{"id":7432,"date":"2023-02-01T08:00:00","date_gmt":"2023-02-01T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=7432"},"modified":"2023-02-10T23:49:33","modified_gmt":"2023-02-10T20:49:33","slug":"sad%c9%99-idar%c9%99etm%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=7432","title":{"rendered":"Sad\u0259 idar\u0259etm\u0259"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Sad\u0259 idar\u0259etm\u0259<\/strong><\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2020_07_20_11_38_34_1baf-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-7435\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2020_07_20_11_38_34_1baf-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2020_07_20_11_38_34_1baf-300x200.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2020_07_20_11_38_34_1baf-768x512.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2020_07_20_11_38_34_1baf-360x240.jpg 360w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/2020_07_20_11_38_34_1baf.jpg 1050w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>Niy\u0259?!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Biz idar\u0259etm\u0259 haqq\u0131nda \u00e7ox oxuyuruq, oxumu\u015fuq. \u0130st\u0259r xaricd\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n yeni idar\u0259 etm\u0259 modell\u0259ri, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 daxild\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015fan \u00fcsullarla tan\u0131\u015f\u0131q. Amma \u0259ks\u0259r hallarda t\u0259tbiqd\u0259 \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirik. Bax\u0131rsan ki, h\u0259r \u015fey yaz\u0131lan, deyil\u0259n kimi edilirs\u0259, onda niy\u0259 effektiv i\u015fl\u0259mir?! Bu yaz\u0131da biz o \u201cniy\u0259\u201dl\u0259r\u0259 cavab tapaca\u011f\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>SAD\u018f \u0130DAR\u018fETM\u018f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sizin d\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fcn\u00fcz kimi real sektorun real \u015f\u0259rtl\u0259r daxilind\u0259 idar\u0259etm\u0259y\u0259 bax\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259hlil ed\u0259c\u0259yik. M\u0259nim \u00f6z\u00fcm \u00fc\u00e7\u00fcn bu m\u00f6vzu SAD\u018f \u0130DAR\u018fETM\u018f-dir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sad\u0259 idar\u0259etm\u0259ni \u00f6z\u00fcm \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259rif ed\u0259nd\u0259&nbsp;<\/strong><strong>qula\u011fa xo\u015f g\u0259l\u0259n, \u00fcr\u0259y\u0259 xo\u015f g\u0259l\u0259n, m\u0259ntiq\u0259 xo\u015f g\u0259l\u0259n s\u00f6zl\u0259r i\u00e7ind\u0259n daha \u00e7ox \u00fcr\u0259y\u0259 xo\u015f g\u0259l\u0259nl\u0259ri se\u00e7m\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m.<\/strong>&nbsp;<strong>\u00c7\u00fcnki \u00fcr\u0259k el\u0259dir ki, ist\u0259dimi dig\u0259r be\u015f duy\u011funu da o t\u0259r\u0259f\u0259 gec-tez s\u00fcr\u00fckl\u0259yir.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bazarda onsuz idar\u0259etm\u0259 haqq\u0131nda qula\u011fa xo\u015f g\u0259l\u0259n s\u00f6zl\u0259ri ist\u0259r m\u00fczakir\u0259l\u0259r zaman\u0131, ist\u0259r \u00e7\u0131x\u0131\u015flar, t\u0259liml\u0259r zaman\u0131 dey\u0259n adamlar \u00e7oxdur. Onlar\u0131n bir \u00e7oxunu \u015f\u0259xs\u0259n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131mdan v\u0259 prosesl\u0259ri d\u0259 k\u0259nardan yax\u015f\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131m oldu\u011fundan (\u0259n az\u0131 bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m \uf04a ) bir daha \u0259min oluram ki, o deyil\u0259nl\u0259r t\u0259tbiq edil\u0259 bilmir, \u00e7\u00fcnki birinci onu dey\u0259n adam onu t\u0259tbiq etmir, ikinci d\u0259 t\u0259tbiq ets\u0259 bel\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259diyini g\u00f6r\u00fcr. Amma neyn\u0259k ki, populist fikirl\u0259r oldu\u011fundan \u201ck\u00fctl\u0259 r\u0259\u011fb\u0259ti\u201d qazanmaq asan olur dey\u0259 bu yollara \u0259l at\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Q\u018fL\u0130ZL\u018f\u015eD\u0130RM\u018f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, biz q\u0259lizl\u0259\u015fdikc\u0259 bir o q\u0259d\u0259r d\u0259 h\u0259qiq\u0259td\u0259n uzaqla\u015f\u0131r\u0131q. \u0130dar\u0259etm\u0259 daxil h\u0259yat\u0131n b\u00fct\u00fcn sferalar\u0131nda sad\u0259 dil, sad\u0259 \u00fcslub, sad\u0259 yana\u015fma qalib g\u0259lir. Amma n\u0259d\u0259ns\u0259, \u00e7ox vaxt sad\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259k avam g\u00f6r\u00fcnm\u0259k kimi ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fcy\u00fcn\u0259 g\u00f6r\u0259 q\u0259liz\u0259 qa\u00e7ma\u011fa meylliyik.