{"id":2867,"date":"2022-08-26T14:21:22","date_gmt":"2022-08-26T11:21:22","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=2867"},"modified":"2022-08-26T14:21:24","modified_gmt":"2022-08-26T11:21:24","slug":"s%c9%99b%c9%99k%c9%99-usaq-oyuncagi-deyil-usagi-internetd%c9%99-nec%c9%99-qorumali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=2867","title":{"rendered":"\u015e\u0259b\u0259k\u0259 u\u015faq oyunca\u011f\u0131 deyil: u\u015fa\u011f\u0131 internetd\u0259 nec\u0259 qorumal\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>D\u0259rs ilinin ba\u015flanmas\u0131na \u00e7ox az vaxt qal\u0131b v\u0259 u\u015faqlar istirah\u0259t g\u00fcnl\u0259rinin dad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xarma\u011fa davam edirl\u0259r. T\u0259til g\u00fcnl\u0259ri u\u015faqlar\u0131n adi vaxtlara nisb\u0259t\u0259n daha tez-tez \u00f6z ba\u015f\u0131na burax\u0131ld\u0131\u011f\u0131, asud\u0259 vaxtlar\u0131n\u0131 \u00e7ox vaxt komp\u00fcter v\u0259 qadcetl\u0259r\u0259 ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u00fcr. Valideynl\u0259rd\u0259 u\u015faqla nec\u0259 \u0259laq\u0259d\u0259 qalmaq, virtual al\u0259md\u0259 onun t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini nec\u0259 t\u0259min etm\u0259k, uzaqdan \u0259laq\u0259 saxlamaqla sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259ki t\u0259hl\u00fck\u0259li qruplar\u0131n v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259li m\u0259zmun y\u00fckl\u0259nm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 nec\u0259 almaq kimi suallar yarana bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Tam yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n n\u00fcmun\u0259 video oyunlard\u0131r. Bel\u0259 ki, proqnozlara g\u00f6r\u0259, 2025-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r kompyuter oyunlar\u0131 bazar\u0131n\u0131n h\u0259cmi <a href=\"https:\/\/ru.euronews.com\/next\/2022\/08\/20\/hk-04-kids-master\">256.97 milyard dollara \u00e7atacaq<\/a>. Planetin h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc sakini bu oyunlar\u0131 oynay\u0131r v\u0259 qeymerl\u0259rin b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259tini u\u015faqlar t\u0259\u015fkil edir. Bu sah\u0259d\u0259 \u0259sas t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n biri u\u015faqlar\u0131n valideynl\u0259rinin bank kartlar\u0131 vasit\u0259sil\u0259 oyun predmetl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn real \u00f6d\u0259ni\u015f etdikl\u0259ri hesablar\u0131n\u0131n s\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. T\u0259cav\u00fczkarlar \u0259l\u0259 ke\u00e7irilmi\u015f hesab\u0131n v\u0259 ya ondak\u0131 oyun predmetl\u0259rinin sat\u0131\u015f\u0131ndan qazanc \u0259ld\u0259 ed\u0259 bilirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cU\u015fa\u011fa elektron cihazlar alark\u0259n, valideynin ilk d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fc m\u0259qam cihaz\u0131 nec\u0259 qoruya bil\u0259c\u0259yidir. U\u015faqlar\u0131 potensial t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n m\u00fcdafi\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259n az\u0131 onlar\u0131n cihazlar\u0131nda antivirus m\u00fchafiz\u0259si qura\u015fd\u0131rmal\u0131 v\u0259 maksimum d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 \u00f6vlad\u0131n\u0131zla Kaspersky Safe Kids kimi valideyn n\u0259zar\u0259ti proqram\u0131n\u0131 qura\u015fd\u0131rmaq imkan\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 etm\u0259lisiniz. U\u015fa\u011fa bunun onun virtual m\u0259kanda t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini nec\u0259 t\u0259min ed\u0259c\u0259yini izah edin. Eyni zamanda, u\u015fa\u011f\u0131n m\u0259xfiliyini pozmamaq v\u0259 h\u0259lli t\u0259yinat\u0131 \u00fczr\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k vacibdir: uy\u011fun olmayan m\u0259zmunu bloklamaq, cihazdan istifad\u0259 m\u00fcdd\u0259tini m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 z\u0259ruri hallarda GPS-d\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k u\u015faqlar\u0131n yerini izl\u0259m\u0259k. Bu m\u00f6vzuda bir \u00e7ox faydal\u0131 m\u0259lumatlar\u0131, x\u00fcsusil\u0259 <a href=\"https:\/\/podcast.ru\/e\/9I5SSMf7YtE\">\u201c\u015eifr\u0259ni d\u0259yi\u015f! \u015e\u0259b\u0259k\u0259d\u0259ki u\u015faqlar haqq\u0131nda\u201d<\/a> podkast\u0131n\u0131n son epizodundan \u00f6yr\u0259n\u0259 bil\u0259rsiniz\u201d, &#8211; dey\u0259 Kaspersky-nin Az\u0259rbaycandak\u0131 r\u0259smi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si M\u00fc\u015fviq M\u0259mm\u0259dov bildirir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cTexniki