{"id":27733,"date":"2024-09-04T01:00:00","date_gmt":"2024-09-03T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=27733"},"modified":"2024-09-04T12:07:57","modified_gmt":"2024-09-04T09:07:57","slug":"usagin-ilk-smartfonu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=27733","title":{"rendered":"U\u015fa\u011f\u0131n ilk smartfonu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>U\u015fa\u011f\u0131n ilk smartfonu: t\u0259dris ilinin ba\u015flamas\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Kaspersky kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bax\u0131m\u0131ndan u\u015faq v\u0259 valideynl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259l\u0259rin vacib oldu\u011funu qeyd edir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>Az\u0259rbaycanda u\u015faqlar\u0131n smartfonlar\u0131ndak\u0131 populyar proqramlar da t\u0259hlil edilib<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>Smartfon u\u015faqlar\u0131n ad\u0259t\u0259n m\u0259kt\u0259b\u0259 ba\u015flayark\u0259n \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri \u00fcnsiyy\u0259t, yeni \u015feyl\u0259r \u00f6yr\u0259nm\u0259k v\u0259 \u0259yl\u0259nc\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli vasit\u0259dir. Bu cihazlar\u0131n valideynl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6vlad\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlamaq bax\u0131m\u0131ndan vacibliyi il\u0259 yana\u015f\u0131, onlardan istifad\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u00fcxt\u0259lif onlayn t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n narahatl\u0131q do\u011furur.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8743\" style=\"width:431px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2.png 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2-300x200.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2-768x512.png 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2-360x240.png 360w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><em>\u201cKaspersky-nin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2023-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanda mobil cihazlara h\u00fccumlar\u0131n say\u0131 davaml\u0131 olaraq artaraq 720 min\u0259 \u00e7at\u0131b v\u0259 \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 bu r\u0259q\u0259m t\u0259xmin\u0259n 5 d\u0259f\u0259 art\u0131b. Z\u0259r\u0259rli proqram messencerl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn modlar\u0131n t\u0259rkibind\u0259 aktiv \u015f\u0259kild\u0259 yay\u0131l\u0131b. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, mobil cihazlara edil\u0259n h\u00fccumlar\u0131n say\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 z\u0259r\u0259rli proqramlar\u0131n daha da t\u0259kmill\u0259\u015f\u0259c\u0259yini g\u00f6zl\u0259yirik. B\u00fct\u00fcn istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u0259n g\u0259nc istifad\u0259\u00e7il\u0259r\u0259 \u00f6z cihazlar\u0131nda etibarl\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik h\u0259ll\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yi, h\u0259m\u00e7inin kibersavadl\u0131l\u0131q t\u0259limind\u0259n ke\u00e7m\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edirik\u201d, dey\u0259 Kaspersky-nin Az\u0259rbaycandak\u0131 r\u0259smi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si M\u00fc\u015fviq M\u0259mm\u0259dov bildirir.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259dris ilinin ba\u015flanmas\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Kaspersky qadceti nec\u0259 qurma\u011f\u0131 v\u0259 onu t\u0259hvil verm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l u\u015faqlara onun bar\u0259sind\u0259 n\u0259l\u0259ri dem\u0259k laz\u0131m oldu\u011funu xat\u0131rlad\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 bu onlar\u0131n ilk smartfonudursa.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>U\u015fa\u011f\u0131n\u0131z\u0131n smartfonda \u0259sas i\u015fl\u0259ri g\u00f6r\u0259 bil\u0259c\u0259yind\u0259n \u0259min olun<\/strong>: z\u0259ngl\u0259r etm\u0259k, mesajlar g\u00f6nd\u0259rm\u0259k, internet\u0259 qo\u015fulmaq, foto\u015f\u0259kill\u0259r \u00e7\u0259km\u0259k v\u0259 geolokasiyan\u0131 payla\u015fmaq.