{"id":5902,"date":"2022-12-13T07:00:00","date_gmt":"2022-12-13T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=5902"},"modified":"2022-12-12T18:26:40","modified_gmt":"2022-12-12T15:26:40","slug":"susa-mocuz%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=5902","title":{"rendered":"\u015eu\u015fa &#8211; M\u00f6c\u00fcz\u0259dir"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>\u015eu\u015fa &#8211; M\u00f6c\u00fcz\u0259dir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>H\u0259r zaman b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u0259 valeh ed\u0259n memarl\u0131\u011f\u0131n m\u00fcxt\u0259lif c\u0259r\u0259yanlar\u0131 v\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ri var. Bunlardan biri q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n miras qalan, b\u0259\u015f\u0259ri tarixin inki\u015faf\u0131na baxmayaraq h\u0259r rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bizi heyran qoyan abid\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan b\u0259rpa\u00e7\u0131-memarl\u0131q sah\u0259sidir. Bu d\u0259f\u0259 ki m\u00fcsahibimiz, 1980-1989-cu ill\u0259rd\u0259 \u015eu\u015fa Memarl\u0131q Qoru\u011fundak\u0131 abid\u0259l\u0259rin s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 b\u0259rpas\u0131 i\u015fl\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan, Az\u0259rbaycan abid\u0259l\u0259rinin ilkin siyah\u0131s\u0131n\u0131n v\u0259 \u0130\u00e7\u0259ri \u015e\u0259h\u0259r qoruq kompleksinin UNESCO t\u0259r\u0259find\u0259n siyah\u0131yasal\u0131nma layih\u0259sind\u0259 memarlar qrupuna r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259n, 2018-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0259m\u0259kdar memar\u0131 ad\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u0259n, 2019-cu ild\u0259 Az\u0259rbaycan Memarlar \u0130ttifaq\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cUstad Memar\u201d ad\u0131 t\u0259qdim edil\u0259n b\u0259rpa\u00e7\u0131-memar \u018fdal\u0259t M\u0259mm\u0259dovdur.<\/em><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"682\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/RUS_4741-1024x682.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5903\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/RUS_4741-1024x682.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/RUS_4741-300x200.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/RUS_4741-768x511.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/RUS_4741-1536x1022.jpg 1536w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/RUS_4741-2048x1363.jpg 2048w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/RUS_4741-360x240.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><figcaption><strong>\u018fdal\u0259t M\u0259mm\u0259dov<\/strong><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<ul><li><strong>\u0130taliyada memar \u2013 \u00f6z kainat\u0131n\u0131 yaradan tanr\u0131 hesab edilir. Bu anlay\u0131\u015fla n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 raz\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Tam raz\u0131yam. S\u00f6zs\u00fcz ki, ist\u0259nil\u0259n s\u0259n\u0259t\u0259 v\u0259 pe\u015f\u0259y\u0259 h\u00f6rm\u0259tim var. Biz orta m\u0259kt\u0259bd\u0259 oxuyark\u0259n m\u00fc\u0259llimimiz h\u0259mi\u015f\u0259 dey\u0259rdi ki, h\u0259r pe\u015f\u0259y\u0259 ehtiyac var. Amma m\u0259nim fikrimc\u0259, memar, v\u0259kil v\u0259 h\u0259kim \u2013 bu \u00fc\u00e7 s\u0259n\u0259t d\u00fcnyada \u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259li s\u0259n\u0259tl\u0259rdir. S\u0259b\u0259bini a\u00e7\u0131qlay\u0131m, hans\u0131 qurulu\u015fda ya\u015fay\u0131rsan ya\u015fa, bu \u00fc\u00e7 pe\u015f\u0259nin \u00fc\u00e7\u00fc d\u0259 orada olur, bunlardan biri olmasa tarazl\u0131q pozulur. Memar \u2013 insan\u0131n ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131, rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131, h\u0259kim sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruma\u011f\u0131, v\u0259kil is\u0259 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir. \u0130nsan\u0131n rahatl\u0131\u011f\u0131, sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 v\u0259 h\u00fcquqi azadl\u0131\u011f\u0131 olmasa o, he\u00e7 bir s\u0259n\u0259tin sahibi ola bilm\u0259z.<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>M\u00fc\u0259llimi dem\u0259diniz\u2026<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>M\u00fc\u0259llim olmasa bu \u00fc\u00e7 s\u0259n\u0259tin he\u00e7 biri olmaz.