{"id":39614,"date":"2025-08-24T01:00:00","date_gmt":"2025-08-23T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=39614"},"modified":"2025-08-23T08:45:13","modified_gmt":"2025-08-23T05:45:13","slug":"beyin-qocalmasini-l%c9%99ngid%c9%99n-zulal-askar-edilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=39614","title":{"rendered":"Beyin qocalmas\u0131n\u0131 l\u0259ngid\u0259n z\u00fclal a\u015fkar edilib"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Beyin qocalmas\u0131n\u0131 l\u0259ngid\u0259n z\u00fclal a\u015fkar edilib<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>San-Fransiskodak\u0131\u00a0<strong>Kaliforniya Universitetinin\u00a0<\/strong>aliml\u0259ri beynin qocalmas\u0131nda \u0259sas rol oynaya bil\u0259c\u0259k bir\u00a0<strong>z\u00fclal\u0131\u00a0<\/strong>m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r. Ara\u015fd\u0131rma g\u00f6st\u0259rib ki, si\u00e7anlarda\u00a0<strong>FTL1\u00a0<\/strong>z\u00fclal\u0131n\u0131n art\u0131ql\u0131\u011f\u0131 yadda\u015f itkisin\u0259, neyron \u0259laq\u0259l\u0259rinin z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 v\u0259 h\u00fcceyr\u0259 aktivliyinin azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Aliml\u0259r g\u0259nc si\u00e7anlarda FTL1 s\u0259viyy\u0259sini s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 y\u00fcks\u0259ltdikd\u0259, onlar\u0131n beyni v\u0259 davran\u0131\u015f\u0131 ya\u015fl\u0131 f\u0259rdl\u0259r\u0259 b\u0259nz\u0259m\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131b. \u018fksin\u0259, bu z\u00fclal\u0131n s\u0259viyy\u0259si ya\u015fl\u0131 g\u0259miricil\u0259rd\u0259 azald\u0131ld\u0131qda, onlar\u0131n idrak funksiyalar\u0131 b\u0259rpa olunub. Qocalma x\u00fcsusil\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259 v\u0259 yadda\u015fa cavabdeh olan\u00a0<strong>hipokampusa\u00a0<\/strong>g\u00fccl\u00fc t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/brain_stock-2000-1024x683.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-39615\" style=\"width:411px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/brain_stock-2000-1024x683.jpeg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/brain_stock-2000-300x200.jpeg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/brain_stock-2000-768x512.jpeg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/brain_stock-2000-360x240.jpeg 360w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/brain_stock-2000.jpeg 1500w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>M\u0259hz burada t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar ya\u015fl\u0131 heyvanlarda FTL1 s\u0259viyy\u0259sind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edibl\u0259r. Aliml\u0259r g\u0259nc v\u0259 ya\u015fl\u0131 si\u00e7anlar\u0131n hipokampusunu m\u00fcqayis\u0259 ed\u0259r\u0259k m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r ki, ya\u015f artd\u0131qca s\u0259viyy\u0259si \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259n yegan\u0259 z\u00fclal FTL1-dir. FTL1 s\u0259viyy\u0259si y\u00fcks\u0259k olan ya\u015fl\u0131 si\u00e7anlarda neyron \u0259laq\u0259l\u0259rinin daha az oldu\u011fu v\u0259 idrak qabiliyy\u0259tl\u0259rinin z\u0259ifl\u0259diyi m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar g\u0259nc si\u00e7anlarda FTL1 s\u0259viyy\u0259sini s\u00fcni \u015f\u0259kild\u0259 y\u00fcks\u0259ltdikd\u0259, onlar\u0131n beyni v\u0259 davran\u0131\u015f\u0131 ya\u015fl\u0131 heyvanlar\u0131n g\u00f6st\u0259ricil\u0259rini xat\u0131rlatma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Laboratoriya t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rind\u0259 FTL1 art\u0131ql\u0131\u011f\u0131 olan h\u00fcceyr\u0259l\u0259r normal budaqlanm\u0131\u015f strukturlar \u0259v\u0259zin\u0259 sad\u0259 t\u0259k\u015f\u00fcal\u0131 \u00e7\u0131x\u0131nt\u0131lar formala\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Lakin ya\u015fl\u0131 si\u00e7anlarda FTL1 s\u0259viyy\u0259sinin azald\u0131lmas\u0131 \u0259ks effekt\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131b. Neyron \u0259laq\u0259l\u0259ri art\u0131b v\u0259 si\u00e7anlar yadda\u015f testl\u0259rind\u0259 daha yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259r\u0259r\u0259k g\u0259nc ya\u015fa xas idrak funksiyalar\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdiribl\u0259r. Aliml\u0259r h\u0259m\u00e7inin qeyd edibl\u0259r ki, FTL1 hipokampus h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin metabolizmini z\u0259ifl\u0259dir, lakin metabolizmi stimulla\u015fd\u0131ran birl\u0259\u015fm\u0259l\u0259r bu t\u0259sirl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 ala bilir. Kaliforniya Universiteti n\u0259zdind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n\u00a0<strong>Qocalma Ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 \u0130nstitutunun\u00a0<\/strong>direktor m\u00fcavini\u00a0<strong>Saul<\/strong>\u00a0<strong>Villeda<\/strong>-n\u0131n s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, burada m\u00fc\u015fahid\u0259 olunan sad\u0259c\u0259 pozuntular\u0131n gecikm\u0259si deyil, m\u0259hz \u201cgeriy\u0259 d\u00f6n\u00fc\u015f\u201d effektidir. T\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar \u00fcmid edirl\u0259r ki, onlar\u0131n k\u0259\u015ffl\u0259ri FTL1-in t\u0259sirini bloklayan v\u0259 beynin qocalmas\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rini y\u00fcng\u00fcll\u0259\u015fdir\u0259n m\u00fcalic\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xaracaq.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Beyin qocalmas\u0131n\u0131 l\u0259ngid\u0259n z\u00fclal a\u015fkar edilib San-Fransiskodak\u0131\u00a0Kaliforniya Universitetinin\u00a0aliml\u0259ri beynin qocalmas\u0131nda \u0259sas rol oynaya bil\u0259c\u0259k bir\u00a0z\u00fclal\u0131\u00a0m\u00fc\u0259yy\u0259n edibl\u0259r. Ara\u015fd\u0131rma g\u00f6st\u0259rib ki, si\u00e7anlarda\u00a0FTL1\u00a0z\u00fclal\u0131n\u0131n art\u0131ql\u0131\u011f\u0131 yadda\u015f itkisin\u0259, neyron \u0259laq\u0259l\u0259rinin z\u0259ifl\u0259m\u0259sin\u0259 v\u0259 h\u00fcceyr\u0259 aktivliyinin azalmas\u0131na s\u0259b\u0259b olur. Aliml\u0259r g\u0259nc si\u00e7anlarda&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":39615,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39614"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39614"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39616,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39614\/revisions\/39616"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}