{"id":20992,"date":"2024-02-14T04:00:00","date_gmt":"2024-02-14T01:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=20992"},"modified":"2024-02-14T12:28:28","modified_gmt":"2024-02-14T09:28:28","slug":"gilas-bagi-nec%c9%99-sigorta-olunur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=20992","title":{"rendered":"Gilas ba\u011f\u0131 nec\u0259 s\u0131\u011forta olunur?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Gilas ba\u011f\u0131 nec\u0259 s\u0131\u011forta olunur?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Son ill\u0259r Az\u0259rbaycanda s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lan v\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u0259lir g\u0259tir\u0259n meyv\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 gilasd\u0131r. T\u0259qribi hesablamalara \u0259sas\u0259n, son 3 ild\u0259 bu meyv\u0259nin ixrac\u0131ndan&nbsp; \u00f6lk\u0259y\u0259 120 milyon dollar v\u0259sait daxil olub v\u0259 bu r\u0259q\u0259m h\u0259r il artmaqdad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumilikd\u0259 12 000 hektar \u0259razid\u0259 bec\u0259ril\u0259n gilas Az\u0259rbaycanda k\u00fctl\u0259vi \u015f\u0259kild\u0259 \u0259kil\u0259n meyv\u0259l\u0259rd\u0259ndir \u2013 gilas ba\u011flar\u0131 \u00f6lk\u0259nin dem\u0259k olar ki, b\u00fct\u00fcn \u0259razisind\u0259 \u2013 65 rayonda m\u00f6vcuddur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u018frazisin\u0259 g\u00f6r\u0259 \u0259n \u00e7ox gilas ba\u011flar\u0131 Xa\u00e7maz rayonunda (4422 ha) yerl\u0259\u015fir. Qubada gilas ba\u011flar\u0131n\u0131n sah\u0259si 2317 hektar, Qusarda 800 hektar, \u015eabranda 595 hektar, \u015e\u0259mkird\u0259 233 hektar, A\u011fda\u015fda 220 hektard\u0131r. R\u00fctub\u0259t\u0259 t\u0259l\u0259bkar bitki olan gilas istehsal\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 45%-i \u00f6lk\u0259nin Quba-Xa\u00e7maz iqtisadi rayonunun pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"740\" height=\"500\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Y71x1cr9oDgt0uaAyzsFmVzG1NczvQqUasyXn1om.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-20993\" style=\"width:452px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Y71x1cr9oDgt0uaAyzsFmVzG1NczvQqUasyXn1om.jpg 740w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Y71x1cr9oDgt0uaAyzsFmVzG1NczvQqUasyXn1om-300x203.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/Y71x1cr9oDgt0uaAyzsFmVzG1NczvQqUasyXn1om-360x243.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 740px) 100vw, 740px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Gilas ba\u011flar\u0131n\u0131n 2900 hektar\u0131n\u0131, y\u0259ni t\u0259qrib\u0259n d\u00f6rdd\u0259 birini daha m\u0259hsuldar olan intensiv v\u0259 superintensiv ba\u011flar t\u0259\u015fkil edir. Ba\u011flar\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131 gilas\u0131n ixrac\u0131na da t\u0259sir edir. Son 3 ild\u0259 ixrac olunan gilas\u0131n miqdar\u0131 2 d\u0259f\u0259 art\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Bel\u0259 ki, 2021-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycandan xaric\u0259 \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 31,1 milyon dollar olan 19,4 min ton gilas ixrac edilib. 2022-ci ild\u0259 ixrac olunan gilas\u0131n h\u0259cmi 10 min ton artaraq 29,2 min tona, ixracdan g\u0259l\u0259n g\u0259lir is\u0259 41,6 milyon dollara y\u00fcks\u0259lib.<\/p>\n\n\n\n<p>2023-c\u00fc ilin 11 ay\u0131nda is\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 44,6 milyon dollar olan 35,6 min ton gilas ixrac edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu sah\u0259y\u0259 yat\u0131r\u0131lan v\u0259saiti, \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na g\u0259tirdiyi g\u0259liri v\u0259 artan ixrac imkanlar\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 ald\u0131qda, gilas ba\u011flar\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif riskl\u0259rd\u0259n s\u0131\u011fortalanmas\u0131 \u00e7ox vacibdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi il\u0259 t\u0259qdim olunan v\u0259 41 bitkini \u0259hat\u0259 ed\u0259n aqrar s\u0131\u011forta vasit\u0259sil\u0259 gilas ba\u011flar\u0131n\u0131 da s\u0131\u011fortalamaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Gilas t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259rin\u0259 v\u0259 \u0259traf t\u0259sirl\u0259r\u0259 h\u0259ssas bitki oldu\u011funa g\u00f6r\u0259, onun s\u0131\u011fortalanmas\u0131 x\u00fcsusil\u0259 vacibdir. Aqrar s\u0131\u011forta mexanizmi vasit\u0259sil\u0259 gilas ba\u011f\u0131n\u0131 m\u00fcxt\u0259lif riskl\u0259rd\u0259n \u2013 dolu, sel-subasma, f\u0131rt\u0131na, qas\u0131r\u011fa, normadan art\u0131q ya\u011f\u0131nt\u0131, yan\u011f\u0131n, 3-c\u00fc \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259rind\u0259n s\u0131\u011fortalamaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr (baza s\u0131\u011forta z\u0259rfi).<\/p>\n\n\n\n<p>S\u0131\u011forta tarifi v\u0259 onun \u0259sas\u0131nda hesablanan s\u0131\u011forta haqq\u0131 is\u0259 m\u00fcxt\u0259lif regionlar \u00fczr\u0259 f\u0259rqlidir. Burada \u0259sas m\u0259qam hesablanan s\u0131\u011forta haqq\u0131n\u0131n 50%-nin fermerl\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n \u00f6d\u0259nilm\u0259sidir.