<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u0130nsanlar, texnika inki\u015faf etdikc\u0259 bu s\u0131ralama d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r?<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Zaman ke\u00e7dikc\u0259 he\u00e7 n\u0259 d\u0259yi\u015fmir, m\u0259s\u0259l\u0259n 5 min il bundan qabaq bir memar\u0131n yaratd\u0131\u011f\u0131 tikilil\u0259r\u0259, Qobustan ma\u011faralar\u0131na, daha sonra bu g\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u00fcasir evl\u0259r\u0259 bax\u0131n. G\u00f6r\u00fcrik ki, \u0259sas olaraq forma d\u0259yi\u015fib, funksiyalar oldu\u011fu kimi qal\u0131b. Memarl\u0131q inki\u015faf etdikc\u0259 insanlar\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259ri art\u0131r. Bu h\u0259m d\u0259 insanlar\u0131n psixologiyas\u0131na da b\u00f6y\u00fck t\u0259sir edir. Abid\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259linc\u0259 is\u0259 Makedoniyal\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259r ilk d\u0259f\u0259 Persepolisi g\u00f6r\u0259nd\u0259 heyran olub. M\u0259n h\u0259mi\u015f\u0259 deyir\u0259m ki, \u0259g\u0259r m\u0259nim yaratd\u0131\u011f\u0131m bir tikilini, yoldan ke\u00e7\u0259n bir \u015f\u0259xs seyr edirs\u0259 bu m\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck g\u00f6st\u0259ricidir. Onun diqq\u0259tini \u00e7\u0259k\u0259 bilmi\u015f\u0259ms\u0259, dem\u0259k n\u0259 is\u0259 yaratm\u0131\u015fam. M\u0259n \u0259z\u0259m\u0259ti v\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 hiss etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Kolizeyi h\u0259r d\u0259f\u0259 \u0259n az\u0131 4-5 d\u0259f\u0259 f\u0131rlan\u0131ram. Yaxud Kapitell\u0259rd\u0259 olsun \u2013 orada x\u00fcsusi bir meydan\u00e7a var, m\u0259rm\u0259rd\u0259n yarad\u0131lan kompozisiyalarda iki yarpa\u011f\u0131n bir-birind\u0259n se\u00e7ilm\u0259m\u0259sin\u0259 heyr\u0259tl\u0259nm\u0259m\u0259k \u0259ld\u0259 deyil. M\u0259n \u0259g\u0259r onun qar\u015f\u0131s\u0131nda durub saatlar il\u0259 bax\u0131ramsa dem\u0259li onu yaradan usta \u0259sl memard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u0130nsan\u0131q, h\u0259r birimizd\u0259 ideya b\u00f6hran\u0131 olur, resurslar t\u00fck\u0259nir\u2026 Siz \u00f6z memarl\u0131q \u0259s\u0259rl\u0259rinizi yaradark\u0259n n\u0259d\u0259n ilham al\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>M\u0259n b\u0259rpa\u00e7\u0131 memaram, 1980-ci ild\u0259n b\u0259rpa sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram. Fikrimc\u0259 o memar ki, 3000 il \u0259vv\u0259l yarad\u0131lan \u0259s\u0259rl\u0259ri \u00f6yr\u0259nmirs\u0259, tarixi memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rin\u0259 toxunmursa ondan memar olmaz! Bir i\u015f g\u00f6r\u0259nd\u0259, m\u0259n \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri itirm\u0259m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131ram. \u018fn\u0259n\u0259 itdi dekonstrutivizm meydana \u00e7\u0131x\u0131r, m\u0259s\u0259l\u0259n, bax\u0131rsan ilk bax\u0131\u015fdan h\u0259r \u015fey normald\u0131r, amma bir element yerl\u0259\u015fdirilir, konstruktiv qurulu\u015f pozulur. Halbuki tam hesablanm\u0131\u015f tikintidir. M\u0259n o c\u00fcr tikilil\u0259r\u0259, \u015f\u00fc\u015f\u0259 memarl\u0131\u011f\u0131na soyuq yana\u015f\u0131ram. Ax\u0131 \u015f\u00fc\u015f\u0259 memarl\u0131\u011f\u0131ndan insan n\u0259 h\u0259zz ala bil\u0259r, n\u0259 g\u00f6z\u0259llik duya bil\u0259r? He\u00e7 n\u0259!<br>Amma ged\u0259k \u015eirvan\u015fahlar saray\u0131na, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r orada b\u0259lk\u0259 10 000 d\u0259f\u0259 olmu\u015fam, bundan sonra da Allah \u00f6m\u00fcr vers\u0259, 10 000 d\u0259f\u0259 d\u0259 olaca\u011fam. Niy\u0259? \u00c7\u00fcnki \u015eirvan\u015fahlar saray\u0131nda olan portallar, da\u015f oyma i\u015fl\u0259ri \u2013 \u015fah \u0259s\u0259rdir. Memara ilham ver\u0259n onlard\u0131r. \u018fg\u0259r onlar olmasayd\u0131, ham\u0131 \u015f\u00fc\u015f\u0259 memarl\u0131\u011f\u0131na \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259c\u0259kdi, he\u00e7 bir memarl\u0131q elementi olmayan be\u015f m\u0259rt\u0259b\u0259l\u0259r tik\u0259c\u0259kdi.<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Memarl\u0131q abid\u0259sinin layih\u0259l\u0259ndirm\u0259 prosesinin \u0259sas m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259ri hans\u0131lard\u0131r?