{"id":8173,"date":"2023-02-18T10:00:00","date_gmt":"2023-02-18T07:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=8173"},"modified":"2023-02-19T11:09:48","modified_gmt":"2023-02-19T08:09:48","slug":"baki-milyonculari-haci-zeynalabdin-tagiyev","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=8173","title":{"rendered":"Bak\u0131 milyon\u00e7ular\u0131 &#8211; Hac\u0131\u00a0Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>BAKI M\u0130LYON\u00c7ULARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>19-cu \u0259srd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri \u00f6z milyon\u00e7ular\u0131n\u0131n say\u0131 etibaril\u0259 d\u00fcnyada g\u00f6rk\u0259mli yerl\u0259rd\u0259n birini tuturdu. Neft bu \u015f\u0259h\u0259ri iri s\u0259rmay\u0259darlar yurduna \u00e7evirmi\u015fdi. Lakin Bak\u0131 milyon\u00e7ular\u0131 ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin milyon\u00e7ular\u0131ndan onunla f\u0259rql\u0259nirdil\u0259r ki, onlar bu s\u0259rmay\u0259 v\u0259 s\u0259rv\u0259ti irsi olaraq, \u00f6z ata v\u0259 babalar\u0131ndan almam\u0131\u015fd\u0131lar. Bir qayda olaraq, \u0259ks\u0259riyy\u0259ti f\u0259hl\u0259likd\u0259n, yoxsulluqdan \u00f6z z\u0259hm\u0259tl\u0259ri il\u0259 milyon\u00e7u d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdil\u0259r. \u018fvv\u0259ll\u0259r \u00f6z z\u0259hm\u0259tl\u0259ri, kamal v\u0259 s\u0259yl\u0259ri onlar\u0131 ir\u0259li aparm\u0131\u015f, sonralar is\u0259 g\u00fccl\u00fc neft fantanlar\u0131 onlar\u0131 s\u0259rv\u0259tin y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Biz Bak\u0131n\u0131n bu milyon\u00e7ular\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259ri haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q.<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">HACI &nbsp;ZEYNALABD\u0130N TA\u011eIYEV<\/h4>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Haji_Zeynalabdin_Taghiyev.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8174\" width=\"391\" height=\"471\"\/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>&nbsp;\u00abBaku\u00bb q\u0259zeti 1912-ci il 18 mart tarixli n\u00f6mr\u0259sind\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u00abTa\u011f\u0131yev b\u00fct\u00fcn Qafqaz m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n f\u0259xridir. Onun ad\u0131 h\u0259mi\u015f\u0259 ehtiram v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tl\u0259 \u00e7\u0259kilir. M\u00fcs\u0259lmanlar aras\u0131nda Ta\u011f\u0131yevd\u0259n d\u0259 xeyli varl\u0131 olanlar vard\u0131r. Lakin onlar deyil, m\u0259hz Ta\u011f\u0131yev Qafqaz m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n m\u0259rk\u0259z daya\u011f\u0131 olmu\u015fdur. \u015e\u00fcbh\u0259siz onda el\u0259 bir keyfiyy\u0259t vard\u0131r ki, xalq k\u00fctl\u0259sini \u00f6z t\u0259r\u0259fin\u0259 \u00e7\u0259k\u0259 bilir, \u00f6z l\u0259yaq\u0259ti il\u0259 z\u0259bt ed\u0259 bilir. Qoy el\u0259 bilm\u0259sinl\u0259r ki, yaln\u0131z xo\u015fb\u0259xtlik onu y\u00fcks\u0259kl\u0259r\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015f, milyonlara \u00e7atd\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. Do\u011frudur xo\u015fb\u0259xtlik v\u0259 u\u011fur da b\u00f6y\u00fck i\u015fdir. Lakin u\u011furdan ba\u015fqa a\u011f\u0131l da, g\u00fcc d\u0259 laz\u0131md\u0131r, d\u0259mir inadkarl\u0131q, insan \u0259m\u0259yi d\u0259 laz\u0131md\u0131r. Ta\u011f\u0131yev h\u0259mi\u015f\u0259 bel\u0259 olmu\u015fdur\u00bb.<br>Bu, Bak\u0131 varl\u0131s\u0131, m\u0259\u015fhur mesenat Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev bar\u0259sind\u0259 verilmi\u015f \u0259n dol\u011fun xasiyy\u0259tnam\u0259dir. Ta\u011f\u0131yev adi bir pal\u00e7\u0131q da\u015f\u0131yandan, savads\u0131z bir b\u0259nnadan yaln\u0131z parlaq a\u011f\u0131l\u0131, ayd\u0131n kamal\u0131, t\u00fck\u0259nmaz energiyas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k s\u0259rv\u0259t qatlar\u0131na y\u00fcks\u0259l\u0259r\u0259k, b\u00fct\u00fcn Bak\u0131 kapitalistl\u0259rini k\u00f6lg\u0259d\u0259 buraxm\u0131\u015fd\u0131. Hac\u0131 savads\u0131zd\u0131, imzas\u0131n\u0131 bel\u0259 ata bilmirdi. \u0130mza \u0259v\u0259zin\u0259 yaln\u0131z Zeynalabdin s\u00f6z\u00fcnd\u0259ki onbir h\u0259rf\u0259 uy\u011fun olaraq, onbir c\u0131z\u0131q \u00e7\u0259k\u0259rdi. M\u0259hz bel\u0259 bir adam yaln\u0131z Az\u0259rbaycanda, Rusiyada deyil, b\u00fct\u00fcn Avropada iri iqtisadi v\u0259 ticar\u0259t \u0259laq\u0259l\u0259rind\u0259 m\u0259rk\u0259zi bir simaya \u00e7evrilmi\u015fdi. Ta\u011f\u0131yev \u015e\u0259rq al\u0259minin ilk mesenat\u0131 idi. S\u0259rv\u0259t v\u0259&nbsp;s\u0259rmay\u0259darl\u0131q onu he\u00e7 zaman do\u011fma xalq\u0131ndan ay\u0131rmam\u0131\u015fd\u0131. Xalq\u0131 da do\u011fma V\u0259t\u0259ni kimi ona \u0259zizdi. O, vaxtil\u0259 \u00abQolos Moskv\u0131\u00bb q\u0259zetinin m\u00fcxbirin\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259d\u0259 bu suala sanki cavab ver\u0259r\u0259k demi\u015fdi: \u00abM\u0259n \u00f6z v\u0259t\u0259nimi buraxa bilm\u0259r\u0259m. O v\u0259t\u0259ni ki, m\u0259n orada do\u011fulmu\u015fam, m\u0259n orada i\u015fl\u0259mi\u015f\u0259m, m\u0259n orada b\u0259q\u0259drq\u00fcvv\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u0259, v\u0259t\u0259n\u0259 v\u0259 camaata xidm\u0259t etmi\u015f\u0259m. M\u0259n \u00f6z v\u0259t\u0259nimi sevir\u0259m. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ke\u00e7ir\u0259c\u0259yim imtahanlar n\u0259 q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r olsa da, m\u0259n v\u0259t\u0259nimd\u0259n \u0259l \u00e7\u0259km\u0259r\u0259m. Burada m\u0259nim atam\u0131n q\u0259bri vard\u0131r. M\u0259nim q\u0259brim d\u0259 burada olmal\u0131d\u0131r\u00bb (&#8220;\u0130qbal&#8221; \u2116167, 21 sentyabr 1912-ci il).