{"id":20666,"date":"2024-02-02T05:00:00","date_gmt":"2024-02-02T02:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=20666"},"modified":"2024-02-02T11:05:26","modified_gmt":"2024-02-02T08:05:26","slug":"kaspersky-2024-cu-ild%c9%99-kibert%c9%99hluk%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=20666","title":{"rendered":"Kaspersky 2024-c\u00fc ild\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259&#8230;."},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Kaspersky 2024-c\u00fc ild\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259sinin s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Kaspersky ICS CERT m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn kibert\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259 hans\u0131 tendensiyalar\u0131n m\u00fc\u015fahid\u0259 olunaca\u011f\u0131na dair \u00f6z <\/em><em>m\u00fclahiz\u0259l\u0259rini<\/em><em> t\u0259qdim edib.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong>2023-c\u00fc ild\u0259 ilkin \u015f\u0259rtl\u0259rin formala\u015fmas\u0131<\/strong>. R\u0259q\u0259msalla\u015fd\u0131rma vasit\u0259sil\u0259 prosesl\u0259rin s\u0259m\u0259r\u0259liliyini art\u0131rmaq ist\u0259yi, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 IIoT v\u0259 SmartXXX sisteml\u0259rinin istifad\u0259si t\u0259bii olaraq h\u00fccum s\u0259thinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. Eyni zamanda, avadanl\u0131qlar\u0131n al\u0131nmas\u0131 v\u0259 infrastrukturun saxlanmas\u0131 x\u0259rcl\u0259rinin k\u0259skin artmas\u0131 t\u0259\u015fkilatlar\u0131 getdikc\u0259 bulud xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 daha \u00e7ox m\u00fcraci\u0259t etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur edib. D\u00fcnya \u00fczr\u0259 d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin t\u0259min edilm\u0259si prosesl\u0259rind\u0259ki artan rolu a\u015fkar m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirl\u0259 yana\u015f\u0131, z\u0259iflikl\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumatlar\u0131n m\u0259suliyy\u0259tl\u0259 a\u00e7\u0131qlanmas\u0131n\u0131n sazlanmam\u0131\u015f mexanizml\u0259ri s\u0259b\u0259bind\u0259n artan m\u0259lumat s\u0131zmas\u0131 ehtimal\u0131n\u0131n da daxil oldu\u011fu yeni riskl\u0259r yarad\u0131b. Bu v\u0259 bir \u00e7ox dig\u0259r tendensiyalar 2024-c\u00fc ild\u0259 s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259c\u0259yi kibert\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259ki d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8743\" style=\"width:447px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2.png 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2-300x200.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2-768x512.png 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2-360x240.png 360w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>Fidy\u0259\u00e7il\u0259r<\/strong><strong> 2024-c\u00fc ild\u0259 s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rinin 1 n\u00f6mr\u0259li <\/strong><strong>ba\u015f <\/strong><strong>b\u0259las\u0131 olaraq qalacaq<\/strong>. B\u00f6y\u00fck t\u0259\u015fkilatlara, unikal m\u0259hsullar\u0131n t\u0259dar\u00fck\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 v\u0259 iri logistika \u015firk\u0259tl\u0259rin\u0259 h\u00fccumlar \u00e7oxlu sayda ciddi iqtisadi v\u0259 sosial n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olub. T\u0259cav\u00fczkarlar iri m\u0259bl\u0259\u011fd\u0259 fidy\u0259 \u00f6d\u0259y\u0259 bil\u0259n t\u0259\u015fkilatlar\u0131 h\u0259d\u0259f alma\u011fa davam ed\u0259c\u0259k v\u0259 bu, istehsal v\u0259 t\u0259chizatda fasil\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Haktivizm<\/strong>. Siyasi motivli haktivizm g\u00fccl\u0259n\u0259c\u0259k v\u0259 daha da\u011f\u0131d\u0131c\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b olacaq. \u00d6lk\u0259 daxilind\u0259 etiraz h\u0259r\u0259katlar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, artan sosial g\u0259rginlik (dini v\u0259 etnik m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r v\u0259 planetin bir \u00e7ox regionlar\u0131nda artan iqtisadi qeyri-sabitlik formas\u0131nda) fonunda haktivistl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n kosmopolit etiraz h\u0259r\u0259katlar\u0131 da yeni sosial-m\u0259d\u0259ni v\u0259 makroiqtisadi g\u00fcnd\u0259min t\u0259tbiqinin n\u0259tic\u0259si olaraq \u00f6z n\u00f6vb\u0259sind\u0259 inki\u015faf ed\u0259c\u0259k. X\u00fcsusil\u0259, ekologiya v\u0259 \u201cya\u015f\u0131l\u201d texnologiyalar (b\u0259rpa olunan enerji, elektrikli n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259ri) m\u00f6vzusu eko-haktivistl\u0259rin h\u0259m d\u0259st\u0259yin\u0259, h\u0259m d\u0259 etiraz\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;Boz zonadan&#8221; &#8220;k\u00f6lg\u0259y\u0259&#8221;.<\/strong> Kibert\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259r haqq\u0131nda k\u0259\u015ffiyyat\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 toplamaq (cyberthreat intelligence) \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn \u201czorak\u0131 kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik\u201d (offensive cybersecurity)&nbsp; metodlar\u0131ndan geni\u015f istifad\u0259nin h\u0259m m\u00fcsb\u0259t, h\u0259m d\u0259 m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259ri olacaq. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n t\u0259\u015fkilatlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik s\u0259viyy\u0259si artacaq, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u201cboz zona\u201d v\u0259 \u201cqaranl\u0131q t\u0259r\u0259f\u201d aras\u0131nda inc\u0259 x\u0259ttin pozulmas\u0131 riski b\u00f6y\u00fckd\u00fcr v\u0259 b\u0259zi hallarda \u201cboz\u201d hakerl\u0259rin xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 kiberm\u00fcdafi\u0259ni t\u0259min etm\u0259kl\u0259 ba\u011fl\u0131 olmayan m\u0259qs\u0259dl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t edil\u0259c\u0259k. Bu hallarda kommersiya v\u0259 a\u00e7\u0131q m\u0259nb\u0259 kodlu al\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 olunacaq ki, bu da kibercinay\u0259tkar h\u00fccumlar\u0131n\u0131n \u00fcmumi y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259si fonunda bu f\u0259aliyy\u0259t n\u00f6v\u00fcn\u00fc effektiv \u015f\u0259kild\u0259 maskalayacaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>N\u0259qliyyat v\u0259 logistika s\u0259nayesi \u00fc\u00e7\u00fcn kibert\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin art\u0131m\u0131<\/strong>. Logistika v\u0259 n\u0259qliyyat\u0131n y\u00fcks\u0259k templ\u0259 davam ed\u0259n avtomatla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 r\u0259q\u0259msalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 kibercinay\u0259tkarl\u0131\u011f\u0131n \u0259n\u0259n\u0259vi cinay\u0259tl\u0259rl\u0259 daha \u00e7ox birl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259, habel\u0259 t\u0259sad\u00fcfi yoluxmalar\u0131n fiziki n\u0259tic\u0259l\u0259rinin yaranmas\u0131 ehtimal\u0131n\u0131n artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olacaq.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cS\u0259naye sektorunda kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik daim \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r, h\u0259m yeni h\u00fccum n\u00f6vl\u0259ri, h\u0259m d\u0259 k\u00f6hn\u0259 h\u00fccumlar\u0131n daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b versiyalar\u0131 ortaya \u00e7\u0131x\u0131r. Fidy\u0259 proqamlar\u0131n\u0131n h\u00fccumlar\u0131 b\u00f6y\u00fck problem olaraq qalmaqda davam edir v\u0259 hakerl\u0259r daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u00fcsullardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k b\u00f6y\u00fck \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u00fccumlarda daha m\u0259har\u0259tl\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259t edirl\u0259r. M\u00fcxt\u0259lif fikirli haktivistl\u0259r d\u0259 daha f\u0259al v\u0259 effektiv davran\u0131rlar ki, bu da kibert\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259sini daha da \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir. N\u0259qliyyat v\u0259 logistika s\u0259nayel\u0259rind\u0259 r\u0259q\u0259msalla\u015fma s\u00fcr\u0259tinin \u00e7ox y\u00fcks\u0259k olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n onlar bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 x\u00fcsusil\u0259 h\u0259ssasd\u0131r. Kiber v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259vi cinay\u0259tl\u0259rin birl\u0259\u015fm\u0259si qlobal t\u0259chizat z\u0259ncirl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarad\u0131r. \u015eirk\u0259tl\u0259r kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizliy\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259li v\u0259 m\u00fcdafi\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131 daim t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259lidirl\u0259r\u201d, &#8211; dey\u0259 Kaspersky ICS CERT-in r\u0259hb\u0259ri Yevgeni Qon\u00e7arov bildirir.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0259naye \u00fc\u00e7\u00fcn kibert\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259ki tendensiyalar haqq\u0131nda hesabat\u0131n tam versiyas\u0131n\u0131 buradan oxuya bil\u0259rsiniz: <a href=\"https:\/\/ics-cert.kaspersky.ru\/publications\/reports\/2024\/01\/31\/ics-and-ot-threat-predictions-for-2024\/?utm_source=telegram&amp;utm_medium=blog&amp;utm_campaign=ics-and-ot-threat-predictions-for-2024\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\"><strong>https:\/\/ics-cert.kaspersky.ru\/publications\/reports\/2024\/01\/31\/ics-and-ot-threat-predictions-for-2024\/?utm_source=telegram&amp;utm_medium=blog&amp;utm_campaign=ics-and-ot-threat-predictions-for-2024<\/strong><\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kaspersky ICS CERT haqq\u0131nda<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kaspersky ICS CERT \u2014 Kaspersky t\u0259r\u0259find\u0259n s\u0259naye sisteml\u0259rinin t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi v\u0259 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi insidentl\u0259rin\u0259 cavab verilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn yarad\u0131lan t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zidir: <strong><a href=\"https:\/\/ics-cert.kaspersky.ru\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">ics-cert.kaspersky.ru\/<\/a>.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kaspersky 2024-c\u00fc ild\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259 m\u0259nz\u0259r\u0259sinin s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn nec\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259c\u0259yi bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r Kaspersky ICS CERT m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn kibert\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin m\u0259nz\u0259r\u0259sind\u0259 hans\u0131 tendensiyalar\u0131n m\u00fc\u015fahid\u0259 olunaca\u011f\u0131na dair \u00f6z m\u00fclahiz\u0259l\u0259rini t\u0259qdim edib. 2023-c\u00fc ild\u0259 ilkin \u015f\u0259rtl\u0259rin formala\u015fmas\u0131&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8743,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20666"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20666"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20666\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20667,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20666\/revisions\/20667"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}