<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>B\u0259rpa\u00e7\u0131 memar h\u0259m d\u0259 tarix\u00e7i olmal\u0131d\u0131r. Tarixi bilm\u0259y\u0259n memar abid\u0259ni n\u0259inki yar\u0131m\u00e7\u0131q, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 b\u0259rpa ed\u0259 bilm\u0259z. Abid\u0259nin tarixi analogiyas\u0131 a\u015fkar edildikd\u0259n sonra, onun u\u00e7mu\u015f yerl\u0259ri, ya b\u0259rpa yaxud da konservasiya edilir. Abid\u0259d\u0259 nec\u0259 oldu\u011fu b\u0259lli olmayan hiss\u0259l\u0259r m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 konservasiya edilir. Amma b\u0259lli olan detallar b\u0259rpa edilir. <br>Son zamanlarda b\u0259rpa etdiyim abid\u0259l\u0259rin birind\u0259n G\u0259nc\u0259 \u0130mamzad\u0259sind\u0259n dan\u0131\u015f\u0131m. Bu abid\u0259 bir ne\u00e7\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259, IX \u0259srd\u0259n XVIII \u0259sr\u0259 q\u0259d\u0259r hiss\u0259-hiss\u0259 tikilib. M\u0259nim \u0259limd\u0259 T\u00fcrb\u0259 hiss\u0259si idi. \u0130lk olaraq tarixi \u2013 tikilinin hans\u0131 d\u00f6vr\u0259 aid oldu\u011funu, t\u00fcrb\u0259d\u0259 kimin \u0259b\u0259di uyudu\u011funu, onun G\u0259nc\u0259y\u0259 n\u0259 vaxt g\u0259ldiyini, g\u0259lm\u0259 s\u0259b\u0259bini ara\u015fd\u0131rd\u0131q. Bir s\u00f6zl\u0259 tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259ri \u00f6yr\u0259ndik. Ayd\u0131n oldu ki, binan\u0131n i\u00e7 hiss\u0259si \u0259vv\u0259lki d\u00f6vr\u0259 aid ola bil\u0259r, amma \u00fcz\u0259rin\u0259 sonradan vurulan r\u0259ngl\u0259r t\u0259mizl\u0259nm\u0259li idi. \u00c7ox ki\u00e7ik hiss\u0259l\u0259ri, h\u0259m d\u0259 \u0259l il\u0259 t\u0259mizl\u0259dik. T\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n etdik, h\u0259min ad\u0131 \u00e7\u0259kdiyim abid\u0259d\u0259 6 t\u0259b\u0259q\u0259 tapd\u0131q. T\u0259b\u0259q\u0259l\u0259ri t\u0259mizl\u0259dikd\u0259n sonra, onu tik\u0259n ustan\u0131n ad\u0131n\u0131, imzas\u0131n\u0131 tapd\u0131q. \u018flimizd\u0259 bu tikilinin XI-X \u0259sr\u0259 aid oldu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n oldu. Halbuki XVII \u0259sr\u0259 aid oldu\u011fu deyilirdi. Ayd\u0131n oldu ki, q\u00fcll\u0259vari t\u00fcrb\u0259l\u0259r XII-XIII \u0259srl\u0259r\u0259 aid oldu\u011fu \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. Bir s\u00f6zl\u0259 m\u0259nim fikrimc\u0259 b\u0259rpa\u00e7\u0131-memar h\u0259kim\u0259 b\u0259rab\u0259rdir, x\u0259st\u0259 tikintiy\u0259 \u00f6m\u00fcr verir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-8 is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Berde-Turbesi-berpa-3-scaled.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"5909\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Berde-Turbesi-berpa-3-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5909\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Berde-Turbesi-berpa-3-768x1024.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Berde-Turbesi-berpa-3-225x300.jpg 225w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Berde-Turbesi-berpa-3-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Berde-Turbesi-berpa-3-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Berde-Turbesi-berpa-3-360x480.jpg 360w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Berde-Turbesi-berpa-3-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-9.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" data-id=\"5907\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-9-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5907\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-9-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-9-300x225.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-9-768x576.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-9-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-9-360x270.jpg 360w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-9.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-11-scaled.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"5911\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-11-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5911\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-11-768x1024.