{"id":29955,"date":"2024-10-29T01:00:00","date_gmt":"2024-10-28T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=29955"},"modified":"2024-10-29T07:26:24","modified_gmt":"2024-10-29T04:26:24","slug":"yasil-texnologiyalarin-t%c9%99tbiqini-sur%c9%99tl%c9%99ndir%c9%99n-vergi-t%c9%99sviql%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=29955","title":{"rendered":"\u201cYa\u015f\u0131l\u201d texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259n vergi t\u0259\u015fviql\u0259ri"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>\u201cYa\u015f\u0131l\u201d texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259n vergi t\u0259\u015fviql\u0259ri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6lk\u0259mizin yeni inki\u015faf strategiyas\u0131nda prioritetl\u0259r s\u0131ras\u0131nda \u201cYa\u015f\u0131l art\u0131m \u00f6lk\u0259si\u201d v\u0259 \u201cT\u0259miz \u0259traf m\u00fchit\u201d, \u201cYa\u015f\u0131l enerji m\u0259kan\u0131\u201d konsepsiyalar\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 x\u00fcsusi yer al\u0131r. Qlobal iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin miqyas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, ekoloji t\u0259miz texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi, t\u0259miz enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259, istilik effekti yaradan qaz emissiyas\u0131n\u0131n beyn\u0259lxalq normalara uy\u011fun s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlan\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259r realla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Ya\u015f\u0131ll\u0131qlar\u0131n s\u00fcr\u0259tli b\u0259rpas\u0131 v\u0259 art\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00f6lk\u0259nin perspektiv iqtisadi inki\u015faf\u0131 il\u0259 b\u0259rab\u0259r \u0259traf m\u00fchitin sa\u011flamla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, dayan\u0131ql\u0131 enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259\u015fviq edilir.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"576\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/yasil-1024x576.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-29956\" style=\"width:461px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/yasil-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/yasil-300x169.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/yasil-768x432.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/yasil-360x203.jpg 360w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/yasil.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>T\u0259bii ki, iqtisadi art\u0131m\u0131n ekoloji m\u00fchitin qorunmas\u0131 \u015f\u0259rtl\u0259ri \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si d\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259td\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Qabaqc\u0131l \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, alternativ v\u0259 b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 art\u0131r\u0131l\u0131r. Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, \u00f6lk\u0259d\u0259 enerjinin s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259sin\u0259 v\u0259 yeni dayan\u0131ql\u0131 enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilir. \u0130ndiki v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 dol\u011fun \u00f6d\u0259m\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 ekoloji bax\u0131mdan \u0259lveri\u015fli olan \u201cya\u015f\u0131l\u201d texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi geni\u015fl\u0259ndirilir. Bu bax\u0131mdan \u0259traf m\u00fchit\u0259 v\u0259 atmosfer havas\u0131n\u0131n keyfiyy\u0259tin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259r\u0259n ekoloji t\u0259miz n\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 stimulla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cYa\u015f\u0131l\u201d texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi istiqam\u0259tind\u0259 effektiv t\u0259\u015fviql\u0259r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn prioritetl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla ekoloji v\u0259ziyy\u0259tin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, ekoloji c\u0259h\u0259td\u0259n t\u0259miz avton\u0259qliyyat vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259nin art\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 qanunvericilik bazas\u0131 t\u0259kmill\u0259\u015fdirilir. Bu islahatlar\u0131n davam\u0131 