{"id":8346,"date":"2023-02-23T07:00:04","date_gmt":"2023-02-23T04:00:04","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=8346"},"modified":"2023-02-23T11:40:48","modified_gmt":"2023-02-23T08:40:48","slug":"baki-milyonculari-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=8346","title":{"rendered":"Bak\u0131 Milyon\u00e7ular\u0131 &#8211; A\u011fabala Quliyev"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>BAKI M\u0130LYON\u00c7ULARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>19-cu \u0259srd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri \u00f6z milyon\u00e7ular\u0131n\u0131n say\u0131 etibaril\u0259 Rusiyan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 g\u00f6rk\u0259mli yerl\u0259rd\u0259n birini tuturdu. Neft bu \u015f\u0259h\u0259ri iri s\u0259rmay\u0259darlar yurduna \u00e7evirmi\u015fdi. Lakin Bak\u0131 milyon\u00e7ular\u0131 ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin milyon\u00e7ular\u0131ndan onunla f\u0259rql\u0259nirdil\u0259r ki, onlar bu s\u0259rmay\u0259 v\u0259 s\u0259rv\u0259ti irsi olaraq, \u00f6z ata v\u0259 babalar\u0131ndan almam\u0131\u015fd\u0131lar. Bir qayda olaraq, \u0259ks\u0259riyy\u0259ti f\u0259hl\u0259likd\u0259n, yoxsulluqdan \u00f6z z\u0259hm\u0259tl\u0259ri il\u0259 milyon\u00e7u d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdil\u0259r. \u018fvv\u0259ll\u0259r \u00f6z z\u0259hm\u0259tl\u0259ri, kamal v\u0259 s\u0259yl\u0259ri onlar\u0131 ir\u0259li aparm\u0131\u015f, sonralar is\u0259 g\u00fccl\u00fc neft fantanlar\u0131 onlar\u0131 s\u0259rv\u0259tin y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Biz Bak\u0131n\u0131n bu milyon\u00e7ular\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259ri haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">A\u011eABALA QUL\u0130YEV<\/h4>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/\u0413\u0443\u043b\u0438\u0435\u0432_\u0410\u0433\u0430_\u0411\u0430\u043b\u0430.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8347\" width=\"360\" height=\"509\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/\u0413\u0443\u043b\u0438\u0435\u0432_\u0410\u0433\u0430_\u0411\u0430\u043b\u0430.jpg 354w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/\u0413\u0443\u043b\u0438\u0435\u0432_\u0410\u0433\u0430_\u0411\u0430\u043b\u0430-212x300.jpg 212w\" sizes=\"(max-width: 360px) 100vw, 360px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>A\u011fabala Hac\u0131qulu o\u011flu Quliyev Bak\u0131n\u0131n Ke\u015fl\u0259 k\u0259ndind\u0259ndir. 1862-ci ild\u0259 burada anadan olmu\u015fdur. Atas\u0131 yoxsul bir t\u0259n\u0259k\u00e7i olub. T\u0259n\u0259k\u0259d\u0259n m\u00fcxt\u0259lif ev \u0259\u015fyalar\u0131 d\u00fcz\u0259ldir v\u0259 qazand\u0131\u011f\u0131 pulla ail\u0259sini \u00e7\u0259tinlikl\u0259 doland\u0131r\u0131rd\u0131. Yax\u0131n k\u0259ndl\u0259rd\u0259 aftava ustas\u0131 kimi tan\u0131n\u0131rm\u0131\u015f. \u00dc\u00e7 o\u011flu varm\u0131\u015f: A\u011fabala, Sad\u0131q v\u0259 Baba. Arvad\u0131 \u00f6z xalas\u0131 q\u0131z\u0131 M\u0259l\u0259knisa evd\u0259 qutab bi\u015fir\u0259r v\u0259 b\u00f6y\u00fck \u00f6vlad\u0131 A\u011fabala il\u0259 k\u00fc\u00e7\u0259l\u0259rd\u0259 v\u0259 bazarda satd\u0131rard\u0131.