{"id":45961,"date":"2026-06-04T02:00:00","date_gmt":"2026-06-03T23:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=45961"},"modified":"2026-06-04T17:59:44","modified_gmt":"2026-06-04T14:59:44","slug":"kaspersky-10-r%c9%99q%c9%99msal-zorakiliq-qurbanindan-6-si-t%c9%99cavuzkari-s%c9%99xs%c9%99n-taniyir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=45961","title":{"rendered":"Kaspersky: 10 r\u0259q\u0259msal zorak\u0131l\u0131q qurban\u0131ndan 6-s\u0131 t\u0259cav\u00fczkar\u0131 \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131y\u0131r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Kaspersky: 10 r\u0259q\u0259msal zorak\u0131l\u0131q qurban\u0131ndan 6-s\u0131 t\u0259cav\u00fczkar\u0131 \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131y\u0131r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kaspersky-nin qlobal hesabat\u0131na* \u0259sas\u0259n, r\u0259q\u0259msal zorak\u0131l\u0131q qurbanlar\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 60%-i buna yax\u0131nlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259ruz qald\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirib. S\u00f6hb\u0259t daha \u00e7ox dostlar (15%), haz\u0131rk\u0131 (10%) v\u0259 ke\u00e7mi\u015f (6%) partnyorlar, h\u0259mkarlar (8%) v\u0259 ail\u0259 \u00fczvl\u0259rind\u0259n (7%) gedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dostlar\u0131, partnyorlar\u0131 v\u0259 ya qohumlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n r\u0259q\u0259msal istismara m\u0259ruz qalm\u0131\u015f respondentl\u0259r \u0259ks\u0259r hallarda yax\u0131nlar\u0131na qar\u015f\u0131 ox\u015far davran\u0131\u015flar g\u00f6st\u0259rdikl\u0259rini etiraf edibl\u0259r. Bu, r\u0259q\u0259msal istismar\u0131n tez-tez qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 oldu\u011funu v\u0259 g\u00fcnd\u0259lik \u00fcnsiyy\u0259tin bir hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrildiyini g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8743\" style=\"width:473px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2.png 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2-300x200.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2-768x512.png 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2-360x240.png 360w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>\u201cKaspersky-nin hesabat\u0131ndak\u0131 m\u0259lumatlar m\u0259i\u015f\u0259t zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131 qurbanlar\u0131 il\u0259 i\u015fimizd\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 etdiyimiz tendensiyalarla \u0259sas\u0259n uy\u011fun g\u0259lir.<\/p>\n\n\n\n<p>Nijni Novqorod Qad\u0131n B\u00f6hran M\u0259rk\u0259zind\u0259 z\u0259ngl\u0259rin 72%-i h\u0259yat yolda\u015f\u0131 v\u0259 ya partnyoru, 10%-i valideynl\u0259r v\u0259 ya qohumlar, 18%-i is\u0259 yadlar da daxil olmaqla, dig\u0259r insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u00f6r\u0259dil\u0259n zorak\u0131l\u0131qlarla ba\u011fl\u0131d\u0131r. R\u0259q\u0259msal zorak\u0131l\u0131q tez-tez yax\u0131n dair\u0259l\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n n\u0259zar\u0259t, t\u0259qib v\u0259 psixoloji t\u0259zyiq vasit\u0259sin\u0259 \u00e7evrilir. Eyni zamanda, h\u0259m Rusiya \u00fczr\u0259, h\u0259m d\u0259 beyn\u0259lxalq statistika g\u00f6st\u0259rir ki, qad\u0131nlar onlayn zorak\u0131l\u0131q da daxil olmaqla, m\u00fcxt\u0259lif zorak\u0131l\u0131q formalar\u0131na qar\u015f\u0131 \u0259n h\u0259ssas qrup olaraq qal\u0131rlar, &#8211; dey\u0259 \u201cNijni Novqorod Qad\u0131n B\u00f6hran M\u0259rk\u0259zi \u2013 qad\u0131nlara v\u0259 onlar\u0131n ail\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259st\u0259k\u201d Nijni Novqorod Vilay\u0259t \u0130ctimai T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n s\u0259dri Anastasiya Yermolayeva bildirib.