<br>V\u0259t\u0259n\u0259 bel\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131q n\u0259tic\u0259sind\u0259dir ki, bol\u015fevik istilas\u0131 zaman\u0131 ba\u015fqa Bak\u0131 milyon\u00e7ular\u0131ndan f\u0259rqli olaraq Hac\u0131 xaric\u0259 qa\u00e7mad\u0131.Ta\u011f\u0131yev u\u015faql\u0131\u011f\u0131ndan z\u0259hm\u0259tin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z \u00e7iyinl\u0259rind\u0259 da\u015f\u0131m\u0131\u015f v\u0259 buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ax\u0131r\u0131nad\u0259k z\u0259hm\u0259ti h\u0259mi\u015f\u0259 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirmi\u015fdir.Ta\u011f\u0131yev 1838-ci ild\u0259 Bak\u0131da ba\u015fmaq\u00e7\u0131 ail\u0259sind\u0259 anadan olmu\u015fdur. On&nbsp;ya\u015f\u0131na \u00e7atanda atas\u0131ndan xahi\u015f edir ki, onu bir ustan\u0131n yan\u0131nda \u015fagird d\u00fcz\u0259ltsin. Atas\u0131 da onu bir b\u0259nnan\u0131n yan\u0131nda pal\u00e7\u0131q da\u015f\u0131ma\u011fa d\u00fcz\u0259ldir. Zeynalabdin pal\u00e7\u0131q da\u015f\u0131maqla yana\u015f\u0131 g\u00f6zl\u0259rini b\u0259nnalar\u0131n \u0259lind\u0259n \u00e7\u0259km\u0259zdi. Da\u015f yonanlara da diqq\u0259tl\u0259 g\u00f6z qoyard\u0131. 12 ya\u015f\u0131na \u00e7atanda art\u0131q da\u015f yonurdu. 15 ya\u015f\u0131nda ik\u0259n b\u0259nnal\u0131q etm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Bir s\u00f6zl\u0259 qazanc yollar\u0131nda iri add\u0131mlarla \u00f6z\u00fcn\u0259 yol a\u00e7\u0131rd\u0131. Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra podrat\u00e7\u0131l\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olma\u011fa ba\u015flay\u0131r. Zeynalabdinin bacar\u0131q v\u0259 istedad\u0131 ham\u0131n\u0131 heyr\u0259td\u0259 buraxm\u0131\u015fd\u0131. O, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda oxumam\u0131\u015f m\u00fch\u0259ndis idi. Podrata g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc tikintil\u0259rd\u0259 m\u00fch\u0259ndisl\u0259rd\u0259n geri qalm\u0131rd\u0131. H\u0259tta b\u0259z\u0259n onlara m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259r d\u0259 verir v\u0259 ki\u00e7ik binalar\u0131 \u00f6z layih\u0259si il\u0259 tikdirirdi.<br>Bu d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Bak\u0131 \u0259sl neft s\u0259lt\u0259n\u0259tin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. Bak\u0131 \u0259traf\u0131ndak\u0131 k\u0259ndl\u0259rd\u0259 torpaqlar Rusiyadan v\u0259 xaricd\u0259n g\u0259lmi\u015f s\u0259rmay\u0259darlar t\u0259r\u0259find\u0259n al\u0131n\u0131b, onlarda neft buruqlar\u0131 ucald\u0131l\u0131rd\u0131. Bu Hac\u0131n\u0131 da maraqland\u0131r\u0131r v\u0259 podrat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 buraxaraq, neft i\u015fin\u0259 qur\u015fan\u0131r. Bu i\u015f\u0259 ba\u015flark\u0259n onun risqli oldu\u011funu da bilirdi. Adamlar vard\u0131 ki, \u0259t\u0259k-\u0259t\u0259k pul t\u00f6k\u00fcb, quyu qazd\u0131r\u0131r, lakin quyu neft vermirdi. Hac\u0131n\u0131n da qazd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rd quyudan he\u00e7 biri neft verm\u0259mi\u015fdi. Mayas\u0131 \u0259lind\u0259n \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131. Ancaq s\u0259br v\u0259 inam onu he\u00e7 zaman t\u0259rk etm\u0259mi\u015fdi. Bilirdi ki, qazd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 quyular ge\u0441-tez neft ver\u0259c\u0259kdir. A\u011f\u0131r borca girs\u0259 d\u0259 m\u0259qs\u0259dind\u0259n d\u00f6nm\u00fcr, gec\u0259- g\u00fcnd\u00fcz quyunun \u00fcst\u00fcnd\u0259n \u00e7\u0259kilmirdi. Az qala f\u0259hl\u0259l\u0259rl\u0259 birg\u0259 \u0259lbir i\u015fl\u0259yirdi. Onlar\u0131 ruhland\u0131r\u0131r, gec-tez quyunun fantan vuraca\u011f\u0131na onlarda da inam yarad\u0131rd\u0131.<br>N\u0259hay\u0259t, Ta\u011f\u0131yev ist\u0259diyin\u0259 nail olur. Quyulardan biri fantan vurur. Bundan h\u0259v\u0259sl\u0259n\u0259n Hac\u0131 Bay\u0131lda daha yeni quyular qazd\u0131r\u0131r. Bir-birinin dal\u0131nca vuran fantanlar Hac\u0131n\u0131 ba\u015fqa s\u0259rmay\u0259darlarla bir s\u0259viyy\u0259y\u0259 qald\u0131r\u0131r. O, neft quyular\u0131ndan \u0259lav\u0259 zavodlar da tikdirir, ba\u015fqa s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri in\u015fa etdirirdi. Yen\u0259 d\u0259 \u0259vv\u0259ld\u0259 oldu\u011fu kimi vaxt\u0131n\u0131n \u00e7ox hiss\u0259sini &nbsp;f\u0259hl\u0259l\u0259rin yan\u0131nda&nbsp; ke\u00e7ir\u0259rdi. Onlardan i\u015f t\u0259l\u0259b ets\u0259 d\u0259, qay\u011f\u0131lar\u0131na da yax\u0131ndan qal\u0131rd\u0131. O zaman Hac\u0131n\u0131n zavodunda i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259r deyirdil\u0259r: \u00abBiz bu \u015f\u0259xsin s\u0259brin\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcb edirik. Bilmirdik ki, Hac\u0131 24&nbsp;saatda n\u0259 vaxt dinc\u0259lir\u00bb. Hac\u0131n\u0131n ba\u015fqa bir&nbsp; m\u00fc\u0259ssis\u0259sind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259nl\u0259r d\u0259 bel\u0259 deyirdil\u0259r: \u00abH\u0259r\u00e7\u0259nd biz\u0259 rahatl\u0131q yoxsa da bununla bel\u0259 Hac\u0131n\u0131n m\u00fclayimliyi v\u0259 insaniyy\u0259ti bizim ona can-dill\u0259 xidm\u0259t etm\u0259yimiz\u0259 s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. Biz\u0259 he\u00e7 bir yaman s\u00f6z dem\u0259yir, t\u0259qsirimizd\u0259n ke\u00e7irdi\u00bb (N. N\u0259rimanov, \u00abHac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin \u0259lli illik m\u0259n\u015f\u0259ti v\u0259 camaata xidm\u0259tl\u0259ri\u00bb. 1900-c\u00fc il).