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, 1000 manatl\u0131q gilas m\u0259hsulunun baza s\u0131\u011forta z\u0259rfi il\u0259 s\u0131\u011forta edilm\u0259si fermer\u0259 Quba-Xa\u00e7maz regionunda 20 manata, Da\u011fl\u0131q \u015eirvan regionunda 24 manata, M\u0259rk\u0259zi Aran, L\u0259nk\u0259ran-Astara v\u0259 \u015eirvan-Salyan regionlar\u0131nda 18 manata ba\u015fa g\u0259lir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu r\u0259q\u0259m Qazax-Tovuz v\u0259 G\u0259nc\u0259-Da\u015fk\u0259s\u0259n, Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur regionlar\u0131nda 39 manat, \u015e\u0259ki-Zaqatalada 33 manat t\u0259\u015fkil edir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bundan ba\u015fqa, \u0259lav\u0259 \u00f6d\u0259ni\u015f m\u00fcqabilind\u0259 gilas ba\u011f\u0131n\u0131n meyv\u0259sini \u015faxtavurma (donvurma), ya\u011fmur, doludan keyfiyy\u0259t itkisi kimi vacib riskl\u0259rd\u0259n d\u0259 s\u0131\u011fortalamaq olar.<\/p>\n\n\n\n<p>Aqrar s\u0131\u011forta vasit\u0259sil\u0259 gilas a\u011faclar\u0131n\u0131 da ayr\u0131ca s\u0131\u011fortalamaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu zaman a\u011fac m\u0259hv oldu\u011fu t\u0259qdird\u0259, onun 3 illik meyv\u0259sinin d\u0259y\u0259ri q\u0259d\u0259r \u00f6d\u0259ni\u015f edilir \u2013 bu s\u0131\u011forta \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131\u011forta tarifi \u00f6lk\u0259nin b\u00fct\u00fcn \u0259razisind\u0259 0,83% t\u0259\u015fkil edir.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259s\u0259l\u0259n, ild\u0259 50 manatl\u0131q m\u0259hsul ver\u0259n 1 gilas a\u011fac\u0131n\u0131n \u00e7oxsayl\u0131 riskl\u0259rd\u0259n qorunmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0131\u011forta haqq\u0131 c\u0259mi 1,26 manat, fermerin \u00f6d\u0259diyi m\u0259bl\u0259\u011f is\u0259 c\u0259mi 0,63 manatd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Art\u0131q Aqrar S\u0131\u011forta Fondu gilas ba\u011flar\u0131 \u00fczr\u0259 s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259rin\u0259 ba\u015flay\u0131b \u2013 2023-c\u00fc ilin sonunda \u0130smay\u0131ll\u0131da yerl\u0259\u015f\u0259n gilas ba\u011flar\u0131nda t\u0259bi\u0259t hadis\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 2 fermer\u0259 42 min manat s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi edilib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumilikd\u0259 2023-c\u00fc ild\u0259 Aqrar S\u0131\u011forta Fondu t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259kin sah\u0259l\u0259rin\u0259, ba\u011f\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 heyvandarl\u0131q t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131na d\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259r \u00fczr\u0259 fermerl\u0259r\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 4,4 milyon manat s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi h\u0259yata ke\u00e7irilib. Bu, 2022-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 80 % art\u0131qd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Aqrar s\u0131\u011fortan\u0131n \u0259hat\u0259 etdiyi m\u0259hsullar v\u0259 riskl\u0259r, el\u0259c\u0259 d\u0259 s\u0131\u011forta haqlar\u0131 bar\u0259d\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat\u0131\u00a0 Aqrar S\u0131\u011forta Fondunun<strong>\u00a0<a href=\"http:\/\/www.asf.gov.az\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">www.asf.gov.az<\/a><\/strong>\u00a0r\u0259smi internet s\u0259hif\u0259sind\u0259n v\u0259 s\u0259hif\u0259d\u0259ki\u00a0<a href=\"https:\/\/asf.gov.az\/bitkicilik-sigortasi-kalkulyatoru\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\"><strong>\u201cBitki\u00e7ilik s\u0131\u011fortas\u0131 kalkulyatoru\u201d<\/strong><\/a>\u00a0vasit\u0259sil\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Fermerl\u0259r h\u0259m\u00e7inin Fondun 1651 \u00e7a\u011fr\u0131 m\u0259rk\u0259zin\u0259 z\u0259ng etm\u0259kl\u0259, aqrar s\u0131\u011forta bar\u0259d\u0259 m\u0259lumat ala, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlar\u0131n\u0131 s\u0131\u011fortalaya bil\u0259rl\u0259r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gilas ba\u011f\u0131 nec\u0259 s\u0131\u011forta olunur? Son ill\u0259r Az\u0259rbaycanda s\u00fcr\u0259tl\u0259 yay\u0131lan v\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u0259lir g\u0259tir\u0259n meyv\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 gilasd\u0131r. T\u0259qribi hesablamalara \u0259sas\u0259n, son 3 ild\u0259 bu meyv\u0259nin ixrac\u0131ndan&nbsp; \u00f6lk\u0259y\u0259 120 milyon dollar v\u0259sait daxil olub v\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":20993,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20992"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20992"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20992\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20994,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20992\/revisions\/20994"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20993"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20992"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20992"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20992"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}