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-11-225x300.jpg 225w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-11-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-11-1536x2048.jpg 1536w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-11-360x480.jpg 360w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-11-scaled.jpg 1920w\" sizes=\"(max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-14-scaled.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" data-id=\"5910\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-14-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5910\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-14-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-14-300x225.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-14-768x576.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-14-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-14-2048x1536.jpg 2048w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Gence-imamzadesi-berpa-14-360x270.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-5.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" data-id=\"5908\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-5-1024x768.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5908\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-5-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-5-300x225.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-5-768x576.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-5-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-5-360x270.jpg 360w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-5.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-7.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"665\" data-id=\"5904\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-7.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5904\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-7.jpg 1000w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-7-300x200.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-7-768x511.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/NAXCIVAN-QARABAGLAR-TURBESI-BERPA-7-360x239.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Shusha-Sirin-su-hamami-berpa-1.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"768\" data-id=\"5905\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Shusha-Sirin-su-hamami-berpa-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5905\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Shusha-Sirin-su-hamami-berpa-1.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Shusha-Sirin-su-hamami-berpa-1-300x225.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Shusha-Sirin-su-hamami-berpa-1-768x576.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Shusha-Sirin-su-hamami-berpa-1-360x270.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Shusha-Yuxari-govher-Aga-berpa-1.png\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"474\" height=\"474\" data-id=\"5906\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Shusha-Yuxari-govher-Aga-berpa-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5906\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Shusha-Yuxari-govher-Aga-berpa-1.png 474w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Shusha-Yuxari-govher-Aga-berpa-1-300x300.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Shusha-Yuxari-govher-Aga-berpa-1-150x150.png 150w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Shusha-Yuxari-govher-Aga-berpa-1-360x360.png 360w\" sizes=\"(max-width: 474px) 100vw, 474px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<ul><li><strong>Siz 80-ci ill\u0259rd\u0259 \u015eu\u015fa Memarl\u0131q Qoru\u011fundak\u0131 abid\u0259l\u0259rin s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 b\u0259rpas\u0131 i\u015fl\u0259ri il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmusunuz. Yarad\u0131c\u0131 insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdikl\u0259ri i\u015fl\u0259r \u00f6vladlar\u0131 kimidir. D\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259find\u0259n yerl\u0259-yeksan edilmi\u015f h\u0259min abid\u0259l\u0259ri yenid\u0259n g\u00f6rm\u0259y\u0259 v\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etm\u0259y\u0259 haz\u0131rs\u0131n\u0131zm\u0131?<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Yaral\u0131 yerim\u0259 toxundunuz. 