&nbsp;<strong>\u018fslind\u0259 biz q\u0259liz idar\u0259etm\u0259ni bilirik, orada problemimiz yoxdur. B\u00fct\u00fcn q\u0259liz terminl\u0259ri, q\u0259liz keysl\u0259ri, q\u0259liz d\u00fcsturlar\u0131 bilirik. Bilm\u0259diyimiz nec\u0259 sad\u0259 olmaqd\u0131r, sad\u0259 yana\u015fmaqd\u0131r.<\/strong>&nbsp;<strong>Peter Druker deyir ki, idar\u0259etm\u0259 dediyimiz \u015feyin b\u00f6y\u00fck bir hiss\u0259si \u0259slind\u0259 insanlar\u0131n i\u015fl\u0259m\u0259sini \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fdirm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir.<\/strong>&nbsp;\u0130dar\u0259etm\u0259ni nec\u0259 q\u0259liz etm\u0259k olar bilirik. Biz sad\u0259 idar\u0259etm\u0259ni \u00f6yr\u0259nm\u0259liyik.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0259yyar\u0259 nec\u0259 u\u00e7ur?!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan q\u0259liz d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259nd\u0259 sad\u0259 h\u0259ll\u0259r g\u00f6zd\u0259n yay\u0131n\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, ara\u015fd\u0131rmaya g\u00f6r\u0259 fokusu u\u015faqlar daha rahat tap\u0131r, n\u0259inki b\u00f6y\u00fckl\u0259r. \u00c7\u00fcnki b\u00f6y\u00fckl\u0259r bunun fokus oldu\u011funu bil\u0259nd\u0259 n\u0259s\u0259 q\u0259liz, m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u00fcsullar oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr v\u0259 fokusun nec\u0259 edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 q\u0259tiyy\u0259n sad\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bilmir. A\u011fl\u0131na g\u0259lmir ki, bu fokusu \u00e7ox sad\u0259 yolla da etm\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p>V\u0259 ya ba\u015fqa bir keys deyim. Bunu Seymur Baycan\u0131n bir yaz\u0131s\u0131nda oxumu\u015fdum s\u0259hv etmir\u0259ms\u0259, \u00e7ox yerd\u0259 d\u0259 demi\u015f\u0259m. Tam d\u0259qiqlikl\u0259 heky\u0259ni xat\u0131rlam\u0131ram, amma t\u0259xmini bel\u0259dir. Dem\u0259li, hekay\u0259nin m\u0259\u011fzi bel\u0259dir ki, bir n\u0259f\u0259r fizik olan yax\u0131n qohumundan soru\u015fur ki, t\u0259yyar\u0259 nec\u0259 u\u00e7ur g\u00f6yd\u0259? O da bildirir ki, bu \u00e7ox sad\u0259dir, g\u0259l g\u00f6st\u0259rim. Al\u0131r \u0259lin\u0259 v\u0259 ba\u015flay\u0131r k\u00f6hn\u0259 d\u0259mirin \u00fcst\u00fcnd\u0259 d\u00fcsturlar\u0131 yazma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Yaz\u0131r-pozur v\u0259 sual\u0131 soru\u015fan adama \u201cg\u00f6r\u00fcrs\u0259n t\u0259k-t\u0259k d\u00fcsturlarla izah etdim ki, t\u0259yyar\u0259 nec\u0259 havaya qalx\u0131r v\u0259 havada qala bilir\u201d. Sonra da qay\u0131d\u0131r ki, \u201cbax g\u00f6rd\u00fcn s\u0259n\u0259 elmi t\u0259r\u0259fini izah etdim. Amma inan\u0131rsan ki, m\u0259n \u00f6z\u00fcm d\u0259 h\u0259r d\u0259f\u0259 t\u0259yyar\u0259ni g\u00f6yd\u0259 g\u00f6r\u0259nd\u0259 fikirl\u0259\u015fir\u0259m g\u00f6r\u0259n nec\u0259 u\u00e7ur g\u00f6yd\u0259\u201d. Bizim t\u0259tbiq etdiyimiz idar\u0259etm\u0259 d\u0259 b\u0259z\u0259n bu hekay\u0259d\u0259ki kimidir. \u018fsasland\u0131ra bilirik, \u00e7\u00fcnki hardansa oxumu\u015fuq, g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u00fck v\u0259 s. Amma g\u0259l ki, t\u0259tbiq\u0259 g\u0259l\u0259nd\u0259 \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 inanm\u0131r\u0131q, dild\u0259 des\u0259k d\u0259, \u00fcr\u0259yimizd\u0259 \u0259slind\u0259 \u00e7ox da \u0259dal\u0259tli \u00fcsul olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilirik v\u0259 s. M\u0259s\u0259l\u0259n, g\u00f6t\u00fcr\u0259k el\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131na AG\u0130LE at\u0131lan b\u00fct\u00fcn terminl\u0259ri. \u018fminlikl\u0259 deyir\u0259m