{"id":47005,"date":"2026-08-10T04:00:00","date_gmt":"2026-08-10T01:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=47005"},"modified":"2026-08-10T22:03:58","modified_gmt":"2026-08-10T19:03:58","slug":"r%c9%99q%c9%99msal-h%c9%99yatin-cani-smartfondadir-istifad%c9%99cil%c9%99r-hansi-m%c9%99lumatlari-mobil-cihazlara-etibar-edirl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=47005","title":{"rendered":"R\u0259q\u0259msal h\u0259yat\u0131n can\u0131 smartfondad\u0131r \u2014 istifad\u0259\u00e7il\u0259r hans\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 mobil cihazlara etibar edirl\u0259r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>R\u0259q\u0259msal h\u0259yat\u0131n can\u0131 smartfondad\u0131r \u2014 istifad\u0259\u00e7il\u0259r hans\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 mobil cihazlara etibar edirl\u0259r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Foto\u015f\u0259kill\u0259r, s\u0259n\u0259dl\u0259r, i\u015f yaz\u0131\u015fmalar\u0131, \u015fifr\u0259l\u0259r, maliyy\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 \u2014 bir \u00e7oxlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn smartfonlar uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki r\u0259q\u0259msal h\u0259yat\u0131n \u0259sas saxlanc yerin\u0259 \u00e7evrilib. Bununla bel\u0259, t\u0259k bir cihazda n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00e7ox d\u0259y\u0259rli m\u0259lumatlar saxlan\u0131l\u0131rsa, onlar\u0131n \u0259l\u0259 ke\u00e7m\u0259k ehtimal\u0131 da bir o q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259k olur. Kaspersky yeni ara\u015fd\u0131rmas\u0131nda* istifad\u0259\u00e7il\u0259rin smartfonlar\u0131na \u0259n \u00e7ox hans\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 etibar etdikl\u0259rini ayd\u0131nla\u015fd\u0131r\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Sor\u011fuya \u0259sas\u0259n, haz\u0131rda smartfonlar geni\u015f \u00e7e\u015fidli m\u0259lumatlar\u0131n universal saxlanc yeri kimi istifad\u0259 olunur. \u0130stifad\u0259\u00e7il\u0259r \u0259ks\u0259r hallarda foto v\u0259 videolar\u0131 (64%), kontaktlar\u0131 v\u0259 telefon n\u00f6mr\u0259l\u0259rini (55%), messencer v\u0259 SMS mesajlar\u0131n\u0131 (46%) bu cihazlarda saxlay\u0131rlar. Bununla bel\u0259, bir \u00e7oxlar\u0131 daha h\u0259ssas m\u0259lumatlar\u0131 da mobil cihazlara da etibar edirl\u0259r: respondentl\u0259rin \u00fc\u00e7d\u0259 birind\u0259n \u00e7oxu (36%) maliyy\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 v\u0259 maliyy\u0259 xidm\u0259tl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn giri\u015f m\u0259lumatlar\u0131n\u0131, 34%-i m\u00fcxt\u0259lif xidm\u0259tl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn \u015fifr\u0259 v\u0259 giri\u015f m\u0259lumatlar\u0131n\u0131, 33%-i ma\u011fazadan al\u0131\u015f-veri\u015f tarix\u00e7\u0259sini v\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lma \u00fcnvanlar\u0131n\u0131, 41%-i is\u0259 \u015f\u0259xsi s\u0259n\u0259dl\u0259ri (m\u0259s\u0259l\u0259n, pasport skanlar\u0131 v\u0259 ya elektron biletl\u0259r) smartfonlarda saxlay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Smartfonlar dig\u0259r m\u0259lumatlar\u0131 saxlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u0259sas se\u00e7iml\u0259rd\u0259n biridir. M\u0259s\u0259l\u0259n, istifad\u0259\u00e7il\u0259rin 39%-i korporativ yaz\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, 26%-i i\u015f is\u0259 t\u0259qvimini v\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015f c\u0259dv\u0259lini mobil cihaz\u0131nda saxlay\u0131r. Respondentl\u0259rin \u00fc\u00e7d\u0259 