{"id":39417,"date":"2025-08-16T01:00:00","date_gmt":"2025-08-15T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=39417"},"modified":"2025-08-16T10:25:17","modified_gmt":"2025-08-16T07:25:17","slug":"inteqrasiya-olunmus-suni-intellekt%c9%99-sahib-ilk-beyin-implanti-hazirlanib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=39417","title":{"rendered":"\u0130nteqrasiya olunmu\u015f s\u00fcni intellekt\u0259 sahib ilk beyin implant\u0131 haz\u0131rlan\u0131b"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>\u0130nteqrasiya olunmu\u015f s\u00fcni intellekt\u0259 sahib ilk beyin implant\u0131 haz\u0131rlan\u0131b<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Stenford Universitetinin\u00a0<\/strong>elmi \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131,\u00a0<strong>neyron<\/strong>\u00a0<strong>siqnallar\u0131\u00a0<\/strong>&#8211; y\u0259ni insan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini &#8211; dekodla\u015fd\u0131rma\u011fa imkan ver\u0259n qabaqc\u0131l beyin implant\u0131 haz\u0131rlay\u0131blar. Bu, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 nitq pozuntusu olan insanlar\u0131n probleml\u0259rini aradan qald\u0131ra bil\u0259r. T\u0259cr\u00fcb\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 beyinl\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259n hiss\u0259l\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi elektron matrisl\u0259r yerl\u0259\u015fdirilib. Bu matrisl\u0259r beynin f\u0259aliyy\u0259tini real vaxt rejimind\u0259 qeyd\u0259 al\u0131b. Daha sonra \u0259ld\u0259 olunan m\u0259lumatlar \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n t\u0259lim ke\u00e7mi\u015f x\u00fcsusi\u00a0<strong>s\u00fcni<\/strong>\u00a0<strong>intellekt\u00a0<\/strong>modell\u0259rin\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcb. Bu modell\u0259r neyron siqnallar\u0131 il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yi bacar\u0131r v\u0259 onlar\u0131 u\u011furla dekodla\u015fd\u0131r\u0131rd\u0131. Proses h\u0259min strukturlar\u0131n \u015fifr\u0259sini a\u00e7maq v\u0259 onlar\u0131 biz\u0259 tan\u0131\u015f nitq vahidl\u0259rin\u0259 \u00e7evirm\u0259kd\u0259n ibar\u0259t olub, sonda is\u0259 bu vahidl\u0259r c\u00fcml\u0259l\u0259r\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"614\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/yenibeyinintefgds-1024x614.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-39418\" style=\"width:429px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/yenibeyinintefgds-1024x614.jpeg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/yenibeyinintefgds-300x180.jpeg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/yenibeyinintefgds-768x461.jpeg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/yenibeyinintefgds-360x216.jpeg 360w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/yenibeyinintefgds.jpeg 1200w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Universitetin m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri h\u0259m\u00e7inin bu nailiyy\u0259td\u0259 s\u00fcni intellektin rolunu v\u0259 niy\u0259 m\u0259hz onun vacib oldu\u011funu izah edibl\u0259r. \u0130zahatlara g\u00f6r\u0259, x\u00fcsusi t\u0259lim ke\u00e7mi\u015f neyron \u015f\u0259b\u0259k\u0259 modeli m\u0259hz beyin siqnallar\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259kild\u0259 \u201ch\u0259rfl\u0259r\u0259\u201d, sonra \u201cs\u00f6zl\u0259r\u0259\u201d v\u0259 n\u0259hay\u0259t, \u201cc\u00fcml\u0259l\u0259r\u0259\u201d \u00e7evir\u0259r\u0259k \u015fifr\u0259nin a\u00e7\u0131lmas\u0131 d\u0259qiqliyini art\u0131rma\u011f\u0131 bacar\u0131b. \u018flb\u0259tt\u0259, aliml\u0259rin u\u011furu tamamil\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyil: \u00e7\u00fcnki Stenford m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri 2017-ci ild\u0259n etibar\u0259n normal i\u015fl\u0259y\u0259n neyrointerfeys modelinin yarad\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar. 8 il \u0259vv\u0259l insan beynin\u0259 qo\u015fulmu\u015f implantlardan istifad\u0259 il\u0259 ilk t\u0259cr\u00fcb\u0259 apar\u0131l\u0131b. M\u0259hz bu c\u00fcr t\u0259dqiqatlar say\u0259sind\u0259 iflic olmu\u015f bir ki\u015fi ekranda bir s\u0131ra s\u00f6zl\u0259ri \u201c\u00e7\u0131xara\u201d bilib. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn onun motor korteksin\u0259 h\u0259r birind\u0259 100 ayr\u0131 elektrod olan 2 implant yerl\u0259\u015fdirilib.<\/p>\n\n\n\n<p>Birlikd\u0259 bu iki modul eyni anda 200 neyronun i\u015fl\u0259nm\u0259sini t\u0259min edib. T\u0259cr\u00fcb\u0259nin m\u00fcsb\u0259t n\u0259tic\u0259 verm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn ki\u015fid\u0259n, sanki h\u0259r bir h\u0259rfi \u0259lil\u0259 hans\u0131sa s\u0259thin \u00fcz\u0259rin\u0259 yaz\u0131rm\u0131\u015f kimi, beynind\u0259 h\u0259r\u0259k\u0259ti t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259si t\u0259l\u0259b olunub. N\u0259tic\u0259d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan b\u00fct\u00fcn proses u\u011furla h\u0259yata ke\u00e7irilib v\u0259 aliml\u0259r ekranda h\u0259min \u015f\u0259xsin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fc m\u0259tni g\u00f6r\u00fcbl\u0259r. \u0130lk n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 edildikd\u0259n sonra aliml\u0259r i\u015fi daha da ir\u0259lil\u0259d\u0259r\u0259k \u00f6t\u0259n il beyin implant\u0131n\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilmi\u015f versiyas\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131lar. Bu versiya d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri oxuna bil\u0259n s\u00f6zl\u0259r\u0259 \u00e7evirm\u0259y\u0259 v\u0259 dekodla\u015fd\u0131rma d\u0259qiqliyini 90%-\u0259 \u00e7atd\u0131rma\u011fa imkan verdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259n s\u00f6zl\u0259rin say\u0131 d\u0259qiq\u0259d\u0259 62 dil vahidin\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259ldi ki, bu da adi insan dan\u0131\u015f\u0131q s\u00fcr\u0259tin\u0259 b\u0259rab\u0259rdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nteqrasiya olunmu\u015f s\u00fcni intellekt\u0259 sahib ilk beyin implant\u0131 haz\u0131rlan\u0131b Stenford Universitetinin\u00a0elmi \u0259m\u0259kda\u015flar\u0131,\u00a0neyron\u00a0siqnallar\u0131\u00a0&#8211; y\u0259ni insan d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259rini &#8211; dekodla\u015fd\u0131rma\u011fa imkan ver\u0259n qabaqc\u0131l beyin implant\u0131 haz\u0131rlay\u0131blar. Bu, yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 nitq pozuntusu olan insanlar\u0131n probleml\u0259rini aradan qald\u0131ra bil\u0259r. T\u0259cr\u00fcb\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39418,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39417"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39417"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39417\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39419,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39417\/revisions\/39419"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39418"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39417"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}