ki, onu istifad\u0259 ed\u0259n, t\u0259bli\u011f ed\u0259n, h\u0259tta t\u0259tbiq ed\u0259n \u00e7ox \u015f\u0259xs, qurum, mahiyy\u0259ti tam anlam\u0131r. \u018fslind\u0259 onlara AG\u0130LE laz\u0131m deyil, sad\u0259 idar\u0259etm\u0259 laz\u0131md\u0131r. O olmadan n\u00f6vb\u0259ti pill\u0259l\u0259r\u0259 el\u0259 asan deyil \u00e7\u0131xmaq. Normal vaxt\u0131 d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 ed\u0259 bilm\u0259diyin \u015feyin qaba\u011f\u0131na agile atanda o d\u00f6n\u00fcb \u00f6z-\u00f6z\u00fcn\u0259 agile olmur. Demir\u0259m ki, agile s\u0259hvdir, sad\u0259c\u0259 ona ke\u00e7id t\u0259bii z\u0259rur\u0259td\u0259n do\u011fmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259tbiqi s\u00fcni al\u0131n\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259yyar\u0259 keysind\u0259&nbsp;<strong>m\u0259lumat \u2013 bilgi \u2013 f\u0259rqind\u0259lik<\/strong>&nbsp;ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259c\u0259ss\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Y\u0259ni t\u0259yyar\u0259nin u\u00e7mas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat\u0131, bilgisi olan adam \u0259slind\u0259 bildiyi \u015feyin f\u0259rqind\u0259 deyil, tam anlam\u0131r. Loru dild\u0259 des\u0259k, \u0259zb\u0259rl\u0259yib. M\u0259lumat \u2013 bilgi \u2013 f\u0259rqind\u0259lik ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131n mahiyy\u0259ti bel\u0259dir ki, insanlar\u0131n \u00e7oxu hans\u0131sa proses, hadis\u0259 haqq\u0131nda m\u0259lumata sahibdir, onlardan daha az qismi m\u0259lumat\u0131 oldu\u011fu \u015fey haqq\u0131nda bilgiy\u0259 sahibdir, onlardan bir az da az\u0131 is\u0259 bilgisin\u0259 sahib oldu\u011fu prosesin f\u0259rqind\u0259dir. Y\u0259ni mahiyy\u0259tini anlay\u0131r. Bizd\u0259 d\u0259 idar\u0259etm\u0259d\u0259 \u0259sas \u00e7at\u0131\u015fmayan \u015fey empati qurmaq v\u0259 dediyimiz, g\u00f6st\u0259rdiyimiz prosesl\u0259rin ideyalar\u0131n f\u0259rqind\u0259 olmaqd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Sad\u0259 idar\u0259etm\u0259 b\u0259s n\u0259dir? Bu yaz\u0131da 8 add\u0131mda sad\u0259 idar\u0259etm\u0259 n\u0259dir ona toxunacam.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qayda #1 \u2013 M\u00dc\u015eAH\u0130D\u018f ET<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130dar\u0259etm\u0259 c\u0259miyy\u0259td\u0259n ayr\u0131 deyil. C\u0259miyy\u0259t nec\u0259dirs\u0259, qalan h\u0259r \u015fey a\u015fa\u011f\u0131-yuxar\u0131 ona ox\u015fay\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, maliyy\u0259 sektoru nec\u0259dirs\u0259, a\u015fa\u011f\u0131-yuxar\u0131 HR d\u0259 el\u0259dir, marketinq d\u0259, istehsal da v\u0259 s. \u00c7\u00fcnki vahid orqanizm n\u0259tic\u0259 verir, 99,9 bel\u0259 100 olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn tam deyil. Biz\u0259 laz\u0131m olan m\u00fc\u015fahid\u0259 qabiliyy\u0259tinin olmas\u0131d\u0131r. Nec\u0259 olur ki, eyni adamlar\u0131q, xaricd\u0259 quzu balas\u0131 kimi s\u0131raya dururuq, amma \u00f6z \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yox. M\u00fc\u015fahid\u0259ni sevdiyim \u00fc\u00e7\u00fcn etdiyim m\u00fc\u015fahid\u0259l\u0259ri ara-s\u0131ra h\u0259m d\u0259 yaz\u0131ya t\u00f6k\u00fcr\u0259m. Hunaltay.com bloqumda idar\u0259etm\u0259y\u0259 dair i\u015fd\u0259 siyas\u0259t seriyas\u0131ndan 3 yaz\u0131, bizim milli iclaslar\u0131m\u0131z, i\u015fd\u0259 d\u00fcz bilin\u0259n s\u0259hvl\u0259r, &nbsp;i\u015fd\u0259ki xarici m\u00fcdirl\u0259r, biznesd\u0259 yaz\u0131lmayan qaydalar ad\u0131 alt\u0131nda bir ne\u00e7\u0259 yaz\u0131m var. Vaxt edib o yaz\u0131lara da n\u0259z\u0259r yetirs\u0259z, faydal\u0131 olar. B\u0259li, m\u00fc\u015fahid\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 fikirl\u0259r formala\u015f\u0131r, insan m\u00fc\u015fahid\u0259 etdiyini daha sonra m\u00fchakim\u0259 edir. V\u0259 ya m\u00fchakim\u0259 etm\u0259yi, sor\u011fulma\u011f\u0131 bacarmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qayda #2 \u2013 B\u0130ZNES\u0130 B\u0130L<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Biznes prosesl\u0259rin avtomatla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131<\/strong>&nbsp;\u2013 bir