{"id":7929,"date":"2023-02-14T06:00:00","date_gmt":"2023-02-14T03:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=7929"},"modified":"2023-02-14T11:54:32","modified_gmt":"2023-02-14T08:54:32","slug":"sevgi-kordur-t%c9%99cavuzkarlar-onlayn-tanisliq-xidm%c9%99tl%c9%99rind%c9%99n-nec%c9%99-sui-istifad%c9%99-edirl%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=7929","title":{"rendered":"Sevgi kordur: t\u0259cav\u00fczkarlar onlayn tan\u0131\u015fl\u0131q xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n nec\u0259 sui-istifad\u0259 edirl\u0259r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Sevgi kordur: t\u0259cav\u00fczkarlar onlayn tan\u0131\u015fl\u0131q xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n nec\u0259 sui-istifad\u0259 edirl\u0259r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sevgilil\u0259r G\u00fcn\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Kaspersky m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri onlayn tan\u0131\u015fl\u0131q il\u0259 ba\u011fl\u0131 be\u015f \u0259sas t\u0259hl\u00fck\u0259 haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131r:<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fi\u015finq<\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sevgilil\u0259r G\u00fcn\u00fcn\u0259 bir ne\u00e7\u0259 h\u0259ft\u0259 qalm\u0131\u015f f\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131lar m\u0259\u015fhur tan\u0131\u015fl\u0131q proqramlar\u0131n\u0131n eynisi olan saxta s\u0259hif\u0259l\u0259r yaratmaqda x\u00fcsusil\u0259 f\u0259alla\u015f\u0131rlar. Onlar bunu m\u0259xfi v\u0259 maliyy\u0259 m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irm\u0259k, onlar\u0131n k\u00f6m\u0259yil\u0259 pul o\u011furlamaq v\u0259 ya qoparmaq v\u0259 ya h\u0259min m\u0259lumatlar\u0131 sad\u0259c\u0259 qaranl\u0131q internetd\u0259 satmaq \u00fc\u00e7\u00fcn edirl\u0259r.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/K_-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-7340\" width=\"676\" height=\"450\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/K_-1.png 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/K_-1-300x200.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/K_-1-768x512.png 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/K_-1-360x240.png 360w\" sizes=\"(max-width: 676px) 100vw, 676px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>Saxta <\/strong><strong>t\u0259tbiql\u0259r<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Z\u0259r\u0259rli proqram onlayn tan\u0131\u015fl\u0131q xidm\u0259tl\u0259rini t\u0259qlid ed\u0259n fayllar vasit\u0259sil\u0259 cihaza n\u00fcfuz ed\u0259 bil\u0259r. Son aylar \u0259rzind\u0259 Kaspersky m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri kibercinay\u0259tkarlar\u0131n z\u0259r\u0259rli proqramlar\u0131 yaymaq \u00fc\u00e7\u00fcn Tinder, Badoo, Bumble, Grinder kimi \u0259n tan\u0131nm\u0131\u015f tan\u0131\u015fl\u0131q proqramlar\u0131n\u0131n adlar\u0131ndan nec\u0259 istifad\u0259 etdiyini qeyd\u0259 al\u0131b. \u00c7ox vaxt bu reklam proqram\u0131 kimi meydana \u00e7\u0131x\u0131r, amma qurban\u0131n cihaz\u0131na dig\u0259r z\u0259r\u0259rli proqramlar\u0131 qura\u015fd\u0131ra bil\u0259n casus troyanlar\u0131 v\u0259 y\u00fckl\u0259yici troyanlar\u0131n h\u00fccumlar\u0131 da qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Doksinq<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Doksinq &#8211; \u015f\u0259xs haqq\u0131nda m\u0259lumat\u0131n onun raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan d\u0259rc