{"id":19163,"date":"2023-12-17T01:00:00","date_gmt":"2023-12-16T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=19163"},"modified":"2023-12-16T21:36:29","modified_gmt":"2023-12-16T18:36:29","slug":"ovlanmis-heyvan-v%c9%99-quslar-x%c9%99st%c9%99likl%c9%99rin-dasiyicisi-ola-bil%c9%99rmi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=19163","title":{"rendered":"Ovlanm\u0131\u015f heyvan v\u0259 qu\u015flar x\u0259st\u0259likl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ola bil\u0259rmi?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Ovlanm\u0131\u015f heyvan v\u0259 qu\u015flar x\u0259st\u0259likl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ola bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 ov\u00e7ulu\u011fa maraq b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bu \u0259sas\u0259n respublikam\u0131z\u0131n ovlanmas\u0131na icaz\u0259 veril\u0259n heyvan v\u0259 qu\u015f n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin olmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Da\u011f ke\u00e7isi, qaban, dov\u015fan, bataql\u0131q qunduzu, Da\u011f\u0131stan turu, bildir\u00e7in, qa\u015fqaldaq, c\u00fcll\u00fct, \u00e7\u00f6l qaz\u0131 v\u0259 \u00f6rd\u0259yi v\u0259 dig\u0259r s\u0259naye zonalar\u0131ndan k\u0259nar \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u0259skunla\u015fan ov heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131 t\u0259bii qidalarla qidalan\u0131r v\u0259 yeml\u0259rin \u0259n faydal\u0131s\u0131n\u0131 se\u00e7ir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n ov \u0259ti y\u00fcks\u0259k kaloriliy\u0259 v\u0259 p\u0259hriz x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rin\u0259 malik olan \u0259t n\u00f6v\u00fc kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilir. Ov \u0259tinin morfoloji v\u0259 bioloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131n n\u00f6v\u00fc, ya\u015f\u0131, cinsi v\u0259 k\u00f6kl\u00fck d\u0259r\u0259c\u0259si il\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/whatsapp-image-2023-12-11-at-155619.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-19164\" width=\"418\" height=\"418\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/whatsapp-image-2023-12-11-at-155619.jpg 649w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/whatsapp-image-2023-12-11-at-155619-300x300.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/whatsapp-image-2023-12-11-at-155619-150x150.jpg 150w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/whatsapp-image-2023-12-11-at-155619-360x360.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 418px) 100vw, 418px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 fauna v\u0259 floran\u0131n m\u00fchafiz\u0259si bax\u0131m\u0131ndan heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n olunmu\u015f qaydalar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ovlanmas\u0131 m\u00fch\u00fcm ekoloji \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. M\u00fcvafiq qurumlar t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259r il ov m\u00f6vs\u00fcm\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 ov \u0259razisi, h\u0259m\u00e7inin h\u0259r bir heyvan v\u0259 qu\u015fun&nbsp; ovlanma m\u00fcdd\u0259ti bar\u0259d\u0259 \u0259haliy\u0259 m\u0259lumat verilir. Bunun say\u0259sind\u0259 ov\u00e7ular ovlana bil\u0259n heyvan v\u0259 qu\u015f n\u00f6vl\u0259ri v\u0259 ov d\u00f6vr\u00fc bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatl\u0131 olurlar. M\u0259s\u0259l\u0259n, ad\u0259t\u0259n sentyabr-dekabr aylar\u0131nda qaban, dekabr-fevral aylar\u0131nda dov\u015fan, oktyabr-fevral aylar\u0131nda bataql\u0131q qunduzunun ovuna icaz\u0259 verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131n \u00e7oxalma (balalama, yumurtlama v\u0259 s.) d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ovlanmas\u0131 onlar\u0131n rifah\u0131 bax\u0131m\u0131ndan yolverilm\u0259z hesab edilir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u00e7\u00f6l heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131n\u0131n ovlanmas\u0131na onlar\u0131n bioloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla icaz\u0259 verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ov q\u0259nim\u0259tl\u0259ri hesab olunan \u00e7\u00f6l heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131n\u0131n \u0259tinin kort\u0259bii istehlak\u0131 insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li ola bil\u0259r. Bel\u0259 ki, b\u00fct\u00fcn ev heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131 kimi \u00e7\u00f6l heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131 da m\u00fcxt\u0259lif etiologiyal\u0131 (parazitar, bakterial, viral v\u0259 s.) x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 h\u0259ssasd\u0131r. Ov heyvanlar\u0131 v\u0259 qu\u015flar\u0131 aras\u0131nda insan sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li hesab edil\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n qu\u015f qripi, bruselyoz, quduzluq, qarayara, tulyaremiya, trixenelyoz, listerioz, leptospiroz, v\u0259r\u0259m v\u0259 ba\u015fqa x\u0259st\u0259likl\u0259ri misal g\u00f6st\u0259rm\u0259k olar. T\u0259bi\u0259td\u0259 ya\u015fayan heyvan v\u0259 qu\u015flardan c\u00fcy\u00fcr, maral, q\u0131rqovul, g\u00f6y\u0259r\u00e7in, qaz v\u0259 \u00f6rd\u0259kl\u0259rd\u0259 \u0259sas\u0259n v\u0259r\u0259m, dov\u015fan, da\u011f ke\u00e7isi, q\u0131rqovul v\u0259 g\u00f6y\u0259r\u00e7inl\u0259rd\u0259 yalan\u00e7\u0131 v\u0259r\u0259m, maral, s\u0131\u011f\u0131n, antilop v\u0259 donuzlarda is\u0259 nekrobakterioz x\u0259st\u0259liyi m\u00fc\u015fahid\u0259 edilir. B\u00fct\u00fcn n\u00f6v, x\u00fcsusil\u0259 cavan \u00e7\u00f6l heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131nda pasterellyoz v\u0259 salmonellyoz x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 tez-tez rast g\u0259linir. D\u0259l\u0259 v\u0259 \u00e7\u00f6l dov\u015fan\u0131 kimi heyvanlar is\u0259 tulyaremiya x\u0259st\u0259liyinin \u0259sas yay\u0131lma m\u0259nb\u0259yi hesab olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7\u00f6l heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131n\u0131n vurulmas\u0131 zaman\u0131 onlar\u0131n d\u0259ri v\u0259 ba\u011f\u0131rsaqlar\u0131ndak\u0131 mikroblar\u0131n \u0259t\u0259 siray\u0259t etm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 ov \u0259tind\u0259n z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259 hallar\u0131 da istisna deyil. Eyni zamanda \u00e7\u00f6l heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131n\u0131n soyulmas\u0131, k\u0259silm\u0259si v\u0259 t\u0259mizl\u0259nm\u0259si \u0259sas\u0259n a\u00e7\u0131q sah\u0259d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irildiyi \u00fc\u00e7\u00fcn havada olan \u00e7irkl\u0259ndiricil\u0259r, temperatur v\u0259 dig\u0259r amill\u0259r ov \u0259tinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 t\u0259sir ed\u0259 bil\u0259r. T\u0259bi\u0259td\u0259 ovlanan heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131n k\u0259simqaba\u011f\u0131 m\u00fcayin\u0259si m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn onlar\u0131n \u0259tinin baytarl\u0131q-sanitariya ekspertizas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u0259sas\u0259n k\u0259simd\u0259n sonra apar\u0131l\u0131r.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Ov\u00e7ular ov\u00e7uluq sah\u0259l\u0259rind\u0259 ov ed\u0259rk\u0259n ekoloji v\u0259 sanitar-gigiyenik qaydalara riay\u0259t etm\u0259lidirl\u0259r. Eyni zamanda se\u00e7ilmi\u015f ovlama \u00fcsulu heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131n rifah\u0131 qaydalar\u0131na uy\u011fun olmal\u0131 v\u0259 onlara \u0259zab verm\u0259m\u0259lidir. Ov prosesl\u0259rini heyvan v\u0259 qu\u015flarda stress yaratmadan tez bir zamanda ba\u015fa \u00e7atd\u0131rmaq \u0259ld\u0259 olunan \u0259tin keyfiyy\u0259ti bax\u0131m\u0131ndan da b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ov\u00e7uluq f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ov\u00e7ular\u0131n bir s\u0131ra x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 yoluxma v\u0259 h\u0259tta x\u0259st\u0259likl\u0259ri yayma riski m\u00f6vcuddur. Bel\u0259 ki, ovlanan heyvan v\u0259 qu\u015flar aras\u0131nda rast g\u0259lin\u0259n zoonoz x\u0259st\u0259likl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 m\u00fcxt\u0259lif h\u0259\u015f\u0259rat sancmalar\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n ba\u015f ver\u0259n x\u0259st\u0259likl\u0259r ov\u00e7ular\u0131n sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nb\u0259yi