d\u0259f\u0259 bel\u0259 bir status yazm\u0131\u015fd\u0131m ki, bu s\u00f6zd\u0259ki ard\u0131c\u0131ll\u0131qdak\u0131 kimi birinci biznes olmal\u0131d\u0131r, sonra proses, sonra avtomatla\u015fd\u0131rma. B\u0259z\u0259n biz t\u0259rsin\u0259 g\u0259lirik, biznes modelimiz yoxdur, ideyam\u0131z var, onu avtomatla\u015fd\u0131r\u0131r\u0131q v\u0259 ya ona proses yaz\u0131r\u0131q. \u0130\u015fin \u00f6z\u0259yi biznesdir. Biz birinci biznesi bilm\u0259liyik. Biznesi bils\u0259k, h\u0259tta idar\u0259etm\u0259ni yet\u0259ri q\u0259d\u0259r bilm\u0259s\u0259k d\u0259 i\u015f\u0259 hakim oldu\u011fumuz \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. G\u00f6r\u00fcrs\u0259n ki, 2 c\u00fcml\u0259d\u0259n bir filan filan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin digitalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, digital transformasiya kimi ifad\u0259l\u0259r \u00e7ox s\u0259sl\u0259nir. Bilm\u0259diyimiz \u015feyi digitalla\u015fd\u0131ra bilm\u0259rik ax\u0131? Bilm\u0259diyimiz \u015feyi avtomatla\u015fd\u0131ra da bilm\u0259rik.&nbsp;<strong>T\u0259kc\u0259 prosesl\u0259r deyil, h\u0259m problemin h\u0259lli d\u0259 avtomatla\u015fmal\u0131d\u0131r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>U\u011fura ged\u0259n q\u0131sa yol yoxdur. Oxumal\u0131y\u0131q, m\u00fctali\u0259 etm\u0259liyik. Sovetd\u0259n sonra m\u00fc\u0259yy\u0259n bo\u015fluqlar oldu ki, biznesd\u0259 sad\u0259c\u0259 risk ed\u0259nl\u0259r ciddi u\u011fur \u0259ld\u0259 etdil\u0259r. \u0130ndi t\u0259kc\u0259 risk kifay\u0259t etmir, h\u0259m d\u0259 bilikli olmaq laz\u0131md\u0131r.&nbsp;<strong>T\u0259cr\u00fcb\u0259-t\u0259cr\u00fcb\u0259 dey\u0259-dey\u0259 b\u0259z\u0259n oxuma\u011f\u0131 g\u00f6zd\u0259n salma c\u0259hdl\u0259ri olur. Amma bilm\u0259liyik ki, oxumayan adam \u00f6m\u00fcr boyu \u201cd\u0131rnaq i\u00e7ind\u0259\u201d dan\u0131\u015facaq.<\/strong>&nbsp;O he\u00e7 vaxt and i\u00e7\u0259 bilm\u0259y\u0259c\u0259k. H\u0259rd\u0259n xaricd\u0259 forumlarda i\u015ftirak edir\u0259m, qay\u0131danda bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00e7ox pis oluram. Fikir apar\u0131r m\u0259ni ki, bu adamlar bizi 3-c\u00fc, b\u0259lk\u0259 d\u0259 4-c\u00fc \u201ckruq\u201d g\u0259lib ke\u00e7irl\u0259r. Biz \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 n\u0259 etm\u0259liyik, haradan ba\u015flamal\u0131y\u0131q. B\u0259lk\u0259 el\u0259 he\u00e7 n\u0259 etm\u0259m\u0259liyik. Amma, yox, t\u0259bii ki. \u00dcmidd\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259k olmaz, qaranl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6y\u0259c\u0259yimiz\u0259 m\u00fctl\u0259q bir \u015fam da biz yand\u0131rmal\u0131y\u0131q, i\u015fin bir qulpundan tutub i\u015f\u0259 hakim olmal\u0131y\u0131q.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cBiz nec\u0259 i\u015f g\u00f6r\u00fcr\u00fck?!\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Siz\u0259 bug\u00fcnl\u0259 s\u0259sl\u0259\u015f\u0259n, t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, h\u0259l\u0259 d\u0259 aktual olan bir hekay\u0259ni xat\u0131rlatmaq ist\u0259rdim. \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259ylinin h\u0259l\u0259 1908-ci ild\u0259, 144 il \u00f6nc\u0259 T\u0259r\u0259qqi jurnal\u0131nda&nbsp;<a href=\"https:\/\/kayzen.az\/blog\/Don_Elnur\/10717\/%C3%BCzeyir-hac%C4%B1b%C9%99yov-biz-nec%C9%99-i%C5%9F-g%C3%B6r%C3%BCr%C3%BCk.html\">\u201cbiz nec\u0259 i\u015f g\u00f6r\u00fcr\u00fck\u201d<\/a>&nbsp;v\u0259 ya ba\u015fqa adla \u201cn\u0259rdivan\u201d satirik hekay\u0259si \u00e7\u0131x\u0131r. Hekay\u0259ni linkd\u0259n daha \u0259trafl\u0131 oxuya bil\u0259rsiz. Amma q\u0131sa m\u0259\u011fzi bel\u0259dir ki, qon\u015fular\u0131m\u0131z si\u00e7an, ondan bir az b\u00f6y\u00fck ke\u00e7i, e\u015f\u015f\u0259k, cam\u0131\u015f, sonra da bir az da i\u015fi b\u00f6y\u00fcd\u00fcb fil boyda i\u015f g\u00f6r\u0259nd\u0259 biz yatm\u0131\u015fd\u0131q. Ay\u0131l\u0131r\u0131q bir g\u00fcn v\u0259 deyirik ki, biz d\u0259 fil boyda i\u015f g\u00f6r\u0259 bil\u0259rik. Ba\u015flay\u0131r\u0131q fil d\u00fcz\u0259ltm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa, amma hec c\u00fcr al\u0131nd\u0131ra bilmirik. Daha sonra