<br>Hac\u0131 kapitalist olsa da, m\u0259hz bu insani keyfiyy\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u015fqalar\u0131ndan f\u0259rql\u0259nirdi. Varland\u0131qca onun daxili v\u0259 &nbsp;m\u0259n\u0259vi keyfiyy\u0259tl\u0259ri &nbsp;daha &nbsp;da &nbsp;durulurdu. H\u0259r \u015feyd\u0259n qabaq qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Ta\u011f\u0131yev \u00f6z\u00fcn\u00fc he\u00e7 zaman c\u0259miyy\u0259td\u0259n xaric, c\u0259miyy\u0259tin f\u00f6vq\u00fcnd\u0259 hiss etm\u0259mi\u015fdi. O \u0259traf\u0131nda ba\u015f ver\u0259n hadis\u0259l\u0259rin h\u0259mi\u015f\u0259 i\u00e7\u0259risind\u0259, b\u0259lk\u0259 d\u0259 m\u0259rk\u0259zind\u0259 olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Bak\u0131n\u0131n tarixind\u0259 el\u0259 bir hadis\u0259 olmam\u0131\u015fd\u0131r ki, Ta\u011f\u0131yev onda birinci \u015f\u0259xsiyy\u0259t kimi i\u015ftirak etm\u0259mi\u015f olsun. H\u0259r sah\u0259d\u0259 Ta\u011f\u0131yevin s\u0259yi, Ta\u011f\u0131yevin qay\u011f\u0131s\u0131 hiss olunurdu. Maarif v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri onu h\u00f6k\u00fcm\u0259td\u0259n daha \u00e7ox narahat edirdi. \u015e\u0259h\u0259rin abadla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, onun su il\u0259 t\u0259chiz edilm\u0259si Ta\u011f\u0131yevi h\u0259r zaman narahat etmi\u015f v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fc. \u00abT\u0259z\u0259 h\u0259yat\u00bb q\u0259zetinin 10 aprel 1907-ci il tarixli 8-ci n\u00f6mr\u0259sind\u0259 Ha\u015f\u0131mb\u0259y V\u0259zirov Hac\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n dan\u0131\u015faraq, yaz\u0131rd\u0131: \u00abHac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yevin m\u00fcs\u0259lman mill\u0259ti &nbsp;\u00fc\u00e7\u00fcn &nbsp;el\u0259diyi &nbsp;xidm\u0259tl\u0259rini &nbsp;durub, &nbsp;burada &nbsp;bir-bir saymaq fikrin\u0259 d\u00fc\u015fs\u0259k, he\u00e7 olmasa bir ay q\u0259zetimizi ancaq bu t\u0259fsilatla doldursaq, yen\u0259 ham\u0131s\u0131n\u0131 dey\u0259 bilm\u0259rik\u00bb.<br>Ta\u011f\u0131yev b\u00f6y\u00fck \u015f\u0259xsiyy\u0259t idi, ona g\u00f6r\u0259 ki, onda \u0259m\u0259y\u0259 olan d\u00fczg\u00fcn m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 a\u011f\u0131l v\u0259 z\u0259ka da birl\u0259\u015fmi\u015fdi. \u015e\u0259xsi l\u0259yaq\u0259ti il\u0259 Hac\u0131 ham\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259rind\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdi.<br>Ta\u011f\u0131yevin Rusiyan\u0131n h\u0259r buca\u011f\u0131nda bel\u0259 tan\u0131nmas\u0131 onun milyonlar\u0131 say\u0259sind\u0259mi olmu\u015fdu? Q\u0259tiyy\u0259n yox. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Hac\u0131n\u0131n haqq\u0131nda r\u0259y s\u00f6yl\u0259y\u0259nl\u0259r birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 onun milyonlar\u0131 bar\u0259d\u0259 deyil, insanp\u0259rv\u0259rlik v\u0259 maarifp\u0259rv\u0259rliyi, xalqa \u0259l tutmas\u0131 haqq\u0131nda a\u011f\u0131z dolusu s\u00f6hb\u0259t a\u00e7\u0131rd\u0131lar.<br>Ta\u011f\u0131yev insan \u015f\u0259xsiyy\u0259tin\u0259 v\u0259 insan l\u0259yaq\u0259tin\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 ehtiramla yana\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. \u0130nsan q\u00fcruru, insan m\u0259nliyi ondan \u00f6tr\u00fc n\u0259cib bir keyfiyy\u0259tdi. \u00abBaku\u00bb q\u0259zeti 56 n\u00f6mr\u0259li 9 mart 1912-ci il tarixli n\u00f6mr\u0259sind\u0259 \u00f6z m\u00fcxbirinin Ta\u011f\u0131yevl\u0259 m\u00fcsahib\u0259sini vermi\u015fdir. Paris \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n yenic\u0259 qay\u0131tm\u0131\u015f Hac\u0131 m\u00fcxbir\u0259 q\u0259rib\u0259 bir \u0259hvalat dan\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131:<br>&#8211; M\u0259n bir &nbsp;fayton\u00e7udan &nbsp;dan\u0131\u015faca\u011fam. &nbsp;K\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 &nbsp;faytonla &nbsp;ged\u0259rk\u0259n qabaqda&nbsp; &nbsp;m\u0259n\u0259&nbsp; &nbsp;sa\u011fa&nbsp; &nbsp;burulmaq&nbsp; &nbsp;laz\u0131md\u0131.&nbsp; &nbsp;Fayton\u00e7u&nbsp; is\u0259&nbsp;&nbsp; &nbsp;sola&nbsp;&nbsp; &nbsp;burulurdu. M\u0259n \u00e7\u0259tirin ucu il\u0259 onun k\u00fcr\u0259yin\u0259 toxunub dedim: \u00abSola d\u00f6n\u00bb.&nbsp;N\u0259 olsa yax\u015f\u0131d\u0131r. Fayton\u00e7u q\u0259z\u0259bl\u0259nmi\u015f halda yer\u0259 at\u0131l\u0131b qollar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7\u0259-\u00f6l\u00e7\u0259 \u00e7\u0131\u011f\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131.<br>&#8211; Ona n\u0259 oldu? \u2014 m\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7id\u0259n soru\u015fdum.<br>O q\u0259z\u0259bl\u0259nib. Deyir ki, n\u0259 c\u0259sar\u0259tl\u0259 siz \u00e7\u0259tirl\u0259 onun &nbsp;k\u00fcr\u0259yin\u0259 toxunmu\u015fsunuz. Bununla onu t\u0259hqir etmi\u015fsiniz.<br>M\u0259n oradak\u0131 camaata t\u0259\u0259cc\u00fcb qald\u0131m v\u0259 h\u0259r \u015feyi ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcm\u2026 Bizd\u0259 adam\u0131n lap boynuna da vursan s\u0259n\u0259 s\u0259cd\u0259 ed\u0259c\u0259k. Bizd\u0259 d\u0259 bel\u0259 camaat olandan sonra ba\u015fqa h\u0259yat olacaq.&nbsp;<br>M\u00fcxbir sonra \u0259lav\u0259 ed\u0259r\u0259k yaz\u0131rd\u0131:<br>&#8211; M\u0259n \u00f6mr\u00fcnd\u0259 birc\u0259 kitab da &nbsp;oxumayan, &nbsp;g\u00fcc-b\u0259la &nbsp;rusca &nbsp;dan\u0131\u015fan d\u00fcn\u0259nki f\u0259hl\u0259y\u0259, cizgil\u0259rl\u0259 imza ed\u0259n bu qocaya heyr\u0259tl\u0259 baxd\u0131m.<br>Ta\u011f\u0131yev Az\u0259rbaycan burjuaziyas\u0131n\u0131 t\u0259msil ets\u0259 d\u0259, c\u0259miyy\u0259td\u0259 tutdu\u011fu m\u00f6vqeyi, \u00f6lk\u0259nin ictimai-iqtisadi v\u0259 m\u0259d\u0259ni-maarif sah\u0259sind\u0259ki misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri il\u0259 ba\u015fqa kapitalist v\u0259 milyon\u00e7ulardan f\u0259rql\u0259nirdi. Onu f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 el\u0259 hallar olmu\u015fdur ki, xalq\u0131n ehtiyac\u0131n\u0131 \u00f6z \u015f\u0259xsi m\u0259nafe v\u0259 qazanc\u0131ndan qat-qat y\u00fcks\u0259k tutmu\u015fdu. M\u0259s\u0259l\u0259n, 1896-c\u0131 ild\u0259 Hac\u0131 Bay\u0131ldak\u0131 20 milyon d\u0259y\u0259rind\u0259 olan zavod&nbsp;v\u0259 m\u0259d\u0259nl\u0259rini be\u015f milyon yar\u0131m z\u0259r\u0259rin\u0259 sat\u0131b, bez fabriki tikdirm\u0259k q\u0259rar\u0131na g\u0259lmi\u015fdi. Hac\u0131n\u0131n bu h\u0259r\u0259k\u0259tl\u0259ri Bak\u0131 varl\u0131lar\u0131n\u0131n v\u0259 h\u0259tta \u0259n yax\u0131n dostlar\u0131n\u0131n&nbsp;ri\u015fx\u0259ndli atmacalar\u0131na s\u0259b\u0259b olmu\u015fdu. Bundan Hac\u0131n\u0131n m\u0259qs\u0259di n\u0259 idi? O bel\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fc ki, zavod v\u0259 m\u0259d\u0259nl\u0259rind\u0259 c\u0259mi y\u00fcz n\u0259f\u0259r adam \u00f6z\u00fcn\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k pulu \u00e7\u0131xar\u0131rsa, bez fabrikind\u0259 minl\u0259rc\u0259 adam\u0131n \u0259li \u00e7\u00f6r\u0259y\u0259 \u00e7atacaqd\u0131r.