h\u0259ll\u0259r\u0259 u\u015faqlarla \u00fcnsiyy\u0259ti d\u0259 \u0259lav\u0259 etm\u0259k \u00e7ox vacibdir. Onlarla onlayn t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131n. Ehtiyatl\u0131 olun v\u0259 r\u0259q\u0259msal t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bacar\u0131qlar\u0131n\u0131z\u0131 onlarla birlikd\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirin. Onlara he\u00e7 vaxt yad insanlarla \u00fcnsiyy\u0259t qurmama\u011f\u0131, \u015f\u0259xsi m\u0259lumat\u0131 he\u00e7 vaxt a\u00e7\u0131q \u015f\u0259kild\u0259 payla\u015fmama\u011f\u0131, d\u0259rc etm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l h\u0259r hans\u0131 materialla ehtiyatl\u0131 davranma\u011f\u0131, yeni hesablar yaradan zaman t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u015fifr\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yi, tan\u0131\u015f olmayan saytlara ehtiyatla daxil olma\u011f\u0131, oraya he\u00e7 vaxt hesab m\u0259lumatlar\u0131 v\u0259 dig\u0259r \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 daxil etm\u0259m\u0259yi \u00f6yr\u0259din\u201d, &#8211; dey\u0259 \u201cStop Uqroza\u201d u\u015faqlar v\u0259 valideynl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u0259kt\u0259binin direktoru v\u0259 ba\u015f t\u0259lim\u00e7isi Nigar \u018fliyeva \u0259lav\u0259 edir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>U\u015fa\u011f\u0131n onlayn vaxt\u0131n\u0131 daha t\u0259hl\u00fck\u0259siz etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn valideynl\u0259r\u0259 b\u0259zi t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r:<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul><li>U\u015fa\u011f\u0131n\u0131z\u0131 internetl\u0259 ba\u015f-ba\u015fa buraxmay\u0131n, x\u00fcsus\u0259n \u0259g\u0259r o, \u015f\u0259b\u0259k\u0259d\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yi yenic\u0259 \u00f6yr\u0259nirs\u0259. Ona qanuni t\u0259hl\u00fck\u0259siz saytlar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etm\u0259yi \u00f6yr\u0259din, t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin harada gizl\u0259n\u0259 bil\u0259c\u0259yini v\u0259 onlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 nec\u0259 alaca bil\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rin;<\/li><li>\u015e\u0259b\u0259k\u0259d\u0259 \u00fcnvan, telefon n\u00f6mr\u0259si, pasport v\u0259 ya bank kart\u0131 rekvizitl\u0259rini, h\u0259m\u00e7inin t\u0259hsil v\u0259 ya sevimli istirah\u0259t yerini qeyd etm\u0259y\u0259 ehtiyac olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 izah edin;<\/li><li>\u00d6vlad\u0131n\u0131za internetd\u0259 yad \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 ehtiyatl\u0131 olma\u011f\u0131 v\u0259 he\u00e7 vaxt \u00f6z\u00fc v\u0259 ya valideynl\u0259ri haqq\u0131nda \u015f\u0259xsi v\u0259 ya maliyy\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131qlamama\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259din;<\/li><li>Z\u0259r\u0259rli m\u0259zmunu s\u00fczg\u0259cd\u0259n ke\u00e7ir\u0259c\u0259k m\u00fcasir proqramlarla u\u015faqlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 n\u0259zar\u0259t edin;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u0130zah edin ki, \u015f\u00fcbh\u0259li m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n proqramlar y\u00fckl\u0259m\u0259k olmaz, x\u00fcsusil\u0259 \u0259g\u0259r ad\u0259t\u0259n pulla sat\u0131lan bir \u015feyi onlara pulsuz t\u0259klif edirl\u0259rs\u0259.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u0259rs ilinin ba\u015flanmas\u0131na \u00e7ox az vaxt qal\u0131b v\u0259 u\u015faqlar istirah\u0259t g\u00fcnl\u0259rinin dad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131xarma\u011fa davam edirl\u0259r. T\u0259til g\u00fcnl\u0259ri u\u015faqlar\u0131n adi vaxtlara nisb\u0259t\u0259n daha tez-tez \u00f6z ba\u015f\u0131na burax\u0131ld\u0131\u011f\u0131, asud\u0259 vaxtlar\u0131n\u0131 \u00e7ox vaxt komp\u00fcter v\u0259 qadcetl\u0259r\u0259 ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6vrd\u00fcr&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2199,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2867"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2867"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2867\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2868,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2867\/revisions\/2868"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2867"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2867"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2867"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}