cam\u0131\u015f, al\u0131nmad\u0131 ke\u00e7i, al\u0131nmad\u0131 qay\u0131d\u0131r\u0131q \u0259n ba\u015fa si\u00e7an d\u00fcz\u0259ltm\u0259y\u0259 q\u0259rar veririk. V\u0259 bu \u0259snada is\u0259 qon\u015fular fild\u0259n d\u0259 b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Biz is\u0259 si\u00e7an d\u00fcz\u0259ltm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fnda bel\u0259 i\u00e7imizd\u0259n bir pi\u015fik \u00e7\u0131x\u0131r v\u0259 si\u00e7an\u0131 yeyir. Hekay\u0259d\u0259 h\u0259m\u00e7inin bizim n\u0259rdivan problemimiz oldu\u011funu, b\u00f6y\u00fck i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259rdivandan istifad\u0259 etm\u0259m\u0259yimiz satirik t\u0259rzd\u0259 t\u0259nqid edilir. \u201cH\u04d9r k\u04d9s n\u04d9rdivans\u0131z yuxar\u0131 \u00e7\u0131xmaq ist\u04d9s\u04d9, el\u04d9 y\u0131x\u0131lar ki, t\u04d9p\u04d9si da\u011f\u0131lar\u201d \u2013 dem\u0259k olar ki, biz\u0259 indiki \u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc g\u00f6st\u0259rir. Uzun s\u00f6z\u00fcn q\u0131sas\u0131, dostlar, u\u011fura ged\u0259n q\u0131sa yol yoxdur. H\u0259tta varsa bel\u0259, bu ham\u0131n\u0131n getdiyi 10 d\u0259f\u0259, 100 d\u0259f\u0259 q\u0131salda bilm\u0259z.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qayda #3 \u2013 ERT\u018fL\u018fM\u018f<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u00fct\u0259madi yan\u011f\u0131n s\u00f6nd\u00fcr\u0259nlik edirik. H\u0259r\u0259miz alm\u0131\u015f\u0131q \u0259limiz\u0259 bir \u015flanq\u0131, orada yan\u011f\u0131n tut ora, burada yan\u011f\u0131n tut bura. Bel\u0259c\u0259 \u00f6m\u00fcr d\u0259 ke\u00e7ir, amma sistem qurulmur ki, qurulmur. M\u0259nim bir dostum var, deyir ki, m\u0259n el\u0259 i\u015f quracam ki, sistem i\u015fl\u0259sin, m\u0259n i\u015fl\u0259m\u0259yim. D\u00fcnyada bel\u0259 bir \u015fey var, amma onun ad\u0131 sistem deyil. Milyon texnologiya \u00e7\u0131xs\u0131n, milyon sistem yarans\u0131n insan faktoru var v\u0259 olacaq. \u0130nsan\u0131 tamam k\u0259narla\u015fd\u0131rmaq olmur. Ba\u015f\u0131nda durmad\u0131\u011f\u0131n i\u015f s\u0259nin deyil. \u0130clas, straregiya, oturaq prosesl\u0259ri yazaq kimi hallar ortaya \u00e7\u0131xanda, biz real i\u015f g\u00f6r\u00fcr\u00fck, ona vaxt\u0131m\u0131z yoxdur deyib, karvan yolda d\u00fcz\u0259l\u0259r deyib ert\u0259l\u0259dikc\u0259 bat\u0131r\u0131q.&nbsp;<strong>T\u0259l\u0259sirik dey\u0259-dey\u0259 gecik\u0259n n\u0259 q\u0259d\u0259r adam tan\u0131y\u0131ram.<\/strong>&nbsp;Ert\u0259l\u0259m\u0259k bizim biznesd\u0259 \u0259n a\u011f\u0131r x\u0259st\u0259likl\u0259rimizd\u0259ndir dey\u0259rdim. D\u00fczd\u00fcr, tez-tez e\u015fitdiyimiz bir ifad\u0259 d\u0259 var ki,&nbsp;<strong>a\u011f\u0131ll\u0131 fikirl\u0259\u015finc\u0259 d\u0259li vurur \u00e7ay\u0131 ke\u00e7ir.&nbsp;<\/strong>Bir \u015feyi unuduruq ki, b\u0259li, a\u011f\u0131ll\u0131 fikirl\u0259\u015finc\u0259 d\u0259li \u00e7ay\u0131 vurub ke\u00e7\u0259 bil\u0259r,<strong>&nbsp;amma niy\u0259 ke\u00e7diyini bilm\u0259z<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qayda #4 \u2013 STRES PROBLEMD\u018fN DAHA \u00c7OX PROBLEMD\u0130R<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Problem olmasa n\u0259yi v\u0259 nec\u0259 t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259k, d\u00fcz\u0259ltm\u0259k laz\u0131m oldu\u011funu bilm\u0259rik. Problemi \u00f6t\u00fcrm\u0259k, palaz\u0131n alt\u0131na s\u00fcp\u00fcrm\u0259kl\u0259 o h\u0259ll olmur. Problemin \u00fcst\u00fcn\u0259 ged\u0259r\u0259k h\u0259ll ed\u0259 bil\u0259rik. M\u00fcdir\u0259 problem dem\u0259, probleml\u0259 getm\u0259 kimi yanl\u0131\u015f stereotipl\u0259r d\u0259 formala\u015f\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaponlar\u0131n Hansei deyil\u0259n bir format\u0131 var.&nbsp;<strong>HANSE\u0130&nbsp;<\/strong>\u2013 problemi h\u0259ll ed\u0259nd\u0259n sonra h\u0259ll prosesini yenid\u0259n sor\u011fulmaqd\u0131r. Probleml\u0259ri daha s\u00fcr\u0259tli nec\u0259 h\u0259ll etm\u0259k onlar\u0131 \u00f6yr\u0259dir adama. Y\u0259ni siz problemi h\u0259ll ed\u0259nd\u0259n sonra, onu nec\u0259 h\u0259ll etdiyinizi qeyd edirsiz v\u0259 n\u00f6vb\u0259ti d\u0259f\u0259l\u0259rd\u0259 daha s\u00fcr\u0259tli, daha effektiv nec\u0259 h\u0259ll etm\u0259k olar onlar\u0131 m\u00fczakir\u0259 edirsiz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsanlar eyni \u015f\u0259rtl\u0259r daxilind\u0259 olsalar bel\u0259, eyni c\u00fcr davranmaya bil\u0259rl\u0259r.