hesab olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, ov \u0259tinin s\u0259b\u0259b ola bil\u0259c\u0259yi t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmas\u0131 m\u0259qs\u0259d\u0259uy\u011fun hesab edilir:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; ovlanmam\u0131\u015fdan \u0259vv\u0259l h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259 qeyri-adi hallar m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan v\u0259 ya x\u0259st\u0259 oldu\u011funa \u015f\u00fcbh\u0259 yaranan heyvan v\u0259 ya qu\u015fun \u0259ti istehlak edilm\u0259m\u0259li;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00e7iy v\u0259 ya yar\u0131mbi\u015fmi\u015f ov \u0259ti istehlak\u0131ndan \u00e7\u0259kinm\u0259li;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; ov\u00e7ular t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259\u015f\u0259rat sancmalar\u0131n\u0131 minimuma endirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6r\u00fclm\u0259li;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; ovlanm\u0131\u015f heyvan\u0131n v\u0259 ya qu\u015fun qar\u0131n bo\u015flu\u011fu t\u0259mizl\u0259ndikd\u0259n sonra \u0259tin n\u0259mliyi qurudulmal\u0131 v\u0259 emal olunana q\u0259d\u0259r soyudulmal\u0131;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; \u00e7\u00f6l heyvan v\u0259 qu\u015flar\u0131n\u0131n k\u0259silm\u0259si, soyulmas\u0131 v\u0259 t\u0259mizl\u0259nm\u0259si zaman\u0131 \u0259lc\u0259kl\u0259rd\u0259n (qal\u0131n rezin, lateks v\u0259 ya nitril) istifad\u0259 edilm\u0259li;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; ov \u0259ti il\u0259 t\u0259masda olduqdan sonra \u0259ll\u0259r sabunla yuyulmal\u0131 v\u0259 spirt t\u0259rkibli m\u0259hlullarla&nbsp; dezinfeksiya edilm\u0259li;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; ov \u0259ti il\u0259 t\u0259masda olan al\u0259t v\u0259 avadanl\u0131qlar (masa, k\u0259sim l\u00f6vh\u0259l\u0259ri, b\u0131\u00e7aq v\u0259 s.) yuyucu vasit\u0259l\u0259rl\u0259 yuyulmal\u0131 v\u0259 dezinfeksiya edilm\u0259li;<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; ov \u0259ti v\u0259 \u0259t m\u0259hsullar\u0131 baytar h\u0259kimi bax\u0131\u015f\u0131ndan ke\u00e7irilm\u0259li v\u0259 baytarl\u0131q-sanitariya ekspertizas\u0131na c\u0259lb edilm\u0259lidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sadalananlar n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131narsa, ov\u00e7uluq m\u0259hsullar\u0131n\u0131n istehlak\u0131 zaman\u0131 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259 bil\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f olar.\u00a0<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>M\u0259qal\u0259 Az\u0259rbaycan Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi \u0130nstitutunun Elmi Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zinin Maarifl\u0259ndirm\u0259 sektorunun b\u00f6y\u00fck m\u00fct\u0259x\u0259ssisi R\u0259na K\u0259ng\u0259rli t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlan\u0131b<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ovlanm\u0131\u015f heyvan v\u0259 qu\u015flar x\u0259st\u0259likl\u0259rin da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 ola bil\u0259rmi? \u00d6lk\u0259mizd\u0259 ov\u00e7ulu\u011fa maraq b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bu \u0259sas\u0259n respublikam\u0131z\u0131n ovlanmas\u0131na icaz\u0259 veril\u0259n heyvan v\u0259 qu\u015f n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 z\u0259ngin olmas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dard\u0131r. Da\u011f ke\u00e7isi, qaban, dov\u015fan, bataql\u0131q qunduzu, Da\u011f\u0131stan turu,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19164,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19163"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19163"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19163\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19165,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19163\/revisions\/19165"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19163"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19163"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19163"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}