kimi oktyabr\u0131n 15-d\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Vergi M\u0259c\u0259ll\u0259sind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanununu t\u0259sdiq edib. D\u0259yi\u015fikliy\u0259 \u0259sas\u0259n, elektrik m\u00fch\u0259rriki il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n avtomobill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ikinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc s\u0259viyy\u0259 elektrik enerji doldurucular\u0131n\u0131n idxal\u0131 v\u0259 sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u018fDV-d\u0259n azadolma m\u00fcdd\u0259ti 2025-ci il yanvar\u0131n 1-d\u0259n daha 2 il m\u00fcdd\u0259tin\u0259, y\u0259ni 2027-ci il yanvar\u0131n 1-d\u0259k uzad\u0131l\u0131b. Bu g\u00fcz\u0259\u015ft \u201cya\u015f\u0131l\u201d texnologiyalardan istifad\u0259nin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259, daha sa\u011flam v\u0259 t\u0259miz m\u00fchitin yarad\u0131lmas\u0131na xidm\u0259t edir.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 s\u0259rmay\u0259 qoyulu\u015funun, istehsal sektorunda v\u0259 ixrac olunan m\u0259hsullarda karbon izinin azald\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259l\u0259n siyas\u0259tin vergi al\u0259tl\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259nm\u0259si milli vergi sisteminin diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259dir. \u00d6t\u0259n ay Avropadaxili Vergi Administrasiyalar\u0131 T\u0259\u015fkilat\u0131 (IOTA) v\u0259 \u0130qtisadiyyat Nazirliyi yan\u0131nda D\u00f6vl\u0259t Vergi Xidm\u0259tinin birg\u0259 t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 ke\u00e7iril\u0259n, 30-dan \u00e7ox \u00f6lk\u0259nin apar\u0131c\u0131 vergi m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rini bir araya g\u0259tir\u0259n Karbon Qiym\u0259tqoyma Forumu da bu bax\u0131mdan x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malikdir. Bel\u0259 ki, Forum qabaqc\u0131l t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rin m\u00fczakir\u0259si v\u0259 m\u0259nims\u0259nilm\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n yeni \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131qlar\u0131n formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259tli platforma oldu. \u00d6lk\u0259mizd\u0259 bel\u0259 bir m\u00f6t\u0259b\u0259r t\u0259dbirin t\u0259\u015fkili iqtisadi \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n h\u0259llind\u0259 vergi siyas\u0259tinin rolunun art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 yerli t\u0259cr\u00fcb\u0259nin t\u0259kmill\u0259\u015fm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 f\u00fcrs\u0259t\u0259 \u00e7evrildi. Yeri g\u0259lmi\u015fkl\u0259n, D\u00f6vl\u0259t Vergi Xidm\u0259ti m\u00fct\u0259madi olaraq karbon vergisi, Emissiya Ticar\u0259t Sistemi v\u0259 dig\u0259r karbon qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 al\u0259tl\u0259rinin t\u0259tbiqi mexanizml\u0259ri v\u0259 dig\u0259r m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r il\u0259 ba\u011fl\u0131 beyn\u0259lxalq t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri \u00f6yr\u0259nir. Vergi sistemi iqtisadi islahatlar\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sind\u0259 f\u0259al i\u015ftirak\u00e7\u0131 kimi t\u0259msil edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0259miz enerjid\u0259n istifad\u0259 iqtisadi art\u0131ma t\u0259kan verir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Haz\u0131rda d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259miz enerjinin qlobal enerji sistemind\u0259 rolu art\u0131r v\u0259 bu, yeni t\u0259miz enerji iqtisadiyyat\u0131n\u0131n yaranmas\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir. 2023-c\u00fc ild\u0259 d\u00fcnya elektrik sistemin\u0259 \u0259lav\u0259 edil\u0259n yeni tutumlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n 80 faizini t\u0259miz enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n al\u0131nm\u0131\u015f elektrik t\u0259\u015fkil edib v\u0259 qlobal miqyasda sat\u0131lan t\u0259xmin\u0259n be\u015f avtomobild\u0259n biri elektrik funksiyas\u0131na malik olub. Eyni zamanda, t\u0259miz enerji istehsal\u0131na qlobal investisiyalar s\u00fcr\u0259tl\u0259 art\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 m\u0259\u015f\u011fulluq g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri d\u0259 qal\u0131q yanacaqlar sah\u0259sind\u0259 olan indikatorlar\u0131 \u00fcst\u0259l\u0259m\u0259kd\u0259 