edilm\u0259sini ehtiva ed\u0259n t\u0259cav\u00fczkar h\u00fccumudur. Doksing real h\u0259yatda qurbana b\u00f6y\u00fck z\u0259r\u0259r vura bil\u0259r. Bu tip z\u0259r\u0259rl\u0259r aras\u0131nda korlanm\u0131\u015f reputasiya, i\u015fin itirilm\u0259si v\u0259 b\u0259z\u0259n fiziki zorak\u0131l\u0131\u011fa da rast g\u0259linir. Ba\u015fqas\u0131na z\u0259r\u0259r verm\u0259k ist\u0259y\u0259n \u015f\u0259xs diqq\u0259tl\u0259 onun haqq\u0131nda a\u00e7\u0131q m\u0259nb\u0259l\u0259r (axtar\u0131\u015f sisteml\u0259ri, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r) d\u0259 daxil olmaqla, m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259n m\u0259lumat toplay\u0131r. M\u0259lumat toplama casuslu\u011fu onlayn tan\u0131\u015fl\u0131q xidm\u0259tl\u0259rind\u0259 \u00fcnsiyy\u0259t zaman\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, \u00e7\u00fcnki orada s\u00f6hb\u0259tl\u0259r \u00e7ox vaxt \u015f\u0259xsi h\u0259ssas m\u00f6vzulara aid olur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Saxta hesablar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kaspersky m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri davaml\u0131 olaraq diqq\u0259ti c\u0259lb etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6z\u0259l insanlar\u0131n foto\u015f\u0259kill\u0259ri, s\u00f6hb\u0259t\u0259 d\u0259v\u0259tl\u0259r v\u0259 onlayn tan\u0131\u015fl\u0131q xidm\u0259tl\u0259rind\u0259 saxta profill\u0259rd\u0259n istifad\u0259 edil\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 spam g\u00f6nd\u0259ri\u015fl\u0259ri qeyd\u0259 al\u0131r. Bu m\u0259ktublar\u0131n k\u00f6m\u0259yil\u0259 t\u0259cav\u00fczkarlar z\u0259r\u0259rli proqram yay\u0131r, m\u0259xfi m\u0259lumatlar\u0131 o\u011furlay\u0131r v\u0259 ya qurbanlar\u0131n pul v\u0259 \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Stalker proqram\u0131 (Stalkerware)<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Stalker proqram\u0131 daha \u00e7ox gizli m\u00fc\u015fahid\u0259 v\u0259 \u015f\u0259xsin m\u0259xfiliyin\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 olunan kommersiya t\u0259qib proqram\u0131d\u0131r. Stalker proqramlar\u0131n\u0131n k\u00f6m\u0259yi il\u0259 qurban\u0131n \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131na &#8211; mesajlar, foto\u015f\u0259kill\u0259r, sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259ki s\u0259hif\u0259l\u0259r, geolokasiya m\u0259lumatlar\u0131, audio v\u0259 video yaz\u0131lar\u0131 (o c\u00fcml\u0259d\u0259n real vaxt rejimind\u0259) \u2013 daxil olmaq olar. Bel\u0259 proqramlar gizli fon rejimind\u0259 i\u015fl\u0259yir v\u0259 qurban onlar\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fundan x\u0259b\u0259r tutmur. Stalker proqram\u0131 qura\u015fd\u0131rmaq v\u0259 konfiqurasiya etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn cihaza fiziki giri\u015f t\u0259l\u0259b olundu\u011funu ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259k vacibdir, y\u0259ni bunu ona giri\u015fi olan bir \u015f\u0259xs edir v\u0259 \u00e7ox vaxt bu, qurban\u0131n t\u0259r\u0259fda\u015f\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>T\u0259hl\u00fck\u0259siz onlayn tan\u0131\u015fl\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259li?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>1. M\u0259lumat\u0131 yoxlay\u0131n: biri il\u0259 \u015f\u0259xs\u0259n g\u00f6r\u00fc\u015fm\u0259zd\u0259n v\u0259 ya h\u0259ssas m\u0259lumatlar\u0131 onunla payla\u015fmazdan \u0259vv\u0259l sosial media profill\u0259ri, axtar\u0131\u015f sisteml\u0259ri vasit\u0259sil\u0259 onun kimliyini yoxlay\u0131n. \u0130ntuisiyan\u0131za etibar edin v\u0259 \u015f\u00fcbh\u0259li v\u0259 ya etibars\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u0259n insanla \u0259laq\u0259ni k\u0259sm\u0259kd\u0259n \u00e7\u0259kinm\u0259yin.