1980-89-cu ill\u0259rd\u0259 t\u0259kc\u0259 \u015eu\u015fada deyil, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda Yuxar\u0131 G\u00f6vh\u0259ra\u011fa m\u0259scidi, \u015e\u00fck\u00fcr Mirsiyab o\u011flu karvansaras\u0131, \u015eirin su hamam\u0131 kompleksi, K\u00f6\u00e7\u0259ril\u0259r m\u0259scidi, \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yovun ev-muzeyi, \u015eu\u015fa qalas\u0131n\u0131n<br>divarlar\u0131, Mir M\u00f6hs\u00fcn N\u0259vvab\u0131n ev-muzeyi v\u0259 bir s\u0131ra tarixi abid\u0259l\u0259rin s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fdirilm\u0259si v\u0259 b\u0259rpas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmu\u015fuq. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n g\u00f6z\u0259lliyi \u00f6z yerind\u0259, m\u00fcharib\u0259 ged\u0259n \u0259razil\u0259rd\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m abid\u0259l\u0259r var.<br>O d\u00f6vrd\u0259 M\u0259d\u0259niyy\u0259t Nazirliyinin \u201cElmi layih\u0259-b\u0259rpa emalatxanas\u0131\u201d var idi. \u015eu\u015fan\u0131 ev-ev \u00f6l\u00e7\u00fcb, i\u015fl\u0259mi\u015fik. \u015eu\u015fan\u0131 he\u00e7 bir \u015f\u0259h\u0259r il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 etm\u0259k olmaz. C\u0131d\u0131r d\u00fcz\u00fcnd\u0259n baxd\u0131qda \u0130brahim xan\u0131n q\u0259sri, Topxana me\u015f\u0259sind\u0259n \u015eu\u015fa \u0259linin i\u00e7ind\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Orada yaln\u0131z bir n\u0259f\u0259rin ke\u00e7\u0259 bil\u0259c\u0259yi, yerli sakinl\u0259rd\u0259n ba\u015fqa kims\u0259nin add\u0131m atma\u011fa risk etm\u0259diyi Pi\u015fik c\u0131\u011f\u0131r\u0131 deyil\u0259n yer var.<br>\u015eu\u015fa \u2013 \u015f\u0259rq \u015f\u0259h\u0259r plan qurulu\u015funa malikdir. H\u0259r m\u0259h\u0259ll\u0259nin hamam\u0131, m\u0259scidi, meydan\u0131 v\u0259 bula\u011f\u0131 var. M\u0259\u015f\u0259di \u015e\u00fck\u00fcr Mirsiyab o\u011flunun karvansaras\u0131 bir s\u0259n\u0259t \u0259s\u0259ridir.<br>\u018ffsus olsun ki, indi onlar da\u011f\u0131d\u0131l\u0131b. Amma \u0259limizd\u0259 b\u00fct\u00fcn cizgil\u0259rin \u0259ks olundu\u011fu s\u0259n\u0259dl\u0259rimiz var. Orada b\u0259rpa etdiyim sonuncu abid\u0259, Respublikada b\u00fct\u00fcn tarixi yerl\u0259ri saxlan\u0131lmaqla m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131laraq birinci tarixi hamam \u2013 \u015eirinsu hamam\u0131 oldu. M\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m tikili idi.<br>Xan q\u0131z\u0131n\u0131n ev-muzeyini b\u0259rpa ed\u0259rk\u0259n, ba\u011fdak\u0131 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m \u00e7inar v\u0259 ceviz a\u011faclar\u0131\u2026 \u015eu\u015fa bir s\u00f6zl\u0259 \u2013 m\u00f6c\u00fcz\u0259dir!<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u0130slam memarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n dayan\u0131ql\u0131 v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f memarl\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259rind\u0259n biri m\u0259scidl\u0259rdir. M\u0259scidl\u0259r in\u015fa olunark\u0259n hans\u0131 qayda v\u0259 \u0259n\u0259n\u0259l\u0259r m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r?<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259 m\u0259scidl\u0259rin atributlar\u0131 var. M\u0259s\u0259l\u0259n, Zaqatala, Qax, \u015e\u0259ki, Quba, L\u0259nk\u0259ran v\u0259 Astara zonas\u0131nda k\u0259nd m\u0259scidl\u0259rind\u0259 azan verm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn minar\u0259 deyil, dam\u0131nda \u015f\u00fc\u015f\u0259b\u0259nd\u0259 b\u0259nz\u0259r bir hiss\u0259 \u2013 g\u00fcld\u0259st\u0259 qoyulur. Bundan ba\u015fqa m\u0259scidl\u0259rd\u0259 mehrab m\u00fctl\u0259q olmal\u0131d\u0131r, qad\u0131n v\u0259 ki\u015fil\u0259r eyni qap\u0131dan gir\u0259 bilm\u0259zl\u0259r, onlar\u0131n giri\u015f qap\u0131lar\u0131 ayr\u0131l\u0131r. \u015e\u0259h\u0259r m\u0259scidl\u0259rind\u0259 bir v\u0259 h\u0259tta iki minar\u0259 olur, m\u0259s\u0259l\u0259n, T\u0259z\u0259pir m\u0259scidi iki minar\u0259li, Kaz\u0131mb\u0259y, Qas\u0131mb\u0259y m\u0259scidl\u0259ri bir minar\u0259lidir. \u015eu\u015fada A\u015fa\u011f\u0131 v\u0259 Yuxar\u0131 G\u00f6vh\u0259ra\u011fa m\u0259scidl\u0259ri \u0259sas m\u0259scidl\u0259r hesab edilirdi. H\u0259r iki m\u0259scidin yan\u0131nda m\u0259dr\u0259s\u0259 var idi. C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259, \u018fbd\u00fcrr\u0259hman b\u0259y Haqverdiyev kimi m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259r bu m\u0259dr\u0259s\u0259l\u0259rd\u0259 ilk t\u0259hsilini al\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00dcmumilikd\u0259 