<br>Bununla bel\u0259 Ta\u011f\u0131yevin h\u0259r bir t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc h\u0259mi\u015f\u0259 asanl\u0131qla yerin\u0259 yetirilmirdi. &nbsp;Onun &nbsp;d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259ri &nbsp;olan &nbsp;\u0259cn\u0259bi &nbsp;v\u0259 &nbsp;erm\u0259ni kapitalistl\u0259ri, &nbsp;yerli &nbsp;\u00e7ar&nbsp;\u00e7inovnikl\u0259ri Hac\u0131n\u0131n h\u0259r bir t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcnd\u0259 el\u0259 bil qorxuya d\u00fc\u015f\u00fcb, h\u0259r vasit\u0259 il\u0259 ona&nbsp;p\u0259l vurma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Bez fabrikinin tikili\u015fi d\u0259 ba\u015fqalar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n naraz\u0131l\u0131qla qar\u015f\u0131land\u0131 v\u0259 ona yer-yerind\u0259n mani\u0259l\u0259r t\u00f6r\u0259dildi. Bu milli burjuaziyan\u0131n dir\u00e7\u0259lm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biri idi. Ta\u011f\u0131yev fabrik \u00fc\u00e7\u00fcn X\u0259z\u0259rin&nbsp; \u015fimal-q\u0259rb hiss\u0259sind\u0259 yer se\u00e7di v\u0259 \u018fhm\u0259dli, Z\u0131\u011f k\u0259ndl\u0259ri icmalar\u0131ndan torpaq icar\u0259 etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Lakin torpaqlar Hac\u0131dan qabaq ayr\u0131-ayr\u0131 adamlar t\u0259r\u0259find\u0259n icar\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fcnd\u0259n o torpa\u011f\u0131 ikinci v\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc adamdan icar\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 m\u0259cbur oldu. H\u0259min bu yerl\u0259rd\u0259 Hac\u0131dan qabaq Nobel, \u015eibayev, Manta\u015fev v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 da torpaq sah\u0259l\u0259ri icar\u0259y\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Hac\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131xan bir \u00e7\u0259tinlik d\u0259 ondan ibar\u0259t idi ki, k\u0259ndlil\u0259rin \u00f6z torpaqlar\u0131n\u0131 ancaq 30 illiy\u0259 icar\u0259y\u0259 verm\u0259y\u0259 ixtiyarlar\u0131 vard\u0131. Bu m\u00fcdd\u0259t is\u0259 iri s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u00e7ox az m\u00fcdd\u0259t idi. Buna baxmayaraq, Hac\u0131 m\u00fcqavil\u0259l\u0259ri \u015f\u0259h\u0259r idar\u0259sin\u0259 t\u0259qdim edir, onlar\u0131n 99 illiy\u0259 vahid bir m\u00fcqavil\u0259 il\u0259 \u0259v\u0259z edilm\u0259si bar\u0259d\u0259 Zira\u0259t nazirliyi qar\u015f\u0131s\u0131nda t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsd\u0259 olmas\u0131n\u0131 xahi\u015f edir. Hac\u0131 \u0259leyhin\u0259 q\u0131z\u0131\u015fd\u0131r\u0131lan kompaniya n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259riz\u0259 yar\u0131m il h\u0259r\u0259k\u0259tsiz qal\u0131r.<br>Ta\u011f\u0131yev \u015f\u0259xs\u0259n Zira\u0259t nazirliyin\u0259 m\u00fcraci\u0259t edir. Nazirlik fabrikin tikilm\u0259sin\u0259 icaz\u0259 verir. 1900-c\u00fc ild\u0259 fabrik haz\u0131r olub i\u015f\u0259 ba\u015flay\u0131r.Fabrik n\u0259h\u0259ng bir tikili idi. D\u0259nizd\u0259 150 saj\u0131n uzunlu\u011funda k\u00f6rp\u00fc sal\u0131nm\u0131\u015f v\u0259 bu k\u00f6rp\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fc il\u0259 d\u0259mir yolu v\u0259 su k\u0259m\u0259ri ke\u00e7irdi. \u018fsas korpusun uzunlu\u011fu 100 saj\u0131na yax\u0131nd\u0131.<br>Bundan \u0259lav\u0259 f\u0259hl\u0259 v\u0259 qulluq\u00e7ular \u00fc\u00e7\u00fcn \u015f\u0259h\u0259rcik d\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. F\u0259hl\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn 9 korpus tikilmi\u015fdi ki, burada da 2.200 n\u0259f\u0259r yerl\u0259\u015f\u0259 bilirdi. Bundan ba\u015fqa f\u0259hl\u0259 u\u015faqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259kt\u0259b binas\u0131 da tikilmi\u015fdi. \u0130lk zamanlar fabrikd\u0259 969 n\u0259f\u0259r f\u0259hl\u0259 i\u015fl\u0259yirdi ki, bunlar\u0131n da 10 faizi az\u0259rbaycanl\u0131lar idi. Fabrikd\u0259 f\u0259hl\u0259nin orta \u0259m\u0259k haqq\u0131 154 manat 80 q\u0259pik idi.<br>Fabrik haz\u0131r olandan sonra respublikan\u0131n bir s\u0131ra maqnatlar\u0131 narahat olma\u011fa ba\u015flad\u0131lar. Morozov v\u0259 ba\u015fqa fabrikantlar qorxuya d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r. Rus v\u0259 d\u00fcnya bazarlar\u0131na t\u0259z\u0259 r\u0259qib \u00e7\u0131xaca\u011f\u0131 fikri onlar\u0131 m\u0259cbur etdi ki, bu i\u015f\u0259 Peterburqun y\u00fcks\u0259k inzibati ba\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 c\u0259lb etsinl\u0259r v\u0259 onlar\u0131n vasit\u0259sil\u0259 Ta\u011f\u0131yevin qar\u015f\u0131s\u0131na s\u0259dd \u00e7\u0259kilsin. Onlar \u00f6z ist\u0259kl\u0259rin\u0259 nail ola bildil\u0259r. Peterburq Ta\u011f\u0131yev\u0259 ancaq bez buraxma\u011fa icaz\u0259 vermi\u015fdi. N\u0259 bu, n\u0259 d\u0259 ilk ill\u0259rd\u0259 fabrikin z\u0259r\u0259rl\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259si Ta\u011f\u0131yevi ruhdan salmad\u0131. B\u00fct\u00fcn \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 \u00f6z \u00f6l\u00fcl\u0259rini d\u0259fn etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ancaq Ta\u011f\u0131yevin bezini al\u0131rd\u0131lar.<br>Zaqafqaziyada ilk toxuculuq fabriki olan bu m\u00fc\u0259ssis\u0259d\u0259 bezin pudu 24 manat 63 q\u0259piy\u0259 ba\u015fa g\u0259lirs\u0259 d\u0259, Hac\u0131 onu ancaq camaat\u0131n xeyrin\u0259 olaraq, 18 manat 70 q\u0259piy\u0259 satd\u0131r\u0131rd\u0131.