{"id":21932,"date":"2024-03-12T06:00:00","date_gmt":"2024-03-12T03:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=21932"},"modified":"2024-03-12T20:54:51","modified_gmt":"2024-03-12T17:54:51","slug":"az%c9%99rbaycanda-alma-baglarinin-sigortasi-baslayib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=21932","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda alma ba\u011flar\u0131n\u0131n s\u0131\u011fortas\u0131 ba\u015flay\u0131b"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Az\u0259rbaycanda alma ba\u011flar\u0131n\u0131n s\u0131\u011fortas\u0131 ba\u015flay\u0131b<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Saxlanma v\u0259 yeti\u015fdirilm\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 s\u0259rf\u0259li meyv\u0259 hesab olunan almaya t\u0259l\u0259bat ilboyu azalm\u0131r. Vitaminl\u0259 z\u0259nginliyi, quru v\u0259 t\u0259z\u0259 halda, h\u0259m\u00e7inin \u015fir\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 istifad\u0259 imkan\u0131 bu meyv\u0259nin son 20 ild\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada istehsal\u0131n\u0131n 67% artmas\u0131na s\u0259b\u0259b olub. Alman\u0131n d\u00fcnyada 20 mind\u0259n \u00e7ox n\u00f6v\u00fc yeti\u015fdirilir, bunlardan 300-\u0259 yax\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycanda bec\u0259rilir. R\u0259smi statistikaya g\u00f6r\u0259, haz\u0131rda Az\u0259rbaycanda 27,7 min hektar alma ba\u011f\u0131 var, bunun da 11,7 min hektar\u0131n\u0131 intensiv v\u0259 superintensiv ba\u011flar t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"740\" height=\"500\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/OaXNSf8ihqc2RPjEpMzbeidcNuILkuQz36cFc8sJ.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-21933\" style=\"width:432px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/OaXNSf8ihqc2RPjEpMzbeidcNuILkuQz36cFc8sJ.jpg 740w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/OaXNSf8ihqc2RPjEpMzbeidcNuILkuQz36cFc8sJ-300x203.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/OaXNSf8ihqc2RPjEpMzbeidcNuILkuQz36cFc8sJ-360x243.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 740px) 100vw, 740px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Alma Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259kils\u0259 d\u0259 meyv\u0259\u00e7ilik regionu kimi m\u0259\u015fhur olan Quba-Xa\u00e7maz iqtisadi rayonu alma istehsal\u0131nda liderdir. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycanda alma ba\u011flar\u0131n\u0131n 19 min hektar\u0131, y\u0259ni t\u0259qrib\u0259n 70%-i bu b\u00f6lg\u0259nin pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr. \u00d6lk\u0259d\u0259ki intensiv v\u0259 superintensiv alma ba\u011flar\u0131n\u0131n is\u0259 96%-i m\u0259hz Quba-Xa\u00e7maz b\u00f6lg\u0259sind\u0259dir. T\u0259kc\u0259 Quba rayonunda 11,6 min hektar, Qusarda 4,3 min hektar, Xa\u00e7maz rayonunda is\u0259 2,6 min hektar alma ba\u011f\u0131 var. Bundan \u0259lav\u0259, G\u0259d\u0259b\u0259y, \u015eabran, \u0130smay\u0131ll\u0131, \u015e\u0259rur, Balak\u0259n, Zaqatala, Qax, Q\u0259b\u0259l\u0259, \u015e\u0259ki d\u0259 alma yeti\u015fdirilm\u0259sin\u0259 g\u00f6r\u0259 se\u00e7il\u0259n rayonlardand\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Alma Az\u0259rbaycandan \u0259n \u00e7ox ixrac olunan, \u00f6lk\u0259y\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 g\u0259lir g\u0259tir\u0259n meyv\u0259l\u0259rd\u0259ndir v\u0259 bu m\u0259bl\u0259\u011f ild\u0259n-il\u0259 artmaqdad\u0131r. Bel\u0259 ki, 2021-ci ild\u0259 Az\u0259raycandan xaric\u0259 \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 37,4 milyon dollar olan 66,8 min ton alma ixrac edilib. 2022-ci ild\u0259 ixrac\u0131n h\u0259cmi 82,3 min ton, \u00fcmumi d\u0259y\u0259ri 52 milyon dollar t\u0259\u015fkil edib.&nbsp; 2023-c\u00fc ild\u0259 is\u0259 xaric\u0259 91,2 min ton alma ixrac edilib, \u00fcmumi g\u0259lir 57,2 milyon dollar olub.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0259lirli sah\u0259 oldu\u011fundan alma ba\u011flar\u0131na maraq artmaqdad\u0131r. Alma a\u011faclar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas riskl\u0259r &#8211; dolu, f\u0131rt\u0131na, qas\u0131r\u011fa, \u015faxtavurma, m\u00fcxt\u0259lif n\u00f6v z\u0259r\u0259rvericil\u0259r v\u0259 bitki x\u0259st\u0259likl\u0259ridir. Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t d\u0259st\u0259yi il\u0259 t\u0259tbiq olunan aqrar s\u0131\u011forta mexanizmi vasit\u0259sil\u0259 41 bitkini, o c\u00fcml\u0259d\u0259n alma ba\u011flar\u0131n\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 riskl\u0259rd\u0259n s\u0131\u011fortalamaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. S\u0259rf\u0259li \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 fermerl\u0259r\u0259 t\u0259klif olunan s\u0131\u011forta z\u0259rfl\u0259rind\u0259 alma m\u0259hsulunu t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259ri, sel-subasma, dolu, qas\u0131r\u011fa-f\u0131rt\u0131na, normadan art\u0131q qar ya\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131, yan\u011f\u0131n, 3-c\u00fc \u015f\u0259xsl\u0259rin h\u0259r\u0259k\u0259ti v\u0259 sair riskl\u0259rd\u0259n s\u0131\u011fortalamaq n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Bundan ba\u015fqa, \u0259lav\u0259 olaraq alma ba\u011flar\u0131n\u0131 dolu, keyfiyy\u0259t itkisi, \u015faxtavurma, m\u00fcxt\u0259lif bitki z\u0259r\u0259rvericil\u0259ri v\u0259 x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n qorumaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Aqrar s\u0131\u011forta haqq\u0131n\u0131n 50%-ni fermerl\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t \u00f6d\u0259yir. N\u0259tic\u0259d\u0259 fermerl\u0259r c\u00fczi \u00f6d\u0259ni\u015fl\u0259 alma ba\u011flar\u0131n\u0131 s\u0131\u011fortalaya bil\u0259rl\u0259r. M\u0259s\u0259l\u0259n, Quba-Xa\u00e7maz regionunda 1000 manatl\u0131q alma m\u0259hsulunu baza s\u0131\u011forta z\u0259rfi il\u0259 s\u0131\u011fortalamaq fermer\u0259 c\u0259mi 18,4 manata ba\u015fa g\u0259lir. Meyv\u0259 ba\u011flar\u0131n\u0131n geni\u015f yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 M\u0259rk\u0259zi Aran regionunda (G\u00f6y\u00e7ay, A\u011fda\u015f, K\u00fcrd\u0259mir v\u0259 sair) bu r\u0259q\u0259m 16,5 manat, Da\u011fl\u0131q \u015eirvan regionunda is\u0259 (\u0130smay\u0131ll\u0131, \u015eamax\u0131 v\u0259 sair) 22 manat t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda alma ba\u011flar\u0131n\u0131n s\u0131\u011forta m\u00f6vs\u00fcm\u00fcd\u00fcr, s\u0131\u011forta prosesi mart-aprel aylar\u0131nda h\u0259yata ke\u00e7irilir. \u00c7i\u00e7\u0259kl\u0259nm\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ba\u015f ver\u0259n riskl\u0259r, m\u00fcxt\u0259lif t\u0259bi\u0259t hadis\u0259l\u0259ri meyv\u0259nin keyfiyy\u0259tin\u0259, m\u0259hsulun miqdar\u0131na t\u0259sir etdiyind\u0259n fermerl\u0259rin bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 aqrar s\u0131\u011forta imkan\u0131ndan istifad\u0259 etm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, d\u00f6vl\u0259tin g\u00fcz\u0259\u015ftli \u015f\u0259rtl\u0259rl\u0259 t\u0259klif etdiyi aqrar s\u0131\u011forta mexanizmind\u0259n h\u0259r il y\u00fczl\u0259rl\u0259 fermer faydalan\u0131r. T\u0259kc\u0259 2023-c\u00fc ild\u0259 t\u0259s\u0259rr\u00fcfatlara d\u0259y\u0259n z\u0259r\u0259rl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, fermerl\u0259r\u0259 4,4 milyon manat s\u0131\u011forta \u00f6d\u0259ni\u015fi edilib, bu m\u0259bl\u0259\u011f h\u0259r g\u00fcn artmaqdad\u0131r. Alma ba\u011flar\u0131n\u0131n s\u0131\u011forta \u015f\u0259rtl\u0259ri v\u0259 s\u0131\u011forta haqlar\u0131 bar\u0259d\u0259 daha geni\u015f m\u0259lumat\u0131 Aqrar S\u0131\u011forta Fondunun 1651 \u00e7a\u011fr\u0131 m\u0259rk\u0259zin\u0259 m\u00fcraci\u0259t etm\u0259kl\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 Fondun www.asf.gov.az r\u0259smi internet s\u0259hif\u0259si v\u0259 s\u0259hif\u0259d\u0259ki \u201cS\u0131\u011forta kalkulyatoru\u201d vasit\u0259sil\u0259 \u0259ld\u0259 etm\u0259k olar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda alma ba\u011flar\u0131n\u0131n s\u0131\u011fortas\u0131 ba\u015flay\u0131b Saxlanma v\u0259 yeti\u015fdirilm\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 s\u0259rf\u0259li meyv\u0259 hesab olunan almaya t\u0259l\u0259bat ilboyu azalm\u0131r. Vitaminl\u0259 z\u0259nginliyi, quru v\u0259 t\u0259z\u0259 halda, h\u0259m\u00e7inin \u015fir\u0259 \u015f\u0259klind\u0259 istifad\u0259 imkan\u0131 bu meyv\u0259nin son 20 ild\u0259 b\u00fct\u00fcn&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21933,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21932"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21932"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21932\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21934,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21932\/revisions\/21934"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21933"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}