&nbsp;<strong>Zehnimiz stress alt\u0131nda olanda \u201csava\u015f ya da qa\u00e7\u201d moduna girdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn rasioal d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259 bilmirik.<\/strong>&nbsp;\u00c7\u00fcnki bilin\u00e7siz sava\u015fmaq da, qa\u00e7maq da ziyand\u0131r. Biz\u0259 o vaxt \u201cCV-d\u0259 ability to work under pressure ifad\u0259sini yaz s\u0259ni i\u015f\u0259 alacaqlar\u201d\u0131 \u00f6yr\u0259d\u0259n adam\u0131 g\u00f6rm\u0259k ist\u0259rdim \u015f\u0259xs\u0259n. M\u0259hz buna g\u00f6r\u0259 biz el\u0259 bilirik ki, stres alt\u0131nda i\u015fl\u0259m\u0259k \u00fcst\u00fcnl\u00fckd\u00fcr. Stres problemd\u0259n daha b\u00f6y\u00fck problemdir. \u0130nsanlar\u0131 m\u00fct\u0259madi stresli v\u0259ziyy\u0259td\u0259, g\u0259rgin saxlamaq he\u00e7 bir effekt vermir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, bu g\u00fcn bir \u00e7ox \u015firk\u0259tl\u0259rd\u0259 s\u00fcni g\u0259rginlikl\u0259r yaratma, stresli m\u00fchit\u0259 soxma kimi i\u015fd\u0259 siyas\u0259t metodlar\u0131ndan da istifad\u0259 edilir.<strong>&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qayda #5 \u2013 QORXUNU \u0130DAR\u018f ET<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nsan\u0131 qorxular\u0131 idar\u0259 edir. Biz idar\u0259etm\u0259d\u0259 insanlar\u0131n n\u0259d\u0259n ehtiyat etdiyini unuduruq, d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcr\u00fck. S\u0259b\u0259bi ba\u015fqa yerd\u0259 axtar\u0131r\u0131q.&nbsp;<strong>Biz onlar\u0131n bacar\u0131qlar\u0131n\u0131 deyil, i\u015fl\u0259rini deyil, qorxular\u0131n\u0131 idar\u0259 ed\u0259 bils\u0259k, qalan \u015feyl\u0259ri \u00f6zl\u0259rin\u0259 yoluna qoyacaq.<\/strong>&nbsp;Bizim i\u015f\u00e7il\u0259rin i\u015fini itirm\u0259k qorxusu var, i\u015fd\u0259 siyas\u0259t qorxusu, daha do\u011frusu siyas\u0259t\u0259 m\u0259ruz qalma qorxusu var, bizim i\u015f\u00e7il\u0259rin \u0259n n\u0259hay\u0259tind\u0259 \u201cbir tik\u0259 z\u0259h\u0259r\u201d qorxusu var. Biz insanlar\u0131 o yerl\u0259rind\u0259n vurduqca i\u015f getmir, o yerl\u0259rind\u0259n \u0259min etdikd\u0259 is\u0259 i\u015f gedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Davran\u0131\u015f\u0131 kopyalamaq olmaz. \u0130\u015fi kopyalamaq olar, amma insan\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 yox. \u015eirk\u0259td\u0259 olan h\u0259r \u015feyi eynil\u0259 kopyalamaq olar, amma \u015firk\u0259ti eynil\u0259 idar\u0259 ed\u0259 bilm\u0259zsiniz. \u00c7\u00fcnki d\u0259y\u0259ri ortaya \u00e7\u0131xaran \u015fey i\u015f m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, i\u015fi g\u00f6r\u0259n insanlar\u0131n i\u015f g\u00f6rm\u0259 t\u0259rzl\u0259ri, davran\u0131\u015flar\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn e\u015fidir\u0259m ki, filan \u015firk\u0259td\u0259 h\u0259r \u015fey var, g\u00f6z\u0259l ofis, prosesl\u0259r, qaydalar, kalendar\u0131n q\u0131rm\u0131z\u0131 g\u00fcnl\u0259ri istirah\u0259t, s\u0131\u011forta v\u0259 s. amma niy\u0259s\u0259 i\u015f getmir, i\u015fi ert\u0259l\u0259yirl\u0259r, uzad\u0131rlar, \u0259n \u0259sas\u0131 is\u0259 h\u0259v\u0259sl\u0259 i\u015fl\u0259mirl\u0259r. S\u0259b\u0259b odur ki, insan davran\u0131\u015flar\u0131 \u00f6yr\u0259nilmir, sirr o davran\u0131\u015flarda gizl\u0259nib. Onlar\u0131n h\u0259y\u0259canlar\u0131n\u0131, motivasiyalar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259k laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qayda #6 \u2013 ORTA MENECMENT\u0130 B\u00d6Y\u00dcT<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130dar\u0259etm\u0259d\u0259 orta sinif problemimiz var. \u0130dar\u0259 ed\u0259nl\u0259 edil\u0259n aras\u0131nda orta halqa yoxdur. \u0130dar\u0259 ed\u0259n ya \u00e7ox y\u00fcks\u0259kd\u0259dir, dediyini a\u015fa\u011f\u0131 he\u00e7 c\u00fcr\u0259 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fcr. Ortada bir n\u0259f\u0259r yoxdur ki, (orta