<br>Toxuculuq fabrikinin tikilm\u0259sil\u0259 Ta\u011f\u0131yev Az\u0259rbaycan y\u00fcng\u00fcl s\u0259nayesinin fundamentini &nbsp;qoydu. &nbsp;\u00d6lk\u0259nin &nbsp;iqtisadiyyat\u0131n\u0131 &nbsp;y\u00fcks\u0259ltm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 Ta\u011f\u0131yev xalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck kapital qoydu. O, \u00f6z pullar\u0131n\u0131 ba\u015fqa kapitalistl\u0259r kimi banklarda saxlam\u0131rd\u0131. \u0130ri ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin, un d\u0259yirmanlar\u0131n\u0131n, bal\u0131q v\u0259t\u0259g\u0259l\u0259rinin yarad\u0131lmas\u0131nda Ta\u011f\u0131yevin kapital\u0131 b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131rd\u0131. O h\u0259tta Rusiyan\u0131n ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259 kontorlar a\u00e7m\u0131\u015f, mal m\u00fcbadil\u0259sinin geni\u015fl\u0259nm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck t\u0259kan vermi\u015fdi.<br>Bir fakt\u0131 x\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r. Ona g\u00f6r\u0259 ki, h\u0259min fakt Hac\u0131n\u0131n b\u0259dxahlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n ba\u015fqa c\u00fcr yozulurdu. Bu 1909-cu ild\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 Hac\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n qazamat\u0131n tikilm\u0259si idi. Hac\u0131n\u0131n \u0259leyhdarlar\u0131 \u00e7\u0131\u011f\u0131r-ba\u011f\u0131r salm\u0131\u015fd\u0131lar ki, guya o qazamat tikdirm\u0259kl\u0259, xalq\u0131n o\u011fullar\u0131n\u0131n qazamat k\u00fcnc\u00fcnd\u0259 \u00e7\u00fcr\u00fcm\u0259sind\u0259 \u00e7arizm\u0259 xidm\u0259t etmi\u015fdir. Guya Ta\u011f\u0131yev bununla \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 qazamat\u0131n say\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r. \u018fslind\u0259 is\u0259 m\u0259s\u0259l\u0259 ba\u015fqa c\u00fcr idi. Qazamat tikdirm\u0259k Hac\u0131n\u0131n he\u00e7&nbsp;fikrind\u0259n d\u0259 ke\u00e7m\u0259mi\u015fdi. O d\u0259yirman tikdirmi\u015fdi. Binan\u0131n haz\u0131r oldu\u011fu \u0259r\u0259f\u0259d\u0259&nbsp;Bak\u0131 \u0259hlind\u0259n bir d\u0259st\u0259 Hac\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u0259l\u0259r\u0259k gileyl\u0259nirl\u0259r ki, onlar\u0131n h\u0259bs edilmi\u015f adamlar\u0131n\u0131 polis idar\u0259si d\u0259nizin ortas\u0131nda, Nargin adas\u0131nda saxlay\u0131r. Onlar \u00fc\u00e7\u00fcn Nargin\u0259 gedib-g\u0259lm\u0259k \u00e7\u0259tindir, m\u0259hbuslara yem\u0259k apara bilmirl\u0259r. Bunu dey\u0259rk\u0259n Hac\u0131dan k\u00f6m\u0259k ist\u0259yirl\u0259r. Onlar\u0131n yan\u0131ql\u0131 \u015fikay\u0259tl\u0259rini dinl\u0259y\u0259n Hac\u0131, bu a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259ti aradan qald\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn indi d\u0259 \u00abTa\u011f\u0131yevin qazamat\u0131\u00bb ad\u0131 il\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f bu binan\u0131n, y\u0259ni d\u0259yirman\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 d\u0259yi\u015fiklik apararaq, onu 1910-cu ilin fevral\u0131nda qazamat kimi h\u00f6k\u00fcm\u0259t\u0259 icar\u0259y\u0259 verir, bununla da \u015f\u0259h\u0259r \u0259hlini Nargin\u0259 gedib-g\u0259lm\u0259k \u0259ziyy\u0259tind\u0259n xilas edir.<br>Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259r t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131nda Ta\u011f\u0131yevin xidm\u0259tl\u0259ri x\u00fcsusil\u0259 b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. Bak\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131nda el\u0259 bir hadis\u0259 yoxdur ki, Ta\u011f\u0131yevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmas\u0131n. K\u00fcr suyunun Bak\u0131ya da\u015f\u0131nmas\u0131, \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 atl\u0131 n\u0259qliyyat vasit\u0259sinin (konka) yaranmas\u0131, ilk teatr binas\u0131n\u0131n tikilm\u0259si, q\u0131z m\u0259kt\u0259binin yaranmas\u0131 v\u0259 sair\u0259 Ta\u011f\u0131yevin pulu v\u0259 ya yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259yi il\u0259 edilmi\u015fdir. Camaat\u0131n xeyrin\u0259 olan t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n Ta\u011f\u0131yev yaxas\u0131n\u0131 he\u00e7 zaman k\u0259nara \u00e7\u0259km\u0259mi\u015fdi. \u015e\u0259h\u0259rin v\u0259 camaat\u0131n ehtiyac\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 o b\u0259z\u0259n r\u0259smi h\u00f6k\u00fcm\u0259t orqanlar\u0131n\u0131n v\u0259 duman\u0131n q\u0259rar\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259m\u0259d\u0259n \u015f\u0259xs\u0259n \u00f6z\u00fc i\u015f\u0259 giri\u015firdi. Bel\u0259 t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biri \u015f\u0259h\u0259rin su il\u0259 t\u0259chiz edilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si idi. \u018fhalinin bu b\u00f6y\u00fck ehtiyac\u0131na \u015e\u0259h\u0259r B\u0259l\u0259diyy\u0259 idar\u0259sinin etinas\u0131z yana\u015fd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fckd\u0259 yax\u0131ndan i\u015f\u0259 giri\u015fir. \u00d6yr\u0259nir ki, Rusiyada su k\u0259m\u0259ri \u00e7\u0259kili\u015fi uzr\u0259 D. \u0130. \u015eipov adl\u0131 bir m\u00fct\u0259x\u0259ssis ya\u015fay\u0131r. Ta\u011f\u0131yev teleqram vuraraq onu Bak\u0131ya d\u0259v\u0259t edir. 1904-c\u00fc il 24 fevralda D. \u0130. \u015eipov v\u0259 Londondan bu m\u0259s\u0259l\u0259 il\u0259 \u0259laq\u0259dar d\u0259v\u0259t edilmi\u015f m\u00fch\u0259ndis Lindleyl\u0259 birlikd\u0259 Bak\u0131-\u015eollar su k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kili\u015fi bar\u0259d\u0259 dan\u0131\u015f\u0131qlar ba\u015flay\u0131r v\u0259 Ta\u011f\u0131yev \u015f\u0259xs\u0259n bu dan\u0131\u015f\u0131q. larda yax\u0131ndan i\u015ftirak edir. Bak\u0131-\u015eollar su k\u0259m\u0259rinin \u00e7\u0259kili\u015fi m\u0259lum oldu\u011fu kimi ingilis- amerikan firmas\u0131na tap\u015f\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<br>H\u0259l\u0259 1901-ci ild\u0259 Lindley \u015eah da\u011f\u0131n\u0131n \u0259t\u0259yind\u0259 g\u00fccl\u00fc su m\u0259nb\u0259yi tapm\u0131\u015f v\u0259 oradan su \u00e7\u0259kilm\u0259si proyektinin t\u0259sdiq olunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn dumaya t\u0259qdim etmi\u015fdi. Lakin duma qlasn\u0131lar\u0131n\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti \u015eah da\u011f\u0131n\u0131n \u0259t\u0259yind\u0259ki m\u0259nb\u0259d\u0259 &nbsp;kifay\u0259t q\u0259d\u0259r su olmas\u0131na \u015f\u00fcbh\u0259l\u0259n\u0259r\u0259k, layih\u0259ni r\u0259dd etmi\u015fdil\u0259r. Amma Hac\u0131n\u0131n t\u0259kidi v\u0259 k\u00f6m\u0259yi il\u0259 1904-c\u00fc ild\u0259 ingilis-amerikan firmas\u0131 k\u0259m\u0259rin \u00e7\u0259kili\u015fin\u0259 ba\u015flay\u0131r. Bak\u0131- \u015eollar su k\u0259m\u0259ri 1916-c\u0131 ild\u0259 i\u015f\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr.<br>Hac\u0131 Zeynalabdin Ta\u011f\u0131yev &nbsp;b\u00fct\u00fcn &nbsp;Rusiyada &nbsp;birinci &nbsp;n\u00f6vb\u0259d\u0259 &nbsp;\u00f6z &nbsp;mesenatl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 maarifp\u0259rv\u0259rliyi il\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Onun maarifp\u0259rv\u0259r xidm\u0259tl\u0259ri \u0259sas\u0259n XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n ba\u015flay\u0131r. Bu da t\u0259sad\u00fcfi deyildi. 1905-ci&nbsp; il inqilab\u0131ndan sonra h\u00f6k\u00fcm\u0259tin Oktyabr b\u0259yannam\u0259si &nbsp;\u00f6lk\u0259d\u0259 &nbsp;m\u0259d\u0259ni-maarif &nbsp;i\u015fl\u0259rinin &nbsp;canlanmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. \u00d6lk\u0259nin h\u0259r yerind\u0259 xeyriyy\u0259 m\u0259qs\u0259di il\u0259 bir s\u0131ra c\u0259miyy\u0259tl\u0259r yarand\u0131, q\u0259zet v\u0259 jurnallar \u00e7ap edilm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131. Bu c\u0259miyy\u0259tl\u0259rin yarad\u0131lmas\u0131, q\u0259zet v\u0259 jurnallar\u0131n \u00e7ap edilm\u0259si birinci n\u00f6vb\u0259d\u0259 Ta\u011f\u0131yevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu i\u015fd\u0259 Ta\u011f\u0131yev bir n\u00f6v t\u0259\u015fkilat\u00e7\u0131 rolunu oynay\u0131rd\u0131.&nbsp; Xeyriyy\u0259 m\u0259qs\u0259dil\u0259 yarad\u0131lan c\u0259miyy\u0259tl\u0259r ya Ta\u011f\u0131yevin \u015f\u0259xsi i\u015ftirak\u0131 v\u0259 v\u0259saiti il\u0259, ya da onun yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259yi il\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u0130lk xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259ti 1905-ci ild\u0259 yaranm\u0131\u015f \u00abM\u00fcs\u0259lman xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259ti\u00bb idi. Bundan ba\u015fqa \u00abN\u0259\u015fr v\u0259 maarif\u00bb, \u00abNicat\u00bb c\u0259miyy\u0259tl\u0259rinin yaranmas\u0131nda da Hac\u0131n\u0131n yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259yi olmu\u015fdur.<br>Ta\u011f\u0131yev xalq\u0131n m\u0259i\u015f\u0259td\u0259 v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259td\u0259 geri qalmas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bini savads\u0131zl\u0131q v\u0259 elmsizlikd\u0259 g\u00f6r\u00fcrd\u00fc. Bir kapitalist kimi h\u0259l\u0259 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259tinin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda yetim u\u015faqlar\u0131 oxutdurub, \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 38.848 manat pul x\u0259rcl\u0259mi\u015fdi. Yoxsul u\u015faqlar\u0131n savadlanmas\u0131na orta hesabla ild\u0259 3.000 manat s\u0259rf edirdi. Yetim v\u0259 yoxsul u\u015faqlara k\u00f6m\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 4 m\u0259kt\u0259b\u0259 hami-m\u00fcdir olub.<br>H\u0259min m\u0259kt\u0259bl\u0259r\u0259 ild\u0259 iki min v\u0259sait ay\u0131r\u0131rd\u0131. 1894-c\u00fc ild\u0259 M\u0259rd\u0259kan v\u0259 \u0259traf k\u0259ndl\u0259rin u\u015faqlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat meylli m\u0259kt\u0259b tikdir\u0259r\u0259k, onun in\u015fas\u0131na&nbsp;31.440 manat v\u0259sait qoymu\u015fdu. Bundan ba\u015fqa ild\u0259 h\u0259min m\u0259kt\u0259bin 5 min manatl\u0131q m\u0259sarifini d\u0259 \u00f6d\u0259yirdi.<br>1901-ci ild\u0259 300 min manatl\u0131q v\u0259sait s\u0259rf ed\u0259r\u0259k, Bak\u0131da ilk q\u0131z m\u0259kt\u0259bi tikdirir. Bu b\u00fct\u00fcn Zaqafqaziyada yegan\u0259 q\u0131z m\u0259kt\u0259bi idi. Burada q\u0131zlardan 20 n\u0259f\u0259ri Hac\u0131n\u0131n hesab\u0131na pulsuz t\u0259hsil al\u0131rd\u0131. Lakin \u0259riz\u0259 ver\u0259nl\u0259r \u00e7ox oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn Ta\u011f\u0131yev \u0259lav\u0259 olaraq, 3 n\u0259f\u0259r q\u0131z\u0131 da binan\u0131n zirz\u0259mil\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259n g\u0259liri hesab\u0131na m\u0259kt\u0259b\u0259 q\u0259bul etdirir.<br>Q\u0131z m\u0259kt\u0259bi haz\u0131r olandan sonra m\u00f6vhumat\u00e7\u0131 Bak\u0131 varl\u0131lar\u0131 \u00f6z q\u0131zlar\u0131n\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 g\u00f6nd\u0259rm\u0259kd\u0259n imtina etdil\u0259r. Guya q\u0131z\u0131n t\u0259hsil almas\u0131 \u0130slamiyy\u0259td\u0259 g\u00fcnah hesab olunur. Fanatizm n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 \u00fcz-\u00fcz\u0259 g\u0259l\u0259n Ta\u011f\u0131yev N\u0259c\u0259f m\u00fcct\u0259idl\u0259rin\u0259 m\u0259ktub g\u00f6nd\u0259r\u0259r\u0259k, q\u0131zlar\u0131n m\u0259kt\u0259bd\u0259 t\u0259hsil almalar\u0131na \u0130slam\u0131n icaz\u0259 verib-verm\u0259diyini \u00f6yr\u0259nm\u0259k ist\u0259yir. N\u0259c\u0259f m\u00fcct\u0259idl\u0259rind\u0259n m\u00fcsb\u0259t cavab g\u0259l\u0259nd\u0259n sonra fanatikl\u0259r \u00f6z q\u0131zlar\u0131n\u0131 m\u0259kt\u0259b\u0259 burax\u0131rlar.