memarl\u0131q i\u015fl\u0259rind\u0259n dan\u0131\u015fsaq bel\u0259 bir fikir var ki, keyfiyy\u0259tli memarl\u0131q bahal\u0131d\u0131r, m\u00fcasir c\u0259miyy\u0259t is\u0259 daha ucuz v\u0259 standart h\u0259ll\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verir, bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 g\u00f6zox\u015fayan memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rinin say\u0131 getdikc\u0259 azal\u0131r. Bu fikirl\u0259 raz\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>Tarix\u0259 n\u0259z\u0259r yetir\u0259k, \u0259n \u00e7ox ya\u015f\u0131 olan tikilil\u0259r hans\u0131lard\u0131r? Dini abid\u0259l\u0259r v\u0259 ya saraylard\u0131r. Avropan\u0131n hans\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 gets\u0259niz, 1500-1600 ya\u015f\u0131 ola kils\u0259l\u0259r var. F\u0259rqi yoxdur hans\u0131 qurulu\u015f v\u0259 ya hakimiyy\u0259t formas\u0131d\u0131r, kils\u0259l\u0259r\u0259, dini m\u0259b\u0259dl\u0259r\u0259 \u0259l vurulmur. Onlar\u0131n \u0259traf\u0131nda m\u0259rt\u0259b\u0259li binalar tik\u0259rl\u0259r, amma dini m\u0259b\u0259dl\u0259r\u0259 toxunmazlar.<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Erm\u0259nil\u0259rd\u0259n ba\u015fqa..<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>El\u0259 o s\u00f6z\u0259 g\u0259lir\u0259m, bizim m\u0259nfur qon\u015fulardan ba\u015fqa. H\u0259tta Hitler kimi q\u0259ddar diktator Parisi alanda kils\u0259l\u0259r\u0259 g\u00fcll\u0259 atmad\u0131. Amma bizim m\u0259nfur qon\u015fular, m\u0259scidin i\u00e7in\u0259 adam\u0131 y\u0131\u011f\u0131b yand\u0131r\u0131rd\u0131lar, m\u0259scidl\u0259rd\u0259 heyvan saxlay\u0131rd\u0131lar. Bir s\u00f6zl\u0259 dini m\u0259b\u0259dl\u0259r d\u00fcnya durduqca, b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t var olduqca qalacaq. \u018fg\u0259r tikilil\u0259r v\u0259 abid\u0259l\u0259r qalacaqsa, onu yaradan memarlar, y\u0259ni bizl\u0259r d\u0259 qalaca\u011f\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>Sirr deyils\u0259 haz\u0131rda hans\u0131 layih\u0259 \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>B\u0259zi eskizl\u0259r var, t\u0259sdiqini g\u00f6zl\u0259yirik. Abid\u0259l\u0259r il\u0259 \u0259laq\u0259dar ki\u00e7ik i\u015fl\u0259r var \u0259limizd\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n Sovetski d\u0259 hamam kompleksl\u0259rinin eskiz-layih\u0259l\u0259ri var. Haz\u0131rda g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc Qaraba\u011fa dikmi\u015fik, \u00e7\u00fcnki oradak\u0131 abid\u0259l\u0259r il\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259yi g\u00f6zl\u0259yirik. 1998-ci ild\u0259 \u0130\u00e7\u0259ri\u015f\u0259h\u0259r il\u0259 \u0259laq\u0259dar UNESCO q\u0259bul etdiyi layih\u0259 m\u0259nim r\u0259hb\u0259rlik etdiyim qrupun i\u015fidir. 2000-ci ild\u0259 Parisd\u0259 t\u0259qdimat\u0131nda \u00f6z\u00fcm d\u0259 i\u015ftirak etdim. \u0130ndiy\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcharib\u0259 zonas\u0131nda, i\u015f\u011fal alt\u0131nda olan Xudaf\u0259rin k\u00f6rp\u00fcs\u00fcnd\u0259 art\u0131q bayra\u011f\u0131m\u0131z dal\u011falan\u0131r v\u0259 onun UNESCO siyah\u0131s\u0131na sal\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn layih\u0259 haz\u0131rlanacaq. Otuz ildir ki, g\u00f6zl\u0259yirdik, dem\u0259li vaxt\u0131 indi idi, art\u0131q sad\u0259c\u0259 \u00fcmid etmirik, \u0259minlikl\u0259 inan\u0131r\u0131q ki, o abid\u0259l\u0259r il\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259c\u0259yik!<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-5 is-cropped wp-block-gallery-2 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-9-scaled.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"5916\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-9-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5916\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-9-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-9-300x200.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-9-768x512.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-9-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-9-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-9-360x240.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-10-scaled.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"724\" data-id=\"5913\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-10-1024x724.