{"id":18380,"date":"2023-11-24T05:00:00","date_gmt":"2023-11-24T02:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=18380"},"modified":"2023-11-24T09:58:25","modified_gmt":"2023-11-24T06:58:25","slug":"sifr%c9%99l%c9%99r-haqqinda-5-mif-v%c9%99-onlari-effektiv-secm%c9%99yin-qaydalari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=18380","title":{"rendered":"\u015eifr\u0259l\u0259r haqq\u0131nda 5 mif v\u0259 onlar\u0131 effektiv se\u00e7m\u0259yin qaydalar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>G\u00f6z\u00fcn\u00fcz bizd\u0259 olsun: <\/strong><strong>\u015fifr\u0259l\u0259r haqq\u0131nda 5 mif v\u0259 onlar\u0131 effektiv se\u00e7m\u0259yin qaydalar\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Hesab\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0259sas\u0259n \u015fifr\u0259nin g\u00fcc d\u0259r\u0259c\u0259si il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. B\u0259s bu m\u0259s\u0259l\u0259ni k\u00f6k\u00fcnd\u0259n h\u0259ll edirmi? \u018fg\u0259r iki faktorlu autentifikasiya, \u015fifr\u0259 menecerl\u0259ri v\u0259 x\u00fcsusi t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik al\u0259tl\u0259ri varsa, niy\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b bir \u015fifr\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259siniz ki?<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eifr\u0259ll\u0259r &#8211; bu autentifikasiya metodu il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxlu mifl\u0259r var. Onlardan hans\u0131 \u0259sasland\u0131r\u0131l\u0131b, hans\u0131lar h\u0259l\u0259 d\u0259 havadad\u0131r &#8211; biz bunu \u201cKaspersky\u201d il\u0259 birlikd\u0259 ayd\u0131nla\u015fd\u0131raca\u011f\u0131q.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11072\" width=\"342\" height=\"228\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky.png 650w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky-300x200.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky-360x240.png 360w\" sizes=\"(max-width: 342px) 100vw, 342px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>Mif 1. M\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015fifr\u0259 laz\u0131m deyil &#8211; onsuz da onu s\u0131nd\u0131racaqlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201c123456\u201d v\u0259 ya \u201cpassword\u201d kimi birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin \u00e7oxdan \u201cmem\u201d\u0259 \u00e7evrilm\u0259sin\u0259 baxmayaraq, insanlar onlardan h\u0259l\u0259 d\u0259 istifad\u0259 edirl\u0259r. B\u0259zil\u0259ri s\u0259hv\u0259n d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259r ki, m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015fifr\u0259l\u0259r yaratmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vaxt itirm\u0259yin m\u0259nas\u0131 yoxdur, onsuz da \u0259l\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259kl\u0259r. Lakin bu do\u011fru deyil: h\u0259qiq\u0259t\u0259n g\u00fccl\u00fc \u015fifr\u0259 t\u0259cav\u00fczkarlar\u0131n i\u015fini xeyli \u00e7\u0259tin\u0259 sal\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 onu d\u00fczg\u00fcn saxlasan\u0131z v\u0259 ard\u0131c\u0131l b\u00fct\u00fcn hesablar \u00fc\u00e7\u00fcn eyni kombinasiyadan istifad\u0259 etm\u0259s\u0259niz, onun faydas\u0131n\u0131 m\u00fctl\u0259q g\u00f6r\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Yadda saxlay\u0131n<\/strong>: s\u0131nd\u0131r\u0131lma\u011fa davaml\u0131 \u015fifr\u0259 \u0259n az\u0131 12 simvoldan, b\u00f6y\u00fck v\u0259 ki\u00e7ik h\u0259rfl\u0259rd\u0259n, x\u00fcsusi simvollardan v\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259rd\u0259n ibar\u0259t olur. Amma m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259na ifad\u0259 ed\u0259n s\u00f6zl\u0259r, ifad\u0259l\u0259r v\u0259 ya \u0259d\u0259di birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r, m\u0259s\u0259l\u0259n, ad v\u0259 soyadlar, do\u011fum g\u00fcnl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r yaddaqalan tarixl\u0259r, ev heyvanlar\u0131n\u0131n adlar\u0131 \u015fifr\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilm\u0259m\u0259lidir. Onlar\u0131 yadda saxlamaq v\u0259 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k do\u011frudan da asan ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mif 2. G\u00fccl\u00fc \u015fifr\u0259ni m\u00fct\u0259madi olaraq d\u0259yi\u015fm\u0259yin m\u0259nas\u0131 yoxdur<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u015eifr\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259bdir, dem\u0259li onu d\u0259yi\u015fm\u0259y\u0259 ehtiyac yoxdur.