<\/p>\n\n\n\n<p>2. S\u0131nd\u0131r\u0131lma v\u0259 ya dinl\u0259m\u0259d\u0259n qa\u00e7maq \u00fc\u00e7\u00fcn onlayn tan\u0131\u015fl\u0131q xidm\u0259tl\u0259rind\u0259 \u015f\u0259xsi m\u0259lumat m\u00fcbadil\u0259si zaman\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259siz v\u0259 \u015fifr\u0259li ba\u011flant\u0131dan istifad\u0259 edin.<\/p>\n\n\n\n<p>3. Onlayn tan\u0131\u015fl\u0131q hesablar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fccl\u00fc v\u0259 unikal \u015fifr\u0259l\u0259r yarad\u0131n v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 hesab \u00fc\u00e7\u00fcn eyni \u015fifr\u0259d\u0259n istifad\u0259 etm\u0259yin.<\/p>\n\n\n\n<p>4. \u0130lk \u015f\u0259xsi g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 yax\u015f\u0131 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ictimai yer se\u00e7in v\u0259 yax\u0131nlar\u0131n\u0131za harada olaca\u011f\u0131n\u0131z bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259r verin.<\/p>\n\n\n\n<p>5. X\u00fcsusil\u0259 \u0259sass\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u0259n v\u0259 ya \u00fcnsiyy\u0259tin \u0259n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda edil\u0259n pul v\u0259 ya dig\u0259r t\u0259klifl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 ehtiyatl\u0131 olun.<\/p>\n\n\n\n<p>6. \u018fg\u0259r onlayn d\u0259l\u0259duzlu\u011fun qurban\u0131 oldu\u011funuzdan \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259nirsinizs\u0259, h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlay\u0131n v\u0259 onlayn tan\u0131\u015fl\u0131q xidm\u0259tinin administratorlar\u0131na m\u0259lumat verin.<\/p>\n\n\n\n<p>7. <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.ru\/internet-security\">Kaspersky Internet Security<\/a> kimi etibarl\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik h\u0259ll\u0259rind\u0259n istifad\u0259 edin. Onunla \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131z\u0131 qoruyacaq v\u0259 sizi fi\u015finq v\u0259 ya z\u0259r\u0259rli linkl\u0259r\u0259 klikl\u0259m\u0259k riskini azaldacaqs\u0131n\u0131z.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sevgi kordur: t\u0259cav\u00fczkarlar onlayn tan\u0131\u015fl\u0131q xidm\u0259tl\u0259rind\u0259n nec\u0259 sui-istifad\u0259 edirl\u0259r Sevgilil\u0259r G\u00fcn\u00fc \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Kaspersky m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri onlayn tan\u0131\u015fl\u0131q il\u0259 ba\u011fl\u0131 be\u015f \u0259sas t\u0259hl\u00fck\u0259 haqq\u0131nda dan\u0131\u015f\u0131r: Fi\u015finq Sevgilil\u0259r G\u00fcn\u00fcn\u0259 bir ne\u00e7\u0259 h\u0259ft\u0259 qalm\u0131\u015f f\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131lar m\u0259\u015fhur tan\u0131\u015fl\u0131q proqramlar\u0131n\u0131n eynisi&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":7340,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7929"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7929"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7929\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7930,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7929\/revisions\/7930"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7340"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}