davam edir. 2023-c\u00fc ild\u0259 t\u0259miz enerji qlobal \u00dcDM art\u0131m\u0131n\u0131n 10 faizini t\u0259\u015fkil edib. Beyn\u0259lxalq Enerji Agentliyinin sayt\u0131nda d\u0259rc edilmi\u015f t\u0259hlilin n\u0259tic\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2023-c\u00fc ild\u0259 t\u0259miz enerji d\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131na t\u0259xmin\u0259n 320 milyard AB\u015e dollar\u0131 d\u0259y\u0259rind\u0259 t\u00f6hf\u0259 verib. Bu qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 t\u0259miz enerji sektorunda f\u0259aliyy\u0259tin \u00fc\u00e7 kateqoriyas\u0131n\u0131n t\u0259hlilin\u0259 \u0259saslan\u0131r. Bunlar t\u0259miz enerji texnologiyalar\u0131n\u0131n istehsal\u0131: g\u00fcn\u0259\u015f PV, k\u00fcl\u0259k enerjisi v\u0259 batareya istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259y\u0259r z\u0259ncirl\u0259rini \u0259hat\u0259 ed\u0259n t\u0259miz enerji istehsal\u0131na investisiya, t\u0259miz enerji potensial\u0131n\u0131n t\u0259tbiqi; g\u00fcn\u0259\u015f PV, k\u00fcl\u0259k enerjisi, n\u00fcv\u0259 enerjisi v\u0259 akkumulyator anbar\u0131 kimi t\u0259miz elektrik enerjisi istehsal potensial\u0131n\u0131n t\u0259tbiqin\u0259 v\u0259 elektrik \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rin\u0259 investisiya, t\u0259miz avadanl\u0131q sat\u0131\u015f\u0131; elektrik avtomobill\u0259rinin v\u0259 istilik nasoslar\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f\u0131ndan ibar\u0259tdir. Beyn\u0259lxalq Enerji Agentliyi t\u0259r\u0259find\u0259n ilkin v\u0259 ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n toplanm\u0131\u015f v\u0259 i\u015fl\u0259nmi\u015f layih\u0259 \u00fczr\u0259 \u0259trafl\u0131 m\u0259lumatlara \u0259sas\u0259n, AB\u015e, Avropa \u0130ttifaq\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259ri, \u00c7in v\u0259 Hindistanda t\u0259miz enerji sektoru 2023-c\u00fc ild\u0259 iqtisadiyyat \u00fczr\u0259 \u00fcmumi investisiya art\u0131m\u0131nda \u0259h\u0259miyy\u0259tli paya sahib olaraq \u00c7ind\u0259 \u00fcmumi investisiyan\u0131n art\u0131m\u0131n\u0131n 50 faizini, AB\u015e-da is\u0259 20 faizini t\u0259min edib. Qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 is\u0259 2023-c\u00fc ild\u0259 t\u0259miz enerji texnologiyas\u0131 istehsal\u0131na t\u0259xmin\u0259n 200 milyard AB\u015e dollar\u0131 s\u0259rmay\u0259 qoyulub ki, bu da \u0259vv\u0259lki ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 75 faiz art\u0131m dem\u0259kdir. N\u0259tic\u0259l\u0259r g\u00f6st\u0259rir ki, t\u0259miz enerji bazar\u0131 n\u0259inki s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir, h\u0259m d\u0259 art\u0131q g\u00fccl\u00fc iqtisadi al\u0259t\u0259 \u00e7evrilib. Enerji ke\u00e7idl\u0259ri ir\u0259lil\u0259dikc\u0259 t\u0259miz enerjinin qlobal iqtisadiyyat \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259ti daha da artacaq v\u0259 bu da \u00f6lk\u0259l\u0259rin enerji transformasiyas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yeni mexanizml\u0259rin t\u0259tbiqini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>G\u00fclay N\u0259biyeva<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cYa\u015f\u0131l\u201d texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259n vergi t\u0259\u015fviql\u0259ri \u00d6lk\u0259mizin yeni inki\u015faf strategiyas\u0131nda prioritetl\u0259r s\u0131ras\u0131nda \u201cYa\u015f\u0131l art\u0131m \u00f6lk\u0259si\u201d v\u0259 \u201cT\u0259miz \u0259traf m\u00fchit\u201d, \u201cYa\u015f\u0131l enerji m\u0259kan\u0131\u201d konsepsiyalar\u0131n\u0131n formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 x\u00fcsusi yer al\u0131r. Qlobal iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin miqyas\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, ekoloji t\u0259miz&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":29956,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29955"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29955"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29955\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29957,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29955\/revisions\/29957"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29956"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29955"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29955"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29955"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}