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130stifad\u0259 vaxt\u0131na n\u0259zar\u0259t<\/strong>. \u00c7ox vaxt smartfon u\u015faq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259yl\u0259nc\u0259 v\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259sidir. \u201cKaspersky Safe Kids\u201d t\u0259tbiqind\u0259n \u0259ld\u0259 edilmi\u015f anonim m\u0259lumatlara** g\u00f6r\u0259, 2024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycanda u\u015faqlar aras\u0131nda mobil cihazlarda \u0259n populyar proqramlar \u201cYouTube\u201d, \u201cWhatsApp\u201d, \u201cTikTok\u201d v\u0259 \u201cInstagram\u201d olub. Onlar vaxtlar\u0131n\u0131n \u00e7oxunu m\u0259hz bu proqramlarda ke\u00e7iribl\u0259r. U\u015fa\u011f\u0131n cihazla n\u0259 q\u0259d\u0259r vaxt ke\u00e7ir\u0259 bil\u0259c\u0259yi il\u0259 ba\u011fl\u0131 d\u0259qiq qaydalar t\u0259yin edin. Ekrandan vaxta\u015f\u0131r\u0131 uzaqla\u015fma\u011f\u0131n v\u0259 r\u0259q\u0259msal v\u0259 real h\u0259yat aras\u0131nda balans\u0131n qorunmas\u0131n\u0131n vacibliyini izah edin.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u018fsas t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik parametrl\u0259rini qurun<\/strong>. PIN kodu nec\u0259 t\u0259yin etm\u0259yi, barmaq izind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yi v\u0259 cihaz\u0131n kilidini a\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn dig\u0259r yollar\u0131 izah edin. U\u015fa\u011fa h\u0259r hesab \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 unikal \u015fifr\u0259l\u0259 yaratma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259din: h\u0259rfl\u0259r, r\u0259q\u0259ml\u0259r v\u0259 x\u00fcsusi simvollar daxil olmaqla \u0259n az\u0131 12 simvoldan istifad\u0259ni iazh edin. Yeri g\u0259lmi\u015fk\u0259n, \u0259vv\u0259lc\u0259 onunla birlikd\u0259 bunu \u00f6z\u00fcn\u00fcz ed\u0259 v\u0259 t\u0259dric\u0259n ona hesablar \u00fc\u00e7\u00fcn \u015fifr\u0259 yaratmaqda daha \u00e7ox s\u0259rb\u0259stlik ver\u0259 bil\u0259rsiniz. M\u00fcmk\u00fcn olan b\u00fct\u00fcn xidm\u0259tl\u0259rd\u0259 ikifaktorlu autentifikasiyan\u0131 m\u00fctl\u0259q aktivl\u0259\u015fdirdirin.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 m\u0259xfilik<\/strong>. Sosial mediada hesablar a\u00e7san\u0131z, m\u0259xfilik parametrl\u0259rini u\u015fa\u011f\u0131n\u0131zla m\u00fczakir\u0259 edin v\u0259 ya onlar\u0131 bir yerd\u0259 qura\u015fd\u0131r\u0131n. U\u015fa\u011fa yaza bil\u0259n v\u0259 ya onun s\u0259hif\u0259l\u0259rini g\u00f6r\u0259 bil\u0259n insanlar\u0131n say\u0131n\u0131 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq vacibdir; niy\u0259 yaln\u0131z real h\u0259yatda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 adamlar\u0131 dost kimi \u0259lav\u0259 etm\u0259yin faydal\u0131 oldu\u011funu iza edin; m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu t\u0259tbiql\u0259rd\u0259 u\u015faq rejimini aktivl\u0259\u015fdirin (m\u0259s\u0259l\u0259n, bel\u0259 bir parametr YouTube video hostinq xidm\u0259tind\u0259 m\u00f6vcuddur).<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Onlayn t\u0259hdidl\u0259ri iazh edin.<\/strong> \u0130nternetd\u0259 hans\u0131 t\u0259hdidl\u0259rin yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 onlardan qa\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259k laz\u0131m oldu\u011fu haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131n. Uy\u011fun olmayan m\u0259zmun, onlayn qruminq (b\u00f6y\u00fckl\u0259rin u\u015faqlarla \u00fcnsiyy\u0259t c\u0259hdi), kiberq\u0131snamadan \u0259lav\u0259, u\u015fa\u011f\u0131 onlayn saxtakarl\u0131qdan qorumaq laz\u0131md\u0131r. X\u00fcsusil\u0259, t\u0259cav\u00fczkarlar\u0131n \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 f\u0131r\u0131ldaq yolu il\u0259 tapma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fd\u0131qlar\u0131 fi\u015finq \u00e7ox geni\u015f yay\u0131l\u0131b. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn onlar m\u0259\u015fhur \u015firk\u0259t v\u0259 ya m\u0259ktub \u00fcnvanlanan \u015f\u0259xsin tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 birinin ad\u0131ndan oldu\u011fu iddia edil\u0259n fi\u015finq e-po\u00e7tlar\u0131 g\u00f6nd\u0259r\u0259 v\u0259 ya saxta veb-saytlar v\u0259 proqramlar yarada bil\u0259rl\u0259r. H\u0259tta b\u00f6y\u00fckl\u0259r d\u0259 f\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131lar\u0131n t\u0259l\u0259sin\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr, u\u015faqlar\u0131 inand\u0131rmaq is\u0259 daha asand\u0131r. U\u015faq ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidir ki, o, \u015f\u00fcbh\u0259li linkl\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n e-po\u00e7t mesajlar\u0131 v\u0259 ani messencerl\u0259rd\u0259n daxil olan m\u0259lumatlara ke\u00e7id etm\u0259m\u0259li, \u015f\u00fcbh\u0259li resurslara \u015f\u0259xsi v\u0259 ya \u00f6d\u0259ni\u015f m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 daxil etm\u0259m\u0259li, t\u0259hdidl\u0259r\u0259 v\u0259 qorxutmaq c\u0259hdl\u0259rin\u0259 boyun \u0259ym\u0259m\u0259lidir. H\u0259m\u00e7inin son d\u0259r\u0259c\u0259 s\u0259xav\u0259tli aksiyalardan v\u0259 \u201casan pul\u201d sxeml\u0259rind\u0259n ehtiyatl\u0131 olmaq laz\u0131md\u0131r. U\u015fa\u011f\u0131n\u0131z\u0131 telefon n\u00f6mr\u0259si v\u0259 ya ev \u00fcnvan\u0131 kimi bir \u00e7ox \u015f\u0259xsi m\u0259lumat\u0131 internetd\u0259 payla\u015fma\u011f\u0131n v\u0259 ya geolokasiyan\u0131 payla\u015fma\u011f\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259li oldu\u011fu bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdar edin. T\u0259cav\u00fczkarlar b\u00fct\u00fcn bunlardan istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rl\u0259r. \u018fn \u0259sas\u0131 is\u0259 odur ki, u\u015faq ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259lidir ki, \u0259g\u0259r h\u0259r hans\u0131 probleml\u0259 \u00fczl\u0259\u015fs\u0259, k\u00f6m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259mi\u015f\u0259 valideynl\u0259rin\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 bil\u0259r. \u0130nformasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 aid \u0259sas anlay\u0131\u015flar haqq\u0131nda dan\u0131\u015fmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Kaspersky t\u0259r\u0259find\u0259n yarad\u0131lm\u0131\u015f \u201c<a href=\"https:\/\/kids.kaspersky.ru\/article\/azbuka_kiberbezopasnosti\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">Kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin \u0259lifbas\u0131<\/a>\u201dndan istifad\u0259 ed\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>M\u00fcdafi\u0259 texnologiyalar\u0131ndan istifad\u0259 edin<\/strong>. Ehtiyac olduqda, m\u00fcdafi\u0259 h\u0259ll\u0259ri, habel\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n f\u0259aliyy\u0259tini izl\u0259m\u0259y\u0259 v\u0259 onu arzuolunmaz m\u0259zmundan qoruma\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k valideyn n\u0259zar\u0259ti proqram\u0131 qura\u015fd\u0131r\u0131n. Ancaq \u0259vv\u0259lc\u0259 bunu u\u015faqla m\u00fczakir\u0259 etdiyinizd\u0259n \u0259min olun: ona bunun hans\u0131 proqram oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yin v\u0259 niy\u0259 telefona qura\u015fd\u0131rma\u011f\u0131n vacibliyini izah edin.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0259rt\u0259r\u0259fli n\u0259zar\u0259t qurmadan u\u015fa\u011f\u0131n onlayn f\u0259aliyy\u0259tini izl\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259r\u0259 x\u00fcsusi proqramlar k\u00f6m\u0259k edir. M\u0259s\u0259l\u0259n, \u201c<a href=\"https:\/\/www.kaspersky.ru\/safe-kids\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">Kaspersky\u00a0Safe\u00a0Kids<\/a>\u201d h\u0259lli ya\u015fa g\u00f6r\u0259 m\u0259zmuna v\u0259 sayta giri\u015fi m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq, u\u015fa\u011f\u0131n geolokasiyas\u0131n\u0131 izl\u0259m\u0259k, h\u0259m\u00e7inin sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 u\u015fa\u011f\u0131n dostluq\/izl\u0259yii siyah\u0131s\u0131na b\u00f6y\u00fck ya\u015f f\u0259rqi olan birinin \u0259lav\u0259 olundu\u011funu g\u00f6rm\u0259k imkanlar\u0131 t\u0259qdim edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>U\u015fa\u011f\u0131n ilk smartfonu: t\u0259dris ilinin ba\u015flamas\u0131 \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Kaspersky kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bax\u0131m\u0131ndan u\u015faq v\u0259 valideynl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259l\u0259rin vacib oldu\u011funu qeyd edir Az\u0259rbaycanda u\u015faqlar\u0131n smartfonlar\u0131ndak\u0131 populyar proqramlar da t\u0259hlil edilib Smartfon u\u015faqlar\u0131n ad\u0259t\u0259n m\u0259kt\u0259b\u0259 ba\u015flayark\u0259n \u0259ld\u0259 etdikl\u0259ri \u00fcnsiyy\u0259t,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8743,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27733"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=27733"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27733\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27734,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/27733\/revisions\/27734"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=27733"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=27733"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=27733"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}