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Problem haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131l\u0131q s\u0259viyy\u0259si ya\u015fa g\u00f6r\u0259 d\u0259yi\u015fir. Smartfonlar v\u0259 daimi internet\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 b\u00f6y\u00fcy\u0259n \u201czumer\u201dl\u0259rin 81%-i &#8220;r\u0259q\u0259msal istismar&#8221; termini il\u0259 tan\u0131\u015f olduqlar\u0131n\u0131 v\u0259 t\u0259xmin\u0259n 60%-i son bir ild\u0259 bunun \u0259n az\u0131 bir formas\u0131 il\u0259 qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirib. Bu, b\u00fct\u00fcn ya\u015f qruplar\u0131 aras\u0131nda \u0259n y\u00fcks\u0259k g\u00f6st\u0259ricidir. \u201cBeybi-bumer\u201dl\u0259r aras\u0131nda (1946-1964-c\u00fc ill\u0259r aras\u0131nda anadan olanlar) respondentl\u0259rin yaln\u0131z 64%-i bu termini bildiyini qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p>B\u00fct\u00fcn ya\u015f qruplar\u0131nda qad\u0131nlar r\u0259q\u0259msal m\u00fchitd\u0259 narahatl\u0131q v\u0259 k\u00f6vr\u0259klik hissl\u0259ri bar\u0259d\u0259 daha \u00e7ox m\u0259lumat veribl\u0259r. Qad\u0131n respondentl\u0259rin 62,5%-i internetd\u0259 \u00f6zl\u0259rini t\u0259hl\u00fck\u0259siz hiss etm\u0259yib. Ki\u015fil\u0259r aras\u0131nda is\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 54% olub.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Kiberzorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n qurban\u0131 olmaq \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 a\u011fr\u0131l\u0131 bir t\u0259cr\u00fcb\u0259dir. Cinay\u0259tkar tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131z biri olduqda, bu, zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131a tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131z biri t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259ruz qalmaqdan daha travmatik olur. Kiberzorak\u0131l\u0131q partnyor v\u0259 ya dost t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015fland\u0131qda buna cavab olaraq yaranan qorxu, q\u0259z\u0259b, n\u0259zar\u0259tin itirilm\u0259si, \u00e7ar\u0259sizlik, ba\u015fqalar\u0131na inam\u0131n itirilm\u0259si v\u0259 \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131q daha da \u015fidd\u0259tl\u0259nir, \u00e7\u00fcnki b\u00fct\u00fcn bunlar x\u0259yan\u0259t t\u0259cr\u00fcb\u0259si il\u0259 daha da a\u011f\u0131rla\u015f\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, bu, \u00e7ox vaxt texnologiyadan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k ke\u00e7mi\u015f s\u0259hvl\u0259rin qisas\u0131n\u0131 almaq c\u0259hdi ola bil\u0259r (ke\u00e7mi\u015f partnyorlar v\u0259 ya i\u015f\u00e7il\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n kiberqisas): indi, m\u00fcnasib\u0259ti sonland\u0131rark\u0259n bu ssenarini n\u0259z\u0259r\u0259 almaq v\u0259 \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmaq vacibdir&#8221;, &#8211; dey\u0259 Milli T\u0259dqiqat Universitetinin Ali \u0130qtisadiyyat M\u0259kt\u0259binin T\u0259hsil \u0130nstitutunun M\u00fcasir U\u015faql\u0131q T\u0259dqiqatlar\u0131 M\u0259rk\u0259zinin direktoru v\u0259 Psixologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Aleksandra Bo\u00e7aver qeyd edib.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cKibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bax\u0131m\u0131ndan r\u0259q\u0259msal sui-istifad\u0259 hallar\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 60%-nin qurbana yax\u0131n insanlardan qaynaqlanmas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 yana\u015fmas\u0131n\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 d\u0259yi\u015fdirir. Bu t\u0259hdidl\u0259r \u00e7ox vaxt \u0259n\u0259n\u0259vi kiberh\u00fccumlara b\u0259nz\u0259mir: onlar g\u00fcnd\u0259lik \u00fcnsiyy\u0259td\u0259, etibarl\u0131 cihazlarda ba\u015f verir v\u0259 b\u0259z\u0259n hesablara v\u0259 ya m\u0259lumatlara ortaq giri\u015fi \u0259hat\u0259 edir. Bu, onlar\u0131n a\u015fkarlanmas\u0131n\u0131 daha da \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirir v\u0259 bu c\u00fcr sui-istifad\u0259 hallar\u0131n\u0131 daha az n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arpan edir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, \u0259sas r\u0259q\u0259msal gigiyena qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259k, giri\u015f v\u0259 icaz\u0259l\u0259ri idar\u0259 etm\u0259k v\u0259 etibarl\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik vasit\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k x\u00fcsusil\u0259 vacibdir\u201d, &#8211; dey\u0259 Kaspersky GReAT-\u0131n apar\u0131c\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Tatyana \u015ei\u015fkova bildirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kaspersky t\u00f6vsiy\u0259 edir:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2981 r\u0259q\u0259msal zorak\u0131l\u0131\u011fa m\u0259ruz qald\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nirsinizs\u0259, bunu g\u00f6rm\u0259zd\u0259n