&#8221; S\u0131radan bir istifad\u0259\u00e7i bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bil\u0259r. Ancaq \u015fifr\u0259l\u0259rin m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq yenil\u0259nm\u0259si t\u0259cav\u00fczkarlar\u0131n hesaba s\u0131zmas\u0131 hal\u0131nda (ayd\u0131nd\u0131r ki, bu m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 t\u0259cav\u00fczkarlar <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.ru\/about\/press-releases\/2023_utechki-dannyh-v-rossii-v-2023-godu-zloumyshlenniki-ne-sbavlyayut-oboroty-i-menyayut-fokus-vnimaniya\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">yava\u015flam\u0131rlar<\/a>) riskl\u0259ri azaldacaq. \u00c7a\u011f\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f qonaqlar\u0131n \u0259lin\u0259 aktual olmayan bir \u015fifr\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si d\u00fc\u015f\u0259rs\u0259, hesaba daxil ola bilm\u0259y\u0259c\u0259kl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mif 3. \u015eifr\u0259 menecerl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yin m\u0259nas\u0131 yoxdur &#8211; \u00f6z\u00fcn\u00fcz g\u00fccl\u00fc \u015fifr\u0259 t\u0259yin ed\u0259 bil\u0259rsiniz<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bir ne\u00e7\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015fifr\u0259 t\u0259yin ed\u0259 bil\u0259rsiniz (v\u0259 h\u0259tta xat\u0131rlaya bil\u0259rsiniz). B\u0259s bir \u015f\u0259xsin 10, 15 v\u0259 ya daha \u00e7ox hesab\u0131 varsa, n\u0259 etm\u0259lidir? \u015eifr\u0259 menecerl\u0259ri m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 unikal birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r yaratma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir, lakin bu, onlar\u0131n yegan\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fcy\u00fc deyil. Bu c\u00fcr proqramlar h\u0259m d\u0259, bir n\u00f6v, istifad\u0259\u00e7inin \u00f6z kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n y\u00fck\u00fc azald\u0131r. Onlar m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015fifr\u0259l\u0259r yarad\u0131r, onlar\u0131 \u015fifr\u0259l\u0259nmi\u015f formada saxlay\u0131r, yenil\u0259m\u0259 vaxt\u0131n\u0131n g\u0259ldiyini xat\u0131rlad\u0131r v\u0259 vaxta q\u0259na\u0259t etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn giri\u015f sah\u0259l\u0259rini v\u0259 avtorizasiya formalar\u0131n\u0131 avtomatik doldurmaq se\u00e7imi t\u0259klif edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sadalanan funksionall\u0131q, m\u0259s\u0259l\u0259n, \u201c<a href=\"https:\/\/www.kaspersky.ru\/password-manager?icid=kl-ru_kdailyplacehold_acq_ona_smm__onl_b2c_kasperskydaily_wpplaceholder____kpm___\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">Kaspersky Password Manager<\/a>\u201dd\u0259 m\u00f6vcuddur. Bundan \u0259lav\u0259, proqram ekran g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u0259rini, pasport v\u0259 ya s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u00fck v\u0259siq\u0259si kimi s\u0259n\u0259dl\u0259rin skanlar\u0131 kimi vacib fayllar\u0131 onlar h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259l alt\u0131nda olsun dey\u0259 \u015fifr\u0259l\u0259nmi\u015f formada saxlaya bil\u0259r. Onlar\u0131 niy\u0259 smartfonda m\u00fcdafi\u0259siz \u015f\u0259kild\u0259 saxlamamaq bar\u0259d\u0259 m\u00fczakir\u0259 il\u0259 <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.ru\/about\/press-releases\/2023_opros-pochti-kazhdyj-tretij-hranit-foto-svoego-pasporta-na-telefone?ysclid=lowridb4p903058901\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">burada<\/a> tan\u0131\u015f olmaq olar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mif 4. G\u00fccl\u00fc \u015fifr\u0259 kifay\u0259tdir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u015eifr\u0259 istifad\u0259\u00e7i m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn vacib elementdir, lakin yegan\u0259 h\u0259ll yolu deyil. Dey\u0259 bil\u0259rik ki, bu g\u00fcn hesab\u0131 qoruma\u011f\u0131n \u0259n t\u0259sirli yolu iki faktorlu autentifikasiya t\u0259yin etm\u0259kdir. Banklar, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r v\u0259 onlayn ma\u011fazalar kimi \u0259n populyar t\u0259tbiql\u0259r art\u0131q bu funksiyan\u0131 t\u0259tbiq edib. Bu, hesaba daxil olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259 \u015fifr\u0259, sonra ba\u015fqa bir faktor daxil etm\u0259yin t\u0259l\u0259b olundu\u011fu autentifikasiya \u00fcsuludur, m\u0259s\u0259l\u0259n: \u2022 SMS v\u0259 ya \u201cpush\u201d bildiri\u015find\u0259 g\u0259l\u0259n kod;<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 x\u00fcsusi t\u0259tbiqd\u0259 g\u0259l\u0259n bird\u0259f\u0259lik kod (TOTP);<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 barmaq izi (v\u0259 ba\u015fqalar\u0131).