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5913\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-10-1024x724.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-10-300x212.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-10-768x543.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-10-1536x1086.jpg 1536w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-10-2048x1448.jpg 2048w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Haci-Cavad-mescidi-layihe-10-360x255.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-interyer-LAYIHE-scaled.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"5914\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-interyer-LAYIHE-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5914\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-interyer-LAYIHE-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-interyer-LAYIHE-300x200.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-interyer-LAYIHE-768x512.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-interyer-LAYIHE-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-interyer-LAYIHE-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-interyer-LAYIHE-360x240.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-Layihe-scaled.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"5915\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-Layihe-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5915\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-Layihe-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-Layihe-300x200.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-Layihe-768x512.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-Layihe-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-Layihe-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/Baki-seheri-Heyder-mescidi-Layihe-360x240.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/heyder-mescidi-layihe-3-scaled.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" data-rel=\"lightbox-gallery-3J51ZRWY\" data-rl_title=\"\" data-rl_caption=\"\" title=\"\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" data-id=\"5912\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/heyder-mescidi-layihe-3-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5912\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/heyder-mescidi-layihe-3-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/heyder-mescidi-layihe-3-300x200.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/heyder-mescidi-layihe-3-768x512.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/heyder-mescidi-layihe-3-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/heyder-mescidi-layihe-3-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2022\/12\/heyder-mescidi-layihe-3-360x240.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u0130st\u0259nil\u0259n i\u015fin pe\u015f\u0259kar\u0131 olmaq, bu i\u015fin m\u00fct\u0259x\u0259ssisi olmaqdan \u00e7\u0259tindir. \u00c7\u00fcnki h\u0259r hans\u0131 sah\u0259d\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hsil, pe\u015f\u0259kar olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 t\u0259hsild\u0259n ba\u015fqa, h\u0259m d\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 olmal\u0131d\u0131r. Yeni ba\u015flam\u0131\u015f memarlara \u00f6zl\u0259rind\u0259 hans\u0131 keyfiyy\u0259tl\u0259ri inki\u015faf etdirm\u0259yi m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u0259rdiniz?<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>M\u0259nim yan\u0131ma ild\u0259 4-5 d\u0259f\u0259 diplom i\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259r g\u0259lir. Onlara ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 noutbuku bir q\u0131ra\u011fa qoyma\u011f\u0131, \u0259ll\u0259rin\u0259 karanda\u015f alma\u011f\u0131 m\u0259sl\u0259h\u0259t verir\u0259m. Tik\u0259c\u0259yini \u00e7\u0259k\u0259 bilmirs\u0259, o nec\u0259 memard\u0131r? Sifari\u015f\u00e7iy\u0259 \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rilm\u0259li elementl\u0259r var. Bundan cavanlara t\u00f6vsiy\u0259m: ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 tarixi \u00f6yr\u0259nin. Tarixi bilm\u0259d\u0259n he\u00e7 \u015f\u00fc\u015f\u0259 memarl\u0131\u011f\u0131 da ed\u0259 bilm\u0259zs\u0259n. Memarl\u0131\u011f\u0131 qoyaq bir q\u0131ra\u011fa, he\u00e7 adi insan da tarixini bilm\u0259d\u0259n ya\u015fay\u0131b yarada bilm\u0259z. Memar universal olmal\u0131d\u0131r. O riyaziyyat\u0131 da, h\u0259nd\u0259s\u0259ni d\u0259, co\u011frafiyan\u0131 da bilm\u0259lidir. Sifari\u015f\u00e7inin ist\u0259yin\u0259 kompleks yana\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bir tikilinin eskizi \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fark\u0259n, m\u0259n yaln\u0131z \u00fcmumi qurulu\u015fu yox, detallara da diqq\u0259tl\u0259 yana\u015f\u0131ram. Bu \u00e7ox vacibdir.