{"id":20745,"date":"2024-02-06T04:00:00","date_gmt":"2024-02-06T01:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=20745"},"modified":"2024-02-06T11:03:56","modified_gmt":"2024-02-06T08:03:56","slug":"t%c9%99hluk%c9%99siz-internet-gunu-onlayn-muhitd%c9%99-s%c9%99xsi-m%c9%99lumatlarinizi-nec%c9%99-qorumali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=20745","title":{"rendered":"T\u0259hl\u00fck\u0259siz \u0130nternet G\u00fcn\u00fc: onlayn m\u00fchitd\u0259 \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131z\u0131 nec\u0259 qorumal\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>T\u0259hl\u00fck\u0259siz \u0130nternet G\u00fcn\u00fc: onlayn m\u00fchitd\u0259 \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131z\u0131 nec\u0259 qorumal\u0131<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>6 fevral tarixi T\u0259hl\u00fck\u0259siz \u0130nternet G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, bu g\u00fcn r\u0259q\u0259msal d\u00f6vrd\u0259 f\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131n qorunmas\u0131n\u0131n vacibliyini istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 daha geni\u015f m\u0259nada xat\u0131rlad\u0131l\u0131r. M\u00fcasir d\u00fcnyada h\u0259r g\u00fcn b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 m\u0259lumat toplan\u0131r v\u0259 emal edilir ki, bu da m\u0259lumatlar\u0131n s\u0131zmas\u0131 v\u0259 ya o\u011furlanmas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u015f\u0259xsi h\u0259yata m\u00fcdaxil\u0259 kimi ciddi riskl\u0259r yarad\u0131r. Kaspersky-nin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri onlayn risk v\u0259 t\u0259hdidl\u0259rd\u0259n qorumaq bar\u0259d\u0259 b\u0259zi t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r verib.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"650\" height=\"433\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11072\" style=\"width:338px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky.png 650w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky-300x200.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky-360x240.png 360w\" sizes=\"(max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>\u0130stifad\u0259\u00e7il\u0259r tez-tez etibars\u0131z m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n proqramlar y\u00fckl\u0259yirl\u0259r v\u0259 h\u0259m\u00e7inin proqramlar\u0131n daha \u00e7ox funksiyaya malik ola bil\u0259mn qeyri-r\u0259smi premium versiyalar\u0131ndan istifad\u0259 edirl\u0259r. Bununla ba\u011fl\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik riskl\u0259ri var: bu c\u00fcr proqramlar\u0131n ad\u0131 alt\u0131nda z\u0259r\u0259rli proqramlar cihaza gizlic\u0259 daxil ola v\u0259 b\u0259zi hallarda istifad\u0259\u00e7il\u0259rin h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 poza bil\u0259r\u2013m\u0259s\u0259l\u0259n, onlar\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 v\u0259 x\u0259b\u0259ri olmadan b\u0259zi \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 toplaya bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015e\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn Kaspersky-nin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri t\u00f6vsiy\u0259 edir:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Haradan v\u0259 hans\u0131 proqramlar\u0131 y\u00fckl\u0259diyinizi diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259yin.<\/strong> Proqramlar\u0131 yaln\u0131z r\u0259smi ma\u011fazalardan se\u00e7m\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunur. T\u0259tbiql\u0259rin pirat n\u00fcsx\u0259l\u0259rini v\u0259 ya qeyri-r\u0259smi versiyalar\u0131n\u0131 qura\u015fd\u0131rmaq t\u0259hl\u00fck\u0259lidir &#8211; onlar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 t\u0259cav\u00fczkarlar \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131za giri\u015f \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. \u0130stifad\u0259\u00e7i r\u0259yl\u0259rin\u0259 d\u0259 diqq\u0259t yetirm\u0259k t\u00f6vsiy\u0259 olunur &#8211; h\u0259r hans\u0131 bir \u015f\u00fcbh\u0259 yaranarsa, proqram\u0131 y\u00fckl\u0259m\u0259m\u0259k daha yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ol>\n<li><strong>H\u00fcquqlar\u0131n\u0131z\u0131 bilm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlarla ba\u011fl\u0131 qanunvericiliyi \u00f6yr\u0259nin<\/strong>. \u015e\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131z\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqlar\u0131n\u0131z\u0131 bilm\u0259k vacibdir. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlarla ba\u011fl\u0131 \u00f6lk\u0259nizin qanunvericiliyini \u00f6yr\u0259nm\u0259kd\u0259 fayda var. Bu yolla hans\u0131 s\u0259n\u0259dl\u0259rin bu sah\u0259ni t\u0259nziml\u0259diyini anlaya v\u0259 onlar\u0131n \u0259sas m\u00fcdd\u0259alar\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f ola bil\u0259rsiniz. Bundan ba\u015fqa, t\u0259tbiqd\u0259 g\u00f6st\u0259rildiyi t\u0259qdird\u0259 m\u0259xfilik siyas\u0259tini diqq\u0259tl\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k vacibdir. Hans\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 toplad\u0131\u011f\u0131na diqq\u0259t yetirin. T\u0259tbiqin m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 &#8211; m\u0259s\u0259l\u0259n, \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131z\u0131 silm\u0259k t\u0259l\u0259bi il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlaya bil\u0259c\u0259yiniz d\u0259st\u0259k xidm\u0259tinin olmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Laz\u0131m olmad\u0131qca \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 payla\u015fmay\u0131n<\/strong>. T\u0259tbiqin yaln\u0131z z\u0259ruri minimum m\u0259lumatlar\u0131 t\u0259qdim etm\u0259si daha yax\u015f\u0131d\u0131r &#8211; \u00e7\u00fcnki kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dbirl\u0259ri olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259lumat s\u0131zmas\u0131 v\u0259 ya sui-istifad\u0259 riski h\u0259mi\u015f\u0259 var. H\u0259m\u00e7inin yadda saxlamaq laz\u0131md\u0131r ki, m\u0259lumatlar ictimaiyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131q m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fckd\u0259n sonra onlar\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131 v\u0259 istifad\u0259sini izl\u0259m\u0259k \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir v\u0259 bu, xo\u015fag\u0259lm\u0259z n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. Bunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn, \u0259g\u0259r t\u0259tbiq onlars\u0131z i\u015fl\u0259y\u0259 bil\u0259rs\u0259, foto\u015f\u0259kill\u0259r, kontaktlar, m\u0259kan, mikrofon v\u0259 ya dig\u0259r m\u0259lumatlara giri\u015f verm\u0259m\u0259k daha yax\u015f\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>M\u00fcasir t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik h\u0259ll\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edin<\/strong>. Onlar\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 siz t\u0259tbiql\u0259rin \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlara daxil olmas\u0131n\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259y\u0259 bil\u0259rsiniz. Bundan \u0259lav\u0259, onlar istifad\u0259\u00e7il\u0259ri telefon n\u00f6mr\u0259l\u0259rinin v\u0259 dig\u0259r m\u0259lumatlar\u0131n s\u0131zmas\u0131 hallar\u0131 bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdar edir, h\u0259m\u00e7inin z\u0259r\u0259rli fayllar\u0131n y\u00fckl\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.ru\/premium\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">Kaspersky Premium<\/a> bu funksiyaya malikdir. \u015eifr\u0259nizin ictimaiyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131q m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 s\u0131zd\u0131\u011f\u0131n\u0131 yoxlama\u011fa imkan ver\u0259n <a href=\"https:\/\/password.kaspersky.com\/ru\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">al\u0259tl\u0259r<\/a> d\u0259 var.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>\u201cKibert\u0259hdidl\u0259rin say\u0131 v\u0259 \u00e7e\u015fidi getdikc\u0259 \u00e7oxal\u0131r, lakin r\u0259q\u0259msal savadl\u0131l\u0131q qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l ets\u0259niz, onlar\u0131n bir \u00e7oxunun qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq olar. \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, ay\u0131q-say\u0131q olmaq laz\u0131md\u0131r: \u015f\u00fcbh\u0259li linkl\u0259r\u0259 klikl\u0259m\u0259yin, e-po\u00e7t \u00fcnvanlar\u0131n\u0131n h\u0259qiqiliyini diqq\u0259tl\u0259 yoxlay\u0131n v\u0259 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259mi\u015f m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 etibar etm\u0259yin. Biz h\u0259m\u00e7inin h\u0259mi\u015f\u0259 hesablar\u0131n\u0131z\u0131n h\u0259r biri \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcr\u0259kk\u0259b, unikal \u015fifr\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yi v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olan yerl\u0259rd\u0259 iki faktorlu autentifikasiyan\u0131 aktivl\u0259\u015fdirm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edirik \u2013 bu, s\u0131nd\u0131rma v\u0259 s\u0131zma riskl\u0259rini \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 azald\u0131r\u201d, dey\u0259 Kaspersky-nin Az\u0259rbaycandak\u0131 r\u0259smi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si M\u00fc\u015fviq M\u0259mm\u0259dov xat\u0131rlad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycan Kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik T\u0259\u015fkilatlar\u0131 Assosiasiyas\u0131n\u0131n (AKTA) m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2023-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan &#8220;Milli Kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u0130ndeksi&#8221;nin reytinqind\u0259 m\u00fch\u00fcm ir\u0259lil\u0259yi\u015f \u0259ld\u0259 edib &#8211; \u0259vv\u0259lki 86-c\u0131 yerd\u0259n 36 pill\u0259 qalxaraq 50-ci yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b.&nbsp; \u00d6t\u0259n ilin sentyabr\u0131ndan &#8220;Milli Kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u0130ndeksi&#8221; \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 yenil\u0259nmi\u015f meyarlar \u0259sas\u0131nda yeni qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 metodologiyas\u0131n\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 ba\u015flan\u0131l\u0131b.&nbsp; Yeni metodologiya il\u0259 son olaraq 31 \u00f6lk\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirilib. Bu \u00f6lk\u0259l\u0259rin h\u0259r birinin 49 g\u00f6st\u0259rici \u00fczr\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirildiyi reytinq c\u0259dv\u0259lind\u0259 Az\u0259rbaycan 66,67 balla 12-ci yerd\u0259 q\u0259rarla\u015f\u0131b ki, bu da \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn bug\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259rki \u0259n y\u00fcks\u0259k n\u0259tic\u0259dir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u0259hl\u00fck\u0259siz \u0130nternet G\u00fcn\u00fc: onlayn m\u00fchitd\u0259 \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131z\u0131 nec\u0259 qorumal\u0131. 6 fevral tarixi T\u0259hl\u00fck\u0259siz \u0130nternet G\u00fcn\u00fc kimi qeyd olunur. Ba\u015fqa s\u00f6zl\u0259, bu g\u00fcn r\u0259q\u0259msal d\u00f6vrd\u0259 f\u0259rdi m\u0259lumatlar\u0131n qorunmas\u0131n\u0131n vacibliyini istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 daha geni\u015f m\u0259nada xat\u0131rlad\u0131l\u0131r. M\u00fcasir d\u00fcnyada&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11072,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20745"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20745"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20745\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20749,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20745\/revisions\/20749"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20745"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20745"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20745"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}