menecment d\u0259 dey\u0259 bil\u0259rik buna) filtrind\u0259n ke\u00e7irsin \u00f6t\u00fcrs\u00fcn v\u0259 t\u0259rsin\u0259. \u00c7al\u0131\u015f\u0131b orta menecment\u0259 daha \u00e7ox yat\u0131r\u0131m etm\u0259liyik. Onlar h\u0259m g\u0259l\u0259c\u0259k r\u0259hb\u0259rl\u0259rdir, h\u0259m \u015firk\u0259t daxilind\u0259 yeti\u015f\u0259rl\u0259rs\u0259 \u015firk\u0259t\u0259 k\u0259nardan g\u0259lm\u0259 r\u0259hb\u0259rd\u0259n daha m\u00fcnasib \u0259m\u0259k haqq\u0131na ba\u015fa g\u0259l\u0259 bil\u0259r. H\u0259m d\u0259 i\u015fin alt t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 bilgili oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259m i\u015f\u0259, h\u0259m d\u0259 i\u015f\u00e7il\u0259r\u0259 daha anlay\u0131\u015fla yana\u015far.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qayda #7 \u2013 T\u018fNQ\u0130D\u018f A\u00c7IQ OL<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259nqidd\u0259n xilas olmaq \u00e7ox asand\u0131r. Aristotelin \u00e7ox q\u0259\u015f\u0259ng s\u00f6z\u00fc var \u2013&nbsp;<strong>He\u00e7 n\u0259 demirik, he\u00e7 n\u0259 etmirik v\u0259 he\u00e7 n\u0259 oluruq.<\/strong>&nbsp;Biz \u00f6z\u00fcn\u00fc t\u0259nqid m\u0259rh\u0259l\u0259sini inciksiz ke\u00e7m\u0259yi bacarmal\u0131y\u0131q. Yekunda he\u00e7 n\u0259 olmamaq ist\u0259yiriks\u0259, n\u0259s\u0259 dey\u0259nl\u0259r\u0259, h\u0259tta dediyi 10 \u015feyin 9-u s\u0259hv olanlara bel\u0259 qulaq verm\u0259liyik. Bir d\u00fcz bel\u0259 i\u015fimizi m\u00fcsb\u0259t istiqam\u0259t\u0259 d\u0259yi\u015f\u0259 bil\u0259r. Unutmay\u0131n ki, sizin m\u0259nfi c\u0259h\u0259tl\u0259rinizi dey\u0259n adamlar o haqda fikri olanlar\u0131n \u0259n yax\u015f\u0131 halda 10%-dir. Y\u0259ni siz\u0259 10 n\u0259f\u0259r t\u0259nqidi fikir bildirirs\u0259, \u0259min olun ki, 100 n\u0259f\u0259r d\u0259 var ki, bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, amma demir. Dey\u0259nl\u0259rin q\u0259drini bilin, inc\u0259l\u0259yin v\u0259 \u0259sas g\u00f6rd\u00fckl\u0259rinizi t\u0259tbiq edin. \u00dcz\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u00fcn qa\u015f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259z, narahat\u00e7\u0131l\u0131\u011fa \u0259sas yoxdur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qayda #8 \u2013 \u018fDAL\u018fTL\u0130 OL<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130dar\u0259etm\u0259d\u0259 \u0259dal\u0259t anlay\u0131\u015f\u0131 \u00e7ox vacibdir. H\u0259r\u0259 d\u0259 bunu \u00f6z ar\u015f\u0131n\u0131na g\u00f6r\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fcr, qiym\u0259tl\u0259ndirir. D\u00fczd\u00fcr, \u0259dal\u0259tli olaq dey\u0259nl\u0259rin ad\u0259t\u0259n \u00f6z\u00fc \u0259dal\u0259ti pozur, amma bu ham\u0131ya aid ola bilm\u0259z. \u00c7\u0131lpaq h\u0259qiq\u0259t deyil\u0259n bir \u015fey var. H\u0259r al\u00e7aql\u0131\u011fa&nbsp;<strong>nothing personal<\/strong>&nbsp;<strong>just business<\/strong>&nbsp;dey\u0259n r\u0259hb\u0259rl\u0259r q\u0259d\u0259r qeyri-etik davranan adam yoxdur. &nbsp;O adamlar sad\u0259c\u0259 etdikl\u0259ri h\u0259r c\u00fcr s\u0259hv h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259r\u0259 bel\u0259 dem\u0259kl\u0259 don geyndirir. \u0130\u015fd\u0259n haqs\u0131z \u00e7\u0131xar\u0131lan i\u015f\u00e7ini g\u00f6r\u0259n dig\u0259r i\u015f\u00e7iy\u0259 n\u0259 q\u0259d\u0259r r\u0259hb\u0259r olaraq \u0259dal\u0259t-\u0259dal\u0259t des\u0259n onun \u00fc\u00e7\u00fcn bir h\u0259qiq\u0259t var v\u0259 o da sizin \u0259dal\u0259tli olmama\u011f\u0131n\u0131zd\u0131r, \u0259dal\u0259ti manipulyasiya al\u0259ti kimi istifad\u0259 etm\u0259yinizdir. \u0130st\u0259r h\u0259yatda, ist\u0259r biznesd\u0259, h\u00f6rm\u0259tli r\u0259hb\u0259rl\u0259r, bir \u015feyi unutmayaq g\u0259r\u0259k \u2013 \u201c\u018fdal\u0259t t\u0259r\u0259fsiz olmaq, b\u0259z\u0259n d\u0259 susmaq deyil, \u0259dal\u0259t haqq\u0131n t\u0259r\u0259find\u0259 durmaqd\u0131r\u201d. B\u0259z\u0259n biz r\u0259hb\u0259rl\u0259r olaq biz\u0259 s\u0259rf\u0259li situasiyalarda dan\u0131\u015fm\u0131r\u0131q, \u00fcst\u00fcnd\u0259n ke\u00e7irik. B\u0259z\u0259n d\u0259 s\u0259rf edirs\u0259, o m\u0259s\u0259l\u0259ni daha da \u015fi\u015firdib