<br>Bir m\u00fcdd\u0259t sonra Ta\u011f\u0131yev yaz\u0131rd\u0131: &#8220;\u0130yirmi il bundan \u0259qd\u0259m gec\u0259 v\u0259 g\u00fcnd\u00fcz qap\u0131-qap\u0131 g\u0259zib, bu z\u0259lal\u0259td\u0259 qalan m\u00fcs\u0259lmanlardan xahi\u015f edirdim ki, onlar m\u0259nim pulumla evladlar\u0131n\u0131 oxutsunlar. Amma \u0259fsus ki, he\u00e7 biri raz\u0131 olmurdu. M\u0259n d\u0259 g\u00fcc v\u0259 \u00fcz\u0259 vurmaqla bir ne\u00e7\u0259 h\u0259m\u015f\u0259h\u0259rlimi m\u0259kt\u0259b\u0259 g\u0259tirib, oxuma\u011fa vadar el\u0259dim. \u0130ndiki halda is\u0259 evimd\u0259 rahatl\u0131q il\u0259 \u00e7\u00f6r\u0259k yem\u0259y\u0259 macal verilm\u0259diyin\u0259, h\u0259r yerd\u0259n, h\u0259r \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n v\u0259 h\u0259r k\u0259ndd\u0259n h\u0259r g\u00fcn ne\u00e7\u0259 m\u00fcs\u0259lman u\u015fa\u011f\u0131 g\u0259lib, g\u00f6z ya\u015f\u0131 il\u0259 elm arzu el\u0259m\u0259yin\u0259 art\u0131q d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 xo\u015flan\u0131ram&#8221;.<br>Bak\u0131dan ba\u015fqa n\u0259inki Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259za v\u0259 k\u0259ndl\u0259rind\u0259 \u2014 \u015eamax\u0131, Nax\u00e7\u0131van, \u015e\u0259ki, Quba, Salyanda, habel\u0259 Rusiyan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 d\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, H\u0259\u015ft\u0259rxan, Tiflis, Vladiqafqaz, D\u0259rb\u0259nd v\u0259 Peterburqda da Hac\u0131 bir \u00e7ox m\u0259d\u0259niyy\u0259t ocaqlar\u0131 tikdirmi\u015fdir. T\u0259kc\u0259 1896-c\u0131 ild\u0259 Peterburqda&nbsp; \u00abM\u00fcs\u0259lman xeyriyy\u0259\u00bb c\u0259miyy\u0259ti binas\u0131n\u0131n tikili\u015fi \u00fc\u00e7\u00fcn on bir min manat pul g\u00f6nd\u0259rmi\u015fdi.<br>\u00d6lk\u0259d\u0259 orta texniki ziyal\u0131lar\u0131n yeti\u015fm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259sin\u0259 is\u0259 Ta\u011f\u0131yev x\u00fcsusi bir qay\u011f\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131rd\u0131. Bak\u0131da ilk texniki m\u0259kt\u0259bin \u0259sas\u0131 onun t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015f v\u0259 onun sonrak\u0131 inki\u015faf\u0131, y\u0259ni onun orta m\u0259kt\u0259b\u0259 \u00e7evrilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 Ta\u011f\u0131yev \u00f6z k\u00f6m\u0259yini yen\u0259 \u0259sirg\u0259m\u0259mi\u015fdi.<br>Ta\u011f\u0131yev ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrdu ki, texniki bilikl\u0259r r\u0259vac tapmadan \u00f6lk\u0259d\u0259 texniki t\u0259r\u0259qqini t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 ali t\u0259hsilli texniki kadrlar haz\u0131rlamaqdan \u00f6tr\u00fc Hac\u0131 \u00f6z v\u0259saiti hesab\u0131na az\u0259rbaycanl\u0131 cavanlar\u0131 Rusiyan\u0131n v\u0259 xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rin ayr\u0131-ayr\u0131 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 ali texniki v\u0259 humanitar bilikl\u0259r alma\u011fa g\u00f6nd\u0259rirdi. Bu g\u0259ncl\u0259r s\u0131ras\u0131nda N.N\u0259rimanov, M.\u018fzizb\u0259yov, Mehmandarov, F.R\u00fcst\u0259mb\u0259yov v\u0259 ba\u015fqalar\u0131 da vard\u0131.<br>Az\u0259rbaycanda m\u0259tbuat\u0131n yay\u0131lmas\u0131 v\u0259 t\u0259r\u0259qqi etm\u0259sini d\u0259 Ta\u011f\u0131yevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011flasaq s\u0259hv etm\u0259rik. O, XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u00abKaspi\u00bb q\u0259zetini m\u0259tb\u0259\u0259si il\u0259&nbsp;birlikd\u0259 alaraq q\u0259zeti \u00f6z hesab\u0131na \u00e7ap etdirm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Habel\u0259 onun v\u0259saitil\u0259 1905-ci il iyunun 7-d\u0259n \u018flib\u0259y H\u00fcseynzad\u0259 v\u0259 \u018fhm\u0259db\u0259y A\u011fayevin redaktorlu\u011fu alt\u0131nda \u00abH\u0259yat\u00bb q\u0259zeti, 1906-c\u0131 il noyabr\u0131n 1-d\u0259n \u018flib\u0259y H\u00fcseynzad\u0259nin redaktorlu\u011fu il\u0259 \u00abF\u00fcyuzat\u00bb jurnal\u0131 \u00e7ap edilirdi. Bunlarla yana\u015f\u0131 olaraq, o Az\u0259rbaycan yaz\u0131\u00e7\u0131lar\u0131ndan Seyid \u018fzim \u015eirvani, N\u0259riman N\u0259rimanov, S. M. Q\u0259nizad\u0259 v\u0259 onlarla ba\u015fqalar\u0131n\u0131n kitablar\u0131n\u0131 \u00e7ap etdirmi\u015fdi.<br>Ta\u011f\u0131yev dini fanatizmin d\u00fc\u015fm\u0259ni olmu\u015fdur. F\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131 din xadiml\u0259ri il\u0259 q\u0259tiyy\u0259n \u0259laq\u0259 saxlamazd\u0131. Bununla bel\u0259 b\u00f6y\u00fck din xadiml\u0259rinin,&nbsp; \u00fcl\u0259malar\u0131n, a\u00e7\u0131qg\u00f6z ruhanil\u0259rin h\u00f6rm\u0259tini h\u0259mi\u015f\u0259 saxlard\u0131. D\u00f6vr\u00fcn\u00fcn qabaqc\u0131l maarifp\u0259rv\u0259r ruhanil\u0259ri olan Mir M\u0259mm\u0259d K\u0259rim Mirc\u0259f\u0259rzad\u0259, Mirz\u0259 Axund \u018fbu Turab, Axund &nbsp;Molla &nbsp;Ruhulla &nbsp;il\u0259 &nbsp;h\u0259mi\u015f\u0259 &nbsp;m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259\u015f\u0259rdi. Hac\u0131n\u0131n &nbsp;pulu &nbsp;il\u0259 &nbsp;Quran\u0131n az\u0259rbaycancaya t\u0259rc\u00fcm\u0259sind\u0259 bu \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259rin b\u00f6y\u00fck xidm\u0259ti olub. T\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i r\u0259sm\u0259n Axund Mirm\u0259mm\u0259d K\u0259rim olsa da, Axund \u018fbu Turab v\u0259 Axund Ruhulla \u00f6z&nbsp;m\u0259sl\u0259h\u0259tl\u0259ri il\u0259 ona yax\u0131ndan k\u00f6m\u0259k etmi\u015fdil\u0259r. Bu \u00fc\u00e7 n\u0259f\u0259r ruhani d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259n h\u00f6rm\u0259tli \u00fcl\u0259malar\u0131ndan idil\u0259r. H\u0259tta Ta\u011f\u0131yev \u00f6l\u0259rk\u0259n v\u0259siyy\u0259t etmi\u015fdi ki, onu Axund \u018fbu Turab\u0131n aya\u011f\u0131 alt\u0131nda basd\u0131rs\u0131nlar: &#8220;\u00c7\u00fcnki onun aya\u011f\u0131n\u0131n bildiyini m\u0259nim ba\u015f\u0131m da bilmir&#8221; demi\u015fdi. El\u0259 d\u0259 d\u0259fn olundu. M\u0259rd\u0259kanda Pirh\u0259s\u0259n deyil\u0259n yerd\u0259 Bak\u0131 milyon\u00e7usu Muxtarovun tikdirdiyi \u0259z\u0259m\u0259tli g\u00fcnb\u0259z alt\u0131nda d\u0259fn&nbsp;olunmu\u015f Axund \u018fbu Turab\u0131n aya\u011f\u0131 alt\u0131nda basd\u0131r\u0131ld\u0131.