{"id":4559,"date":"2022-10-25T09:00:00","date_gmt":"2022-10-25T06:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=4559"},"modified":"2022-10-25T12:02:47","modified_gmt":"2022-10-25T09:02:47","slug":"whatsapp-in-novb%c9%99ti-modifikasiyasi-z%c9%99r%c9%99r-verir-n%c9%99-bas-verib-v%c9%99-ondan-nec%c9%99-qorunmaq-olar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=4559","title":{"rendered":"WhatsApp-\u0131n n\u00f6vb\u0259ti modifikasiyas\u0131 z\u0259r\u0259r verir \u2013 n\u0259 ba\u015f verib v\u0259 ondan nec\u0259 qorunmaq olar?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>WhatsApp-\u0131n n\u00f6vb\u0259ti modifikasiyas\u0131 z\u0259r\u0259r verir \u2013 n\u0259 ba\u015f verib v\u0259 ondan nec\u0259 qorunmaq olar?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>WhatsApp-\u0131n YoWhatsApp adl\u0131 dig\u0259r modifikasiyas\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259rli oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. Bel\u0259 ki, o, smartfonlara Triada troyan\u0131n\u0131 y\u00fckl\u0259yir, istifad\u0259\u00e7iy\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etm\u0259d\u0259n reklamlar g\u00f6st\u0259rir, \u00f6d\u0259ni\u015fli m\u0259zmuna abun\u0259 edir v\u0259 WhatsApp hesablar\u0131n\u0131 o\u011furlay\u0131r.<br>\u0130nformasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyinin \u0259sas qaydas\u0131 riskl\u0259ri azaltmaqd\u0131r. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131md\u0131r:<br>\u2981 \u015e\u00fcbh\u0259li saytlara daxil olmamaq, onlarda fi\u015finqd\u0259n ba\u015fqa, z\u0259r\u0259rli reklamlar da ola bil\u0259r.<br>\u2981 Torrentl\u0259rd\u0259n proqramlar\u0131n s\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f versiyalar\u0131n\u0131 y\u00fckl\u0259m\u0259m\u0259k \u2013 \u201cplan\u015fetl\u0259rd\u0259\u201d \u2981 o\u011fru-\u2981 troyan\u2981 \u0131n meydana \u00e7\u0131xmas\u0131 ehtimal\u0131 y\u00fcks\u0259kdir.<br>\u2981 Nam\u0259lum \u00fcnvanlardan g\u00f6nd\u0259ril\u0259n e-po\u00e7tlardak\u0131 linkl\u0259r\u0259 ke\u00e7id etm\u0259m\u0259k v\u0259 onlardak\u0131 \u0259lav\u0259l\u0259ri a\u00e7mamaq \u2013 burada da tam olaraq eyni hal ya\u015fana bil\u0259r.<br>Sad\u0259 ehtiyat t\u0259dbirl\u0259ri kibert\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rd\u0259n qorunmaqda \u00e7ox k\u00f6m\u0259k edir. Bununla bel\u0259, \u0259lb\u0259tt\u0259 ki, s\u0131\u011forta kimi antivirusunuzun qo\u015fulmu\u015f v\u0259 yenil\u0259nmi\u015f olmas\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 vacibdir.<br>Riskl\u0259ri azaltma\u011f\u0131n yuxar\u0131da sadalad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fcsullar\u0131na daha birini \u0259lav\u0259 etm\u0259k laz\u0131md\u0131r: qeyri-r\u0259smi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n mobil telefonlar \u00fc\u00e7\u00fcn proqramlar y\u00fckl\u0259m\u0259yin. Google v\u0259 Apple t\u0259tbiql\u0259ri ma\u011fazalar\u0131na \u0259lav\u0259 etm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l onlar\u0131 yoxlay\u0131r, buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 orada z\u0259r\u0259rli proqram tapmaq \u015fans\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 s\u0131f\u0131r olmasa da (x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 Google Play-d\u0259) olduqca a\u015fa\u011f\u0131d\u0131r. Huawei d\u0259 eyni \u015feyi \u00f6z\u00fcn\u00fcn Huawei AppGallery ma\u011fazas\u0131nda edir, lakin orada z\u0259r\u0259rli proqram art\u0131q a\u015fkar edilib. Bununla bel\u0259, yaln\u0131z APK fayl\u0131 y\u00fckl\u0259m\u0259yi t\u0259klif ed\u0259n ist\u0259nil\u0259n a\u00e7\u0131q saytlarda onlarla qar\u015f\u0131la\u015fmaq ehtimal\u0131 daha b\u00f6y\u00fckd\u00fcr.<br>Daha bir vacib t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydas\u0131n\u0131 da qeyd ed\u0259k: messencerl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn qeyri-r\u0259smi m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yin. Onlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti m\u00fc\u015ft\u0259ri-server sxemin\u0259 uy\u011fun i\u015fl\u0259yir (istifad\u0259\u00e7i birba\u015fa m\u00fc\u015ft\u0259ri t\u0259tbiqi il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlay\u0131r). Onlar\u0131n aras\u0131nda m\u0259lumat m\u00fcbadil\u0259si x\u00fcsusi protokol \u0259sas\u0131nda ba\u015f verir. Bir \u00e7ox messencer \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min protokol a\u00e7\u0131qd\u0131r. Bu, \u0259lav\u0259 funksiyalara malik modifikasiya edilmi\u015f qeyri-r\u0259smi m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259r yaratma\u011fa imkan verir. M\u0259s\u0259l\u0259n, dig\u0259r istifad\u0259\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n silinmi\u015f mesajlara baxmaq, k\u00fctl\u0259vi g\u00f6nd\u0259ri\u015fl\u0259r etm\u0259k, interfeysi f\u0259rdil\u0259\u015fdirm\u0259k v\u0259 s.