<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cPush\u201d bildiri\u015fi, SMS v\u0259 ya barmaq izi il\u0259 h\u0259r \u015fey az-\u00e7ox ayd\u0131n olur. B\u0259s TOTP kodu il\u0259 bu c\u00fcr m\u00fcr\u0259kk\u0259blikl\u0259r\u0259 niy\u0259 ehtiyac\u0131m\u0131z var? Bu, hesab\u0131n\u0131z\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259 bil\u0259c\u0259k ba\u015fqa bir \u0259lav\u0259 add\u0131md\u0131r. \u0130\u015f ondad\u0131r ki, bird\u0259f\u0259lik kodlar\u0131n yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 autentifikator proqram\u0131na daxil olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z ayr\u0131ca \u015fifr\u0259nizi d\u0259 t\u0259yin ed\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201c<a href=\"https:\/\/www.kaspersky.ru\/password-manager?icid=kl-ru_kdailyplacehold_acq_ona_smm__onl_b2c_kasperskydaily_wpplaceholder____kpm___\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">Kaspersky Password Manager<\/a>\u201d h\u0259m\u00e7inin daxili \u00e7arpaz platformal\u0131 iki faktorlu autentifikasiya kodu generatoruna malikdir. T\u0259tbiq h\u0259r 30 saniy\u0259d\u0259n bir unikal bird\u0259f\u0259lik kodlar yarad\u0131r v\u0259 onlar\u0131 \u015fifr\u0259l\u0259nmi\u015f formada saxlay\u0131r. Onlara daxil olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259tbiqd\u0259 hesab\u0131n\u0131z\u0131n \u0259sas \u015fifr\u0259sini daxil etm\u0259li v\u0259 ya barmaq izi\/\u00fcz identifikatorundan istifad\u0259 etm\u0259lisiniz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Mif 5. \u015eifr\u0259l\u0259r nostalgiyad\u0131r, indi avtorizasiyan\u0131n ba\u015fqa \u00fcsullar\u0131 da var<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Alternativ autentifikasiya \u00fcsullar\u0131 namin\u0259 \u015fifr\u0259l\u0259rd\u0259n imtina etm\u0259k b\u0259zi xidm\u0259tl\u0259rin t\u0259klif etdiyi h\u0259qiq\u0259t\u0259n maraql\u0131 bir konsepsiyad\u0131r. Amma bunun praktikada \u00f6z\u00fcn\u00fc nec\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259c\u0259yi v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 hans\u0131 probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7a bil\u0259c\u0259yi h\u0259l\u0259lik m\u0259lum deyil. M\u00fc\u015fahid\u0259 v\u0259 t\u0259hlil n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n yax\u015f\u0131 yoldur.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla bel\u0259, \u015fifr\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259nin s\u0259m\u0259r\u0259siz oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259m\u0259k olmaz. Burada yen\u0259 d\u0259 istifad\u0259\u00e7il\u0259rin \u0259sas t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydalar\u0131na nec\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259l\u0259ri b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r: onlar\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r g\u00fccl\u00fc v\u0259 unikal \u015fifr\u0259l\u0259r yard\u0131b-yaratmamas\u0131, \u015fifr\u0259l\u0259rin nec\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 v\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r tez-tez d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si. Ayd\u0131nd\u0131r ki, t\u0259tbiql\u0259rd\u0259n v\u0259 ya biometrikl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 autentifikasiya bu bax\u0131mdan daha effektivdir. Bununla bel\u0259, h\u0259r bir halda, h\u0259r \u015fey konkret v\u0259ziyy\u0259td\u0259n v\u0259 t\u0259tbiqetm\u0259 dair\u0259sind\u0259n \u00e7ox as\u0131l\u0131d\u0131r y\u0259ni s\u00f6hb\u0259t istifad\u0259\u00e7il\u0259r, \u015firk\u0259tl\u0259r v\u0259 ya y\u00fcks\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259l\u0259bl\u0259ri olan sah\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn autentifikasiyadan gedir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>G\u00f6z\u00fcn\u00fcz bizd\u0259 olsun: \u015fifr\u0259l\u0259r haqq\u0131nda 5 mif v\u0259 onlar\u0131 effektiv se\u00e7m\u0259yin qaydalar\u0131 Hesab\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0259sas\u0259n \u015fifr\u0259nin g\u00fcc d\u0259r\u0259c\u0259si il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. B\u0259s bu m\u0259s\u0259l\u0259ni k\u00f6k\u00fcnd\u0259n h\u0259ll edirmi? \u018fg\u0259r iki faktorlu autentifikasiya, \u015fifr\u0259 menecerl\u0259ri v\u0259 x\u00fcsusi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11072,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18380"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=18380"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18380\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18381,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/18380\/revisions\/18381"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=18380"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=18380"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=18380"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}