<\/p>\n\n\n\n<ul><li><strong>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 ucald\u0131lan memarl\u0131q abid\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131na xarici pe\u015f\u0259karlar\u0131n c\u0259lb edilm\u0259sinin yerli memarl\u0131q m\u0259kt\u0259bin\u0259 m\u00fcsb\u0259t v\u0259 m\u0259nfi t\u0259siri hans\u0131lard\u0131r?<\/strong><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>M\u0259n xaricd\u0259n, x\u00fcsusil\u0259 b\u0259rpa \u00fczr\u0259 xaricd\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin g\u0259tirilm\u0259sinin q\u0259ti \u0259leyhin\u0259y\u0259m. \u018fvv\u0259la, o abid\u0259nin tarixini, tikilm\u0259 \u00fcsullar\u0131n\u0131 biz daha yax\u015f\u0131 bilirik. Be\u015f-alt\u0131 n\u0259f\u0259r respublikada pe\u015f\u0259kar b\u0259rpa\u00e7\u0131-memar var. Onlar\u0131n q\u0259drini bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Biz h\u0259r halda \u0130\u015f\u0259ri\u015f\u0259h\u0259r\u0259 daha \u00e7ox \u00fcr\u0259k yand\u0131rar\u0131q, n\u0259inki xaricd\u0259n g\u0259l\u0259n memar. \u00c7\u00fcnki, o bu i\u015f\u0259 g\u0259lir m\u0259nb\u0259yi kimi bax\u0131r, biz is\u0259 g\u0259liri qoyuruq bir yana, tarix kimi bax\u0131r\u0131q. Bilirik ki, bu Moltan\u0131 karvansaras\u0131d\u0131r, bu Buxara karvansaras\u0131d\u0131r. Biz ona \u00fcr\u0259yimizi veririk, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 xaricd\u0259n m\u00fct\u0259x\u0259ssis g\u0259tirilm\u0259sinin q\u0259ti \u0259leyhin\u0259y\u0259m. Bu m\u0259nim \u015f\u0259xsi fikrimdir v\u0259 h\u0259r yerd\u0259 d\u0259 deyir\u0259m. Abid\u0259nin b\u0259rpa olunmas\u0131 o dem\u0259k deyil ki, m\u00fcasir texnologiyadan istifad\u0259 edib, betonla v\u0259 armaturla b\u0259rkitdin, v\u0259ssalam. Xeyr. B\u0259rd\u0259d\u0259 XII-XIII \u0259srl\u0259r\u0259 aid \u018fhs\u0259dan baba t\u00fcrb\u0259sini 1322-ci il\u0259 aid Allah Allah t\u00fcrb\u0259sini b\u0259rpa ed\u0259nd\u0259 ustan\u0131n bu abid\u0259l\u0259ri nec\u0259 tikdiyini tapmaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox fikirl\u0259\u015fdim. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259min d\u00f6vrl\u0259r\u0259 aid h\u00f6rg\u00fc \u00fcsulunu n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irdik, xarici m\u00fct\u0259x\u0259ssis bunu etm\u0259y\u0259c\u0259k. Demir\u0259m ki m\u0259n pul alm\u0131ram, amma m\u0259n o i\u015f\u0259 can da qoyuram. M\u0259nim \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirdiyim i\u015fl\u0259rd\u0259n insanlar\u0131n z\u00f6vq almas\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r bu g\u00fcn kim is\u0259 Heyd\u0259r m\u0259scidin\u0259 bax\u0131b, z\u00f6vq al\u0131rsa m\u0259n xo\u015fb\u0259xt\u0259m!<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>S\u0259bin\u0259 S\u0259midxan<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eu\u015fa &#8211; M\u00f6c\u00fcz\u0259dir H\u0259r zaman b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259ti \u00f6z\u00fcn\u0259 valeh ed\u0259n memarl\u0131\u011f\u0131n m\u00fcxt\u0259lif c\u0259r\u0259yanlar\u0131 v\u0259 istiqam\u0259tl\u0259ri var. Bunlardan biri q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n miras qalan, b\u0259\u015f\u0259ri tarixin inki\u015faf\u0131na baxmayaraq h\u0259r rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bizi heyran qoyan abid\u0259l\u0259rin b\u0259rpas\u0131 il\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5903,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48,4,9],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5902"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5902"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5902\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5923,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5902\/revisions\/5923"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5902"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5902"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5902"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}