<br>B\u0259s t\u0259hl\u00fck\u0259 n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir? R\u0259smi m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259rd\u0259n istifad\u0259 zaman\u0131 yaz\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131z\u0131 yaln\u0131z messencerin yarad\u0131c\u0131lar\u0131na etibar edirsiniz. Qeyri-r\u0259smi m\u00fc\u015ft\u0259rid\u0259n istifad\u0259 ed\u0259rk\u0259n is\u0259 etibar\u0131n\u0131z t\u0259kc\u0259 messencerin \u00f6z\u00fcn\u00fc yox, h\u0259m d\u0259 qeyri-r\u0259smi m\u00fc\u015ft\u0259ri t\u0259tbiqini inki\u015faf etdir\u0259nl\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r gedib \u00e7\u0131x\u0131r. \u00dcst\u0259lik, modifikasiya edilmi\u015f m\u00fc\u015ft\u0259ri qeyri-r\u0259smi m\u0259nb\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 yay\u0131la bil\u0259r.<br>Kaspersky Android platformas\u0131ndak\u0131 z\u0259r\u0259rli proqramlardan nec\u0259 qorunmaq bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131r.<br>Z\u0259r\u0259rli proqramlarla m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011f\u0131n \u0259n etibarl\u0131 yolu onunla qar\u015f\u0131la\u015fa bil\u0259c\u0259yiniz v\u0259ziyy\u0259tl\u0259r\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259kdir. Bu zaman \u00fc\u00e7 qaydaya riay\u0259t etm\u0259k kifay\u0259tdir:<br>\u2981 Nam\u0259lum m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n proqramlar y\u00fckl\u0259m\u0259yin. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, smartfonunuzda Google Play-d\u0259n k\u0259nar m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n proqramlar qura\u015fd\u0131rmaq imkan\u0131n\u0131 \u2981 bloklamaq daha yax\u015f\u0131 olar.<br>\u2981 Messencerl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn alternativ m\u00fc\u015ft\u0259ril\u0259r qura\u015fd\u0131rmay\u0131n. T\u0259tbiql\u0259rin r\u0259smi versiyalar\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l olmasa da, daha etibarl\u0131 v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizdir.<br>\u2981 Yax\u015f\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik h\u0259llind\u0259n istifad\u0259 edin v\u0259 onu h\u0259r zaman a\u00e7\u0131q saxlay\u0131n. \u2981 Android \u2981 \u00fc\u00e7\u00fcn\u2981 Kaspersky h\u0259lli Triada troyan\u0131n\u0131n v\u0259 Android \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259r\u0259rli olan dig\u0259r proqramlar\u0131n m\u00fcxt\u0259lif modifikasiyalar\u0131n\u0131 a\u015fkarlaya v\u0259 onlar i\u015f\u0259 ba\u015flamazdan \u0259vv\u0259l onlar\u0131 z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdir\u0259 bil\u0259r. Yadda saxlamaq vacibdir ki, mobil cihazlar \u00fc\u00e7\u00fcn qoruma h\u0259llimizin pulsuz versiyas\u0131nda yeni n\u0259yis\u0259 y\u00fckl\u0259diyiniz v\u0259 ya qura\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman onu \u0259l il\u0259 skan etm\u0259li olacaqs\u0131n\u0131z. Lakin tam versiya h\u0259r yeni t\u0259tbiqi avtomatik olaraq skan edir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" data-id=\"4561\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/K.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4561\" \/><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>WhatsApp-\u0131n n\u00f6vb\u0259ti modifikasiyas\u0131 z\u0259r\u0259r verir \u2013 n\u0259 ba\u015f verib v\u0259 ondan nec\u0259 qorunmaq olar? WhatsApp-\u0131n YoWhatsApp adl\u0131 dig\u0259r modifikasiyas\u0131n\u0131n z\u0259r\u0259rli oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131x\u0131b. Bel\u0259 ki, o, smartfonlara Triada troyan\u0131n\u0131 y\u00fckl\u0259yir, istifad\u0259\u00e7iy\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etm\u0259d\u0259n reklamlar g\u00f6st\u0259rir,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4560,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4559"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4559"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4562,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4559\/revisions\/4562"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}