<br>K\u00f6hn\u0259 bak\u0131l\u0131lardan \u00e7oxu musiqili komediya teatr\u0131n\u0131n binas\u0131n\u0131 indiy\u0259d\u0259k Ta\u011f\u0131yev teatr\u0131 adland\u0131r\u0131rlar. Bu s\u00f6zl\u0259rd\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259qiq\u0259t vard\u0131r. Teatr\u0131n binas\u0131 1883- c\u00fc ild\u0259 do\u011frudan da Ta\u011f\u0131yev t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulmu\u015fdur. M\u0259d\u0259ni xalqlarda teatr s\u0259n\u0259tinin b\u00f6y\u00fck idrak\u0131 v\u0259 t\u0259rbiy\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259tini d\u0259rk ed\u0259n Ta\u011f\u0131yev xalq\u0131n\u0131n m\u0259nafeyin\u0259 olaraq, bel\u0259 bir add\u0131m atm\u0131\u015fd\u0131. Bu binada \u0259vv\u0259ll\u0259r Rusiyan\u0131n h\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n g\u0259lmi\u015f aktyor d\u0259st\u0259l\u0259ri \u00e7\u0131x\u0131\u015f edirdil\u0259r. Yerli aktyor d\u0259st\u0259l\u0259ri yarad\u0131ld\u0131qdan sonra Hac\u0131 binan\u0131 onlara teatr tama\u015falar\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn b\u0259zi hallarda pulsuz da verirdi. 1900-c\u00fc ild\u0259 ba\u015f vermi\u015f yan\u011f\u0131ndan sonra bina t\u0259mir edil\u0259r\u0259k, daha da g\u00f6z\u0259ll\u0259\u015fmi\u015fdi.<br>Teatr binas\u0131 xalq\u0131m\u0131za b\u00f6y\u00fck bir h\u0259diyy\u0259 idi. 1918-ci ild\u0259 teatr\u0131n binas\u0131nda ikinci d\u0259f\u0259 yan\u011f\u0131n ba\u015f verir. Yaln\u0131z Sovet hakimiyy\u0259ti yarad\u0131ld\u0131qdan sonra 1922-ci ild\u0259 t\u0259mir edil\u0259r\u0259k, i\u015f\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f v\u0259 ona Dada\u015f B\u00fcnyadzad\u0259nin ad\u0131 verilmi\u015fdi. Bu ill\u0259rd\u0259 M\u0259rd\u0259kandak\u0131 ba\u011f\u0131nda ya\u015fayan Ta\u011f\u0131yev d\u0259 teatr\u0131n yeni a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131na d\u0259v\u0259t olunur. Hac\u0131 \u00f6z\u00fc bu bar\u0259d\u0259 bel\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u00abB\u00fcnyadzad\u0259 yolda\u015f ad\u0131na m\u00fcs\u0259lman teatr\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 xalq\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259ti yolunda g\u00f6r\u00fcl\u0259n bu i\u015fd\u0259 m\u0259nim bir pioner kimi xidm\u0259tl\u0259rimi qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n h\u00f6k\u00fcm\u0259timizin bu qoca ya\u015f\u0131mda m\u0259n\u0259 iltifat\u0131ndan m\u00fct\u0259\u0259ssir\u0259m\u00bb.<br>Hac\u0131 Zeynalabdin iki d\u0259f\u0259 evl\u0259nmi\u015fdir. Birinci arvad\u0131 \u00f6z \u0259misi q\u0131z\u0131 Zeyn\u0259b xan\u0131m idi. Zeyn\u0259b xan\u0131mdan onun iki o\u011flu, bir q\u0131z\u0131 olmu\u015fdu. O\u011flanlar\u0131: \u0130smay\u0131l, Sad\u0131q v\u0259 q\u0131z\u0131 Xan\u0131m. \u0130kinci arvad\u0131 m\u0259\u015fhur general-leytenant Balaki\u015fi \u018fr\u0259blinskinin&nbsp;q\u0131z\u0131 Sona xan\u0131m idi. \u018fr\u0259blinski \u0259sl\u0259n Zaqatalan\u0131n Tala k\u0259ndind\u0259ndir. \u018fr\u0259bl\u0259r m\u0259h\u0259ll\u0259sind\u0259n. 50 illik h\u0259rbi xidm\u0259ti m\u00fcdd\u0259tind\u0259 rus ordusunun b\u00fct\u00fcn y\u00fcr\u00fc\u015f v\u0259 vuru\u015fmalar\u0131nda i\u015ftirak etmi\u015fdi. General-mayor \u0130smay\u0131l b\u0259y Qutqa\u015f\u0131nl\u0131 v\u0259 general- mayor C\u0259f\u0259rqulu a\u011fa Bak\u0131xanovla yax\u0131n dost v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015f yolda\u015f\u0131 olmu\u015fdu. 1898-ci ild\u0259 istefaya \u00e7\u0131xaraq, D\u0259rb\u0259nd\u0259 g\u0259lmi\u015f v\u0259 imperator t\u0259r\u0259find\u0259n ona ba\u011f\u0131\u015flanm\u0131\u015f torpaqda \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ax\u0131r\u0131nad\u0259k ya\u015fam\u0131\u015fd\u0131r. D\u0259rb\u0259nd yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 k\u0259nd v\u0259 stansiya indiy\u0259d\u0259k onun ad\u0131 il\u0259 adland\u0131r\u0131l\u0131r.<br>Sona xan\u0131mdan Ta\u011f\u0131yevin \u00fc\u00e7 q\u0131z\u0131 v\u0259 iki o\u011flu olmu\u015fdur. Q\u0131zlar\u0131: Leyla (sonralar \u015e\u0259msi \u018fs\u0259dullayevin o\u011fluna \u0259r\u0259 getmi\u015fdi), Sara v\u0259 S\u00fcr\u0259yya. O\u011flanlar\u0131 M\u0259h\u0259mm\u0259d v\u0259 \u0130lyas. M\u0259h\u0259mm\u0259d \u00abDikaya diviziya\u00bbn\u0131n zabiti olark\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015f, \u0130lyas is\u0259 x\u0259st\u0259liy\u0259 tutularaq \u00f6lm\u00fc\u015fd\u00fcr. Q\u0131z\u0131 Sara is\u0259 bu yax\u0131nlarda v\u0259fat etmi\u015fdir.<br>\u018fr\u0259blinskinin iki q\u0131z\u0131ndan b\u00f6y\u00fcy\u00fc Hac\u0131n\u0131n o\u011flu Sad\u0131\u011f\u0131n arvad\u0131 idi. Hac\u0131 o\u011flugild\u0259 olark\u0259n, ki\u00e7ik bac\u0131 Sonan\u0131 g\u00f6r\u00fcb, b\u0259y\u0259nmi\u015f v\u0259 onunla evl\u0259nmi\u015fdi.<br>Ta\u011f\u0131yev Sovet h\u00f6k\u00fcm\u0259tinin ona \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ax\u0131r\u0131nad\u0259k t\u0259hkim etdiyi M\u0259rd\u0259kandak\u0131 ba\u011f\u0131nda 1924-c\u00fc il sentyabr\u0131n 1-d\u0259, ax\u015fam s\u0259kkizin yar\u0131s\u0131nda, 86 ya\u015f\u0131nda v\u0259fat etmi\u015f v\u0259 sentyabr\u0131n 4-d\u0259 d\u0259fn edilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>BAKI V\u018f BAKILILAR<\/strong><br><strong>Q\u0131lman \u0130lkin<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BAKI M\u0130LYON\u00c7ULARI 19-cu \u0259srd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri \u00f6z milyon\u00e7ular\u0131n\u0131n say\u0131 etibaril\u0259 d\u00fcnyada g\u00f6rk\u0259mli yerl\u0259rd\u0259n birini tuturdu. Neft bu \u015f\u0259h\u0259ri iri s\u0259rmay\u0259darlar yurduna \u00e7evirmi\u015fdi. Lakin Bak\u0131 milyon\u00e7ular\u0131 ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin milyon\u00e7ular\u0131ndan onunla f\u0259rql\u0259nirdil\u0259r ki, onlar bu s\u0259rmay\u0259 v\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8178,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8173"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8173"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8200,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8173\/revisions\/8200"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}