qanun-qaydan\u0131 m\u0259hz o m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 t\u0259tbiq edir v\u0259 ya o \u0259r\u0259f\u0259d\u0259 g\u00fcnd\u0259m\u0259 g\u0259tiririk. El\u0259 bilm\u0259y\u0259k ki, bunu \u0259m\u0259kda\u015flar bilmir, hiss etmir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130dar\u0259etm\u0259d\u0259 olan adamlar dan\u0131\u015fmal\u0131, m\u00fczakir\u0259 etm\u0259lidir. T\u0259dbirl\u0259rd\u0259, forumlarda aktiv i\u015ftirak etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. M\u0259n\u0259 g\u00f6r\u0259 yanl\u0131\u015f formala\u015f stereotipl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 budur ki, \u201ci\u015fl\u0259y\u0259n dan\u0131\u015fm\u0131r, dan\u0131\u015fan i\u015fl\u0259mir\u201d. T\u00fcrkiy\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck biznes forumlar\u0131ndan biri olan Uluda\u011f Ekonomi Zirv\u0259sind\u0259 (UEZ2022) idik, \u0259n top adamlar dan\u0131\u015f\u0131rd\u0131.&nbsp;<strong>Dan\u0131\u015f\u0131b g\u00f6st\u0259rm\u0259m\u0259k, dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 kimi olmamaqd\u0131r problem. \u0130dar\u0259etm\u0259 h\u0259r \u015feyi h\u0259m d\u0259 yazma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259lidir.&nbsp;<\/strong>\u018fslind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n dan\u0131\u015fm\u0131r dey\u0259nl\u0259rin bir \u00e7oxu ya dan\u0131\u015fa bilmir, ya dan\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u015feyi \u00f6z\u00fc etm\u0259yib, t\u0259rsini edib dey\u0259 t\u0259rs effektin yaranmas\u0131ndan \u00e7\u0259kinir, \u0259n yax\u015f\u0131 halda is\u0259 r\u0259hb\u0259rlik bu kimi t\u0259dbirl\u0259rd\u0259 i\u015ftiraka, b\u0259zil\u0259rinin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi des\u0259k, \u00f6z\u00fcn\u00fc pr-a icaz\u0259 vermir, ya da xo\u015f baxm\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonda onu bildirim ki, bu qeydl\u0259r, iradlar q\u0259tiyy\u0259n deyinm\u0259k, naraz\u0131l\u0131q kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259m\u0259lidir. \u00c7\u00fcnki biz ancaq t\u0259nqid etm\u0259k deyil, h\u0259m d\u0259 t\u0259nqid etdikl\u0259rimizi d\u00fcz\u0259ltm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Hans\u0131sa bir yerind\u0259n tutub ba\u015flama\u011f\u0131n t\u0259r\u0259fdar\u0131y\u0131q. Fridman\u0131n dediyi kimi&nbsp;<strong>\u201cPessimistl\u0259r d\u00fcz\u00fcn\u00fc deyir, optimistl\u0259r pul qazan\u0131r\u201d.<\/strong>&nbsp;Sad\u0259 idar\u0259etm\u0259ni t\u0259tbiq etm\u0259yi daha \u00f6nc\u0259d\u0259n bil\u0259k, optimist olaq. Qalan h\u0259r \u015fey ist\u0259dikd\u0259n v\u0259 h\u0259y\u0259canl\u0131 olduqdan sonra d\u00fcz\u0259l\u0259ndir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>Rafiq Hunaltay<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/rockvell.com\/2023-cu-il-iqtisadi-proqnozlari\/\"><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sad\u0259 idar\u0259etm\u0259 Niy\u0259?! Biz idar\u0259etm\u0259 haqq\u0131nda \u00e7ox oxuyuruq, oxumu\u015fuq. \u0130st\u0259r xaricd\u0259 t\u0259tbiq edil\u0259n yeni idar\u0259 etm\u0259 modell\u0259ri, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 daxild\u0259 ba\u015f ver\u0259n d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 uy\u011funla\u015fan \u00fcsullarla tan\u0131\u015f\u0131q. Amma \u0259ks\u0259r hallarda t\u0259tbiqd\u0259 \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259kirik. Bax\u0131rsan ki, h\u0259r&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7435,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50,7],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7432"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7432"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7432\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7438,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7432\/revisions\/7438"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7435"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7432"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7432"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7432"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}