birind\u0259n \u00e7oxu (31%) \u0259yl\u0259nc\u0259 hesablar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u015fifr\u0259l\u0259ri, 25%-i s\u00fcni intellekt xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t tarix\u00e7\u0259l\u0259rini, 22%-i lokasiya m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 (yadda saxlan\u0131lan \u00fcnvanlar v\u0259 s\u0259yah\u0259t tarix\u00e7\u0259l\u0259ri), 19%-i tibbi m\u0259lumatlar\u0131 v\u0259 14%-i qohumlar\u0131n\u0131n v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131n yerl\u0259\u015fdiyi yerl\u0259r haqq\u0131nda m\u0259lumatlar\u0131 brauzerl\u0259rind\u0259 saxlay\u0131rlar.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"650\" height=\"433\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-11072\" style=\"width:440px;height:auto\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky.png 650w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky-300x200.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/05\/Kaspersky-360x240.png 360w\" sizes=\"(max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>\u201cBu g\u00fcn \u0259ks\u0259r insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn smartfon sad\u0259c\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t vasit\u0259si deyil, o, \u0259sl r\u0259q\u0259msal c\u00fczdan, arxiv v\u0259 i\u015f al\u0259tidir. Bank t\u0259tbiql\u0259ri, s\u0259n\u0259dl\u0259r, foto\u015f\u0259kill\u0259r, \u015fifr\u0259l\u0259r v\u0259 \u015f\u0259xsi yaz\u0131\u015fmalar ham\u0131s\u0131 t\u0259k bir cihazda saxlan\u0131la bil\u0259r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, yaln\u0131z smartfonun \u00f6z\u00fcn\u00fcn qorunmas\u0131na deyil, h\u0259m d\u0259 istifad\u0259\u00e7inin r\u0259q\u0259msal v\u0259rdi\u015fl\u0259rin\u0259 &#8211; m\u00fcr\u0259kk\u0259b, unikal \u015fifr\u0259l\u0259rd\u0259n istifad\u0259y\u0259, ikifaktorlu identifikasiyaya v\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq ehtiyat n\u00fcsx\u0259sinin \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259k vacibdir\u201d, &#8211; dey\u0259 Kaspersky-nin Az\u0259rbaycandak\u0131 r\u0259smi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si M\u00fc\u015fviq M\u0259mm\u0259dov qeyd edir.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Biz \u00e7ox vaxt smartfonlar\u0131m\u0131zda n\u0259 q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 d\u0259y\u0259rli m\u0259lumat\u0131n saxland\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 bu m\u0259lumatlar\u0131n kibercinay\u0259tkarlar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 q\u0259d\u0259r maraql\u0131 oldu\u011funu d\u00fczg\u00fcn qiym\u0259tl\u0259ndirmirik. Bu g\u00fcn \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 art\u0131q mobil cihazlar\u0131m\u0131za hans\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 etibar etm\u0259yimiz deyil, onlar\u0131n t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259min etm\u0259yimizdir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, vacib m\u0259lumatlar\u0131n m\u00fcnt\u0259z\u0259m olaraq ehtiyat n\u00fcsx\u0259sini \u00e7\u0131xarmaq, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik h\u0259ll\u0259rind\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k v\u0259 smartfonu itirildikd\u0259 n\u0259 etm\u0259yi \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n planla\u015fd\u0131rmaq vacibdir&#8221;, &#8211; dey\u0259 Kaspersky \u015firk\u0259tinin kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Anton Kivva bildirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kaspersky a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik qaydalar\u0131na riay\u0259t etm\u0259yi t\u00f6vsiy\u0259 edir:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>smartfondan vacib m\u0259lumatlar\u0131n yegan\u0259 saxlanc yeri kimi istifad\u0259 etm\u0259yin; bulud xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n istifad\u0259 d\u0259 daxil olmaqla, m\u00fcnt\u0259z\u0259m ehtiyat n\u00fcsx\u0259l\u0259ri yarad\u0131n. \u015eifr\u0259l\u0259r, bank m\u0259lumatlar\u0131 v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259r kimi \u0259n h\u0259ssas m\u0259lumatlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lav\u0259 m\u00fcdafi\u0259 t\u0259min etm\u0259k x\u00fcsusil\u0259 vacibdir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259, giri\u015f m\u0259lumatlar\u0131n\u0131, bank kartlar\u0131n\u0131, s\u0259n\u0259dl\u0259ri, qeydl\u0259ri v\u0259 dig\u0259r m\u0259xfi m\u0259lumatlar\u0131 cihazlar aras\u0131nda sinxronizasiya olunan t\u0259hl\u00fck\u0259siz bir seyfd\u0259 saxlama\u011fa imkan ver\u0259n \u201cKaspersky Password Manager\u201d kimi ixtisasla\u015fm\u0131\u015f h\u0259ll\u0259rd\u0259n istifad\u0259 etm\u0259k olar.<\/li>\n\n\n\n<li>istifad\u0259 etdiyiniz b\u00fct\u00fcn cihazlarda effektivliyi m\u00fcst\u0259qil s\u0131naqlarla t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f etibarl\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik h\u0259lli qura\u015fd\u0131r\u0131n.<\/li>\n\n\n\n<li>m\u00fcmk\u00fcn itki hal\u0131nda cihaz\u0131n\u0131z\u0131 qoruyun: smartfonunuzun yerl\u0259\u015fm\u0259 funksiyas\u0131n\u0131 aktivl\u0259\u015fdirin, m\u0259lumatlar\u0131n avtomatik ehtiyat n\u00fcsx\u0259l\u0259nm\u0259sini qurun v\u0259 s\u00f6nd\u00fcr\u00fcld\u00fckd\u0259n sonra ekran\u0131n d\u0259rhal kilidl\u0259nm\u0259sini aktivl\u0259\u015fdirin. Bundan \u0259lav\u0259, cihaz\u0131n\u0131z\u0131 ictimai yerl\u0259rd\u0259 n\u0259zar\u0259tsiz qoymay\u0131n v\u0259 ya asan \u0259l\u00e7atan yerl\u0259rd\u0259 saxlamay\u0131n.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>* R\u0259q\u0259msal h\u0259yat: Trendl\u0259r, riskl\u0259r, imkanlar&#8221; adl\u0131 ara\u015fd\u0131rma Kaspersky T\u0259dqiqat m\u0259rk\u0259zi t\u0259r\u0259find\u0259n 2026-c\u0131 ilin mart ay\u0131nda apar\u0131l\u0131b. Sor\u011fuda 18 \u00f6lk\u0259d\u0259n 7200 respondent i\u015ftirak edib.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>R\u0259q\u0259msal h\u0259yat\u0131n can\u0131 smartfondad\u0131r \u2014 istifad\u0259\u00e7il\u0259r hans\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 mobil cihazlara etibar edirl\u0259r Foto\u015f\u0259kill\u0259r, s\u0259n\u0259dl\u0259r, i\u015f yaz\u0131\u015fmalar\u0131, \u015fifr\u0259l\u0259r, maliyy\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 \u2014 bir \u00e7oxlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn smartfonlar uzun m\u00fcdd\u0259tdir ki r\u0259q\u0259msal h\u0259yat\u0131n \u0259sas saxlanc yerin\u0259 \u00e7evrilib. Bununla bel\u0259,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11072,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47005"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=47005"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47005\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":47006,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/47005\/revisions\/47006"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11072"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=47005"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=47005"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=47005"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}