \u00e7\u0259kisi, ziyanverici v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 kimi amill\u0259r daxildir. Toxumlar\u0131n t\u0259mizliyi \u0259sas bitki toxumlar\u0131n\u0131n analiz \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f toxum \u00e7\u0259kisin\u0259 nisb\u0259t\u0259n qar\u0131\u015f\u0131qlar\u0131n \u00e7\u0259kisi il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. Standarta g\u00f6r\u0259, \u0259sas bitki toxumunun t\u0259mizliyi 97 faizd\u0259n az olmamal\u0131d\u0131r. Toxumlar s\u0259pin keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 kateqoriyalara b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. M\u0259s\u0259l\u0259n, I sinfin t\u0259mizliyi 99 faiz, c\u00fcc\u0259rm\u0259si 95 faiz, II sinfinki, m\u00fcfaviq olaraq, 98 v\u0259 92 faiz, III sinfinki is\u0259 97 v\u0259 90 faizdir. \u018fkin keyfiyy\u0259tin\u0259 g\u00f6r\u0259 I, II v\u0259 III sinf\u0259 aid toxumlar kondisiyal\u0131 toxumlar adlan\u0131r.<br>Toxumun d\u0259rmanlanmas\u0131 m\u00fctl\u0259q v\u0259 z\u0259ruri t\u0259dbirl\u0259rd\u0259ndir v\u0259 b\u00fct\u00fcn t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlarda h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si vacibdir. D\u0259rmanlanma zaman\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 ciddi \u0259m\u0259l olunmal\u0131d\u0131r. C\u00fcc\u0259rm\u0259 qabiliyy\u0259ti 85 faizd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 olan toxumlar s\u0259pin \u00fc\u00e7\u00fcn yarars\u0131z say\u0131l\u0131r.<br><strong>Toxum \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lm\u0131\u015f sah\u0259l\u0259r y\u00fcks\u0259k aqrotexniki qaydada bec\u0259rilm\u0259li, sortlar\u0131n bioloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla g\u00fcbr\u0259l\u0259nm\u0259 i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u00fclm\u0259li, s\u0259pin optimal m\u00fcdd\u0259td\u0259, d\u00fczg\u00fcn t\u0259yin edilmi\u015f normada v\u0259 q\u0131sa vaxt \u0259rzind\u0259 apar\u0131lmal\u0131d\u0131r<\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Fermerl\u0259r y\u00fcks\u0259k m\u0259hsul \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259lidirl\u0259r?<\/strong><br>Y\u00fcks\u0259k m\u0259hsul \u0259ld\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, d\u00fczg\u00fcn toxumun se\u00e7ilm\u0259si, toxumun t\u0259mizliyi, c\u00fcc\u0259rdilm\u0259 qabiliyy\u0259tinin y\u00fcks\u0259k, h\u0259m\u00e7inin sertifikatl\u0131 olmas\u0131 \u0259sas \u015f\u0259rtl\u0259rdir. Pay\u0131z \u0259kini \u00f6nc\u0259si toxuma t\u0259l\u0259bat artd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn fermerl\u0259r\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f ed\u0259r\u0259k bir daha bildiririk ki, onlar m\u00fcvafiq iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011fun sortlara, o c\u00fcml\u0259d\u0259n toxumun sertifikatl\u0131 olmas\u0131na diqq\u0259t etsinl\u0259r. Xat\u0131rlad\u0131m ki, bu il respublikada toxum\u00e7u fermerl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k kondisiyal\u0131, sertifikatl\u0131 toxumlar istehsal olunub.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>\u00d6lk\u0259d\u0259 fermerl\u0259r m\u0259hsuldar toxum \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilirl\u0259rmi?<\/strong><br>\u0130lk \u00f6nc\u0259 onu qeyd edim ki, fermer torpaq-iqlim \u015f\u0259raitin\u0259 uy\u011fun, sertifikatl\u0131 toxum \u0259kirs\u0259, h\u0259m\u00e7inin vaxtl\u0131-vaxt\u0131nda aqrotexniki qulluq i\u015fl\u0259ri apar\u0131rsa, f\u00f6vq\u0259lad\u0259 hallar (t\u0259bii f\u0259lak\u0259t, dolu, g\u00fccl\u00fc ya\u011f\u0131\u015flar) istisna olmaqla, y\u00fcks\u0259k m\u0259hsul \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259k. B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, \u0259g\u0259r bitkid\u0259 h\u0259r hans\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131q m\u00fc\u015fahid\u0259 olunursa, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 torpa\u011f\u0131n qida t\u0259rkibini \u00f6yr\u0259nm\u0259k v\u0259 \u00e7at\u0131\u015fmayan elementi bitkinin x\u00fcsusiyy\u0259tin\u0259 uy\u011fun t\u0259min etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. H\u0259r bir torpaq tipind\u0259 \u0259kil\u0259c\u0259k bitkinin \u0259kin strukturunu planla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 g\u00fcbr\u0259 normalar\u0131na olan t\u0259l\u0259bat\u0131 vaxt\u0131nda m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Suala g\u0259linc\u0259 is\u0259 bildirim ki, toxum\u00e7u fermerl\u0259rimiz d\u00fczg\u00fcn aqrotexniki qulluq n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259r il y\u00fcks\u0259k m\u0259hsul \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilirl\u0259r. Sevindirici hald\u0131r ki, son ill\u0259r aqrar sah\u0259d\u0259 yeni innovativ imkanlar geni\u015fl\u0259ndirilib.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>Fermerl\u0259rin istifad\u0259 etdiyi hans\u0131 bitki toxumlar\u0131 daha m\u0259hsuldard\u0131r v\u0259 bu m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n s\u0259b\u0259bi n\u0259 il\u0259 izah oluna bil\u0259r?<\/strong><br>Fermerl\u0259r daha \u00e7ox rayonla\u015fm\u0131\u015f yerli bu\u011fda v\u0259 arpa sortlar\u0131na maraq g\u00f6st\u0259rirl\u0259r. Buna s\u0259b\u0259b d\u0259 h\u0259min toxumlar\u0131n regionun torpaq-iqlim \u015f\u0259raitin\u0259, h\u0259m\u00e7inin x\u0259st\u0259liy\u0259 davaml\u0131 olmas\u0131d\u0131r. Buna misal olaraq, \u201cQobustan\u201d, \u201cMurov 2\u201d, \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131g\u00fcl 1\u201d, \u201cAran\u201d, \u201cFatim\u0259\u201d, \u201c\u015e\u0259f\u0259q 2\u201d, \u201c\u018fsg\u0259ran\u201d, \u201cM\u0259tin\u201d, \u201cX\u0259zri\u201d, \u201cOnur\u201d, \u201cC\u00fcmhuriyy\u0259t-100\u201d, \u201cQaraba\u011f 22\u201d, \u201cD\u0259yan\u0259tli\u201d, \u201cQ\u00fcdr\u0259tli 48\u201d sortlar\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>\u0130lham\u0259 \u0130SABALAYEVA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259din\u0259 \u018fliyeva: \u201cToxum istehsal\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan fermerl\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259k g\u00f6st\u0259rilir\u201d K\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 sah\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131n \u0259ld\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn vacib olan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 toxum\u00e7ulu\u011fun d\u00fczg\u00fcn t\u0259\u015fkil edilm\u0259sidir. D\u00fczg\u00fcn se\u00e7ilmi\u015f toxum istehsal\u0131n artmas\u0131na g\u00fccl\u00fc&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":16197,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50,12],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16195"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16195"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16195\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16198,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16195\/revisions\/16198"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16195"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16195"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16195"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}