g\u0259lm\u0259yin. M\u00fcmk\u00fcn olduqda hadis\u0259l\u0259ri qeyd edin v\u0259 v\u0259ziyy\u0259t g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259d\u0259n k\u00f6m\u0259k al\u0131n;<br>\u2981 r\u0259q\u0259msal m\u0259kan\u0131n\u0131z\u0131 qoruyun: g\u00fccl\u00fc, unikal \u015fifr\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edin, m\u00fcmk\u00fcn olduqda b\u00fct\u00fcn xidm\u0259tl\u0259rd\u0259 ikifaktorlu identifikasiyan\u0131 aktivl\u0259\u015fdirin v\u0259 hesab\u0131n\u0131z\u0131n m\u0259xfilik parametrl\u0259rini m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irin;<br>\u2981 \u201cstalker\u201d proqramlar\u0131n\u0131 a\u015fkarlaya v\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259li f\u0259aliyy\u0259t bar\u0259d\u0259 sizi x\u0259b\u0259rdar ed\u0259 bil\u0259n t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik h\u0259ll\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edin. M\u0259s\u0259l\u0259n, pulsuz \u2981 Android\u2981 \u2981 \u00fc\u00e7\u00fcn\u2981 Kaspersky t\u0259tbiqi r\u0259q\u0259msal n\u0259zar\u0259t vasit\u0259l\u0259rini a\u015fkar etm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k edir v\u0259 simsiz etiketl\u0259r d\u0259 daxil olmaqla nam\u0259lum \u201cBluetooth\u201d cihazlar\u0131 bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatland\u0131r\u0131r;<br>\u2981 laz\u0131m g\u0259l\u0259rs\u0259, qaynar x\u0259tl\u0259rd\u0259n, b\u00f6hran m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n v\u0259 ya yax\u0131nlar\u0131n\u0131zdan d\u0259st\u0259k al\u0131n;<br>\u2981 m\u00fcmk\u00fcn olduqda ba\u015fqalar\u0131na k\u00f6m\u0259k edin: \u0259g\u0259r zorak\u0131l\u011f\u0131n \u015fahidi olursunuzsa v\u0259 d\u0259st\u0259k t\u0259klif ed\u0259 v\u0259 ya kimins\u0259 m\u00fcraci\u0259t ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi yeri t\u00f6vsiy\u0259 ed\u0259 bilirsinizs\u0259, bunu edin.<\/p>\n\n\n\n<p>Kaspersky \u2013 informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi t\u0259chizat\u00e7\u0131lar\u0131 v\u0259 zorak\u0131l\u0131q qurbanlar\u0131n\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259y\u0259n qeyri-kommersiya t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 birl\u0259\u015fdir\u0259n \u201cStalker\u201d Proqramlar\u0131 il\u0259 M\u00fcbariz\u0259 Koalisiyas\u0131n\u0131n (Coalition Against Stalkerware) t\u0259sis\u00e7i \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Koalisiya haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat\u0131 Coalition Against Stalkerware veb-sayt\u0131nda \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rsiniz.<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>&#8220;G\u00f6r\u00fcnm\u0259z n\u0259zar\u0259t v\u0259 ya r\u0259q\u0259msal zorak\u0131l\u0131q n\u0259dir?&#8221; adl\u0131 sor\u011fu Kaspersky-nin daxili t\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259find\u0259n 2025-ci ild\u0259 Avstriya, Braziliya, \u00c7in, Kolumbiya, Fransa, Almaniya, Yunan\u0131stan, Hindistan, \u0130ndoneziya, \u0130taliya, Malayziya, Meksika, M\u0259rake\u015f, Portuqaliya, Rusiya, Serbiya, \u0130spaniya, B\u00f6y\u00fck Britaniya v\u0259 AB\u015e-dan olan 7600 respondent aras\u0131nda apar\u0131l\u0131b.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kaspersky: 10 r\u0259q\u0259msal zorak\u0131l\u0131q qurban\u0131ndan 6-s\u0131 t\u0259cav\u00fczkar\u0131 \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131y\u0131r Kaspersky-nin qlobal hesabat\u0131na* \u0259sas\u0259n, r\u0259q\u0259msal zorak\u0131l\u0131q qurbanlar\u0131n\u0131n t\u0259xmin\u0259n 60%-i buna yax\u0131nlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n m\u0259ruz qald\u0131qlar\u0131n\u0131 bildirib. S\u00f6hb\u0259t daha \u00e7ox dostlar (15%), haz\u0131rk\u0131 (10%) v\u0259 ke\u00e7mi\u015f (6%) partnyorlar,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8743,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45961"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45961"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45961\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45962,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45961\/revisions\/45962"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45961"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45961"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45961"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}