<br>Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra Hac\u0131qulu Ke\u015fl\u0259d\u0259n Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcr. Ehtiyac i\u00e7\u0259risind\u0259 ya\u015fayan ata b\u00f6y\u00fck \u00f6vlad\u0131 A\u011fabalan\u0131 erm\u0259ni Tatausovun buxar d\u0259yirman\u0131nda i\u015f\u0259, f\u0259hl\u0259liy\u0259 d\u00fcz\u0259ldir. U\u015faql\u0131qdan \u00e7ox f\u0259ras\u0259tli olan A\u011fabala burada i\u015fl\u0259diyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 d\u0259 d\u0259yirman\u0131n h\u0259r i\u015fi il\u0259 maraqlan\u0131rm\u0131\u015f. Bu\u011fda kis\u0259l\u0259rinin d\u0259yirmana da\u015f\u0131nmas\u0131ndan tutaraq, bu\u011fdan\u0131n \u00fcy\u00fcd\u00fclm\u0259sin\u0259d\u0259k d\u0259yirmanda bir i\u015f qalmad\u0131 ki, onunla maraqlanmam\u0131\u015f olsun. H\u0259r \u015feyi diqq\u0259tl\u0259 izl\u0259yir, bilm\u0259dikl\u0259rini ya\u015fl\u0131 f\u0259hl\u0259 yolda\u015flar\u0131ndan \u00f6yr\u0259nirdi. O \u00f6z i\u015find\u0259 d\u0259 \u00e7ox s\u0259liq\u0259li idi. Kontor m\u00fcdiri A\u011fabalan\u0131n i\u015find\u0259n o q\u0259d\u0259r raz\u0131 idi ki, el\u0259 bir g\u00fcn olmazd\u0131 ki, &nbsp;onu &nbsp;d\u0259yirman sahibin\u0259 t\u0259rifl\u0259m\u0259mi\u015f olsun. Bel\u0259 s\u0259yi v\u0259 \u00e7al\u0131\u015fqanl\u0131\u011f\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 idi ki, A\u011fabala \u00e7ox ke\u00e7m\u0259d\u0259n bird\u0259n-bir\u0259 sex m\u00fcdiri t\u0259yin olunur.<br>O d\u0259yirman\u0131n h\u0259yat\u0131nda \u00f6z q\u0259na\u0259tcilliyi il\u0259 tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131 kimi \u015f\u0259xsi h\u0259yat\u0131nda da q\u0259na\u0259t\u00e7illik onun \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259yati bir z\u0259rur\u0259t olmu\u015fdu. D\u0259yirmanda h\u0259l\u0259 f\u0259hl\u0259 i\u015fl\u0259diyi g\u00fcnl\u0259rd\u0259n qazand\u0131\u011f\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 atas\u0131na verir, qalan\u0131n\u0131 y\u0131\u011f\u0131b saxlard\u0131. Onu da dey\u0259k ki, f\u0259hl\u0259 i\u015fl\u0259rk\u0259n ki\u00e7ik bir ehtiyats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n sa\u011f \u0259linin bir ne\u00e7\u0259 barma\u011f\u0131n\u0131 itirmi\u015fdi.<br>A\u011fabala sex m\u00fcdiri i\u015fl\u0259diyi m\u00fcdd\u0259td\u0259 xeyli s\u0259rmay\u0259 toplam\u0131\u015fd\u0131. He\u00e7 zaman israf\u00e7\u0131l\u0131\u011fa uymazd\u0131. Q\u0259piyin qiym\u0259tini bilirdi. N\u0259hay\u0259t, varlanandan sonra d\u0259yirman\u0131 pulla d\u0259yirman sahibind\u0259n ald\u0131qda ham\u0131 t\u0259\u0259cc\u00fcb qalm\u0131\u015fd\u0131 ki, bu q\u0259d\u0259r&nbsp;pul A\u011fabala \u00fc\u00e7\u00fcn hardand\u0131r. D\u0259yirman\u0131n i\u015fini yenid\u0259n qurmaq \u00fc\u00e7\u00fcn o x\u00fcsusi plan haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131. K\u00f6hn\u0259 avadanl\u0131\u011f\u0131 yenisi il\u0259 \u0259v\u0259z etdikd\u0259n sonra d\u0259yirman\u0131n istehsal q\u00fcvv\u0259si xeyli artd\u0131. \u018fg\u0259r ald\u0131\u011f\u0131 d\u0259riyman vaxt\u0131 il\u0259 onunla bir k\u00fc\u00e7\u0259d\u0259 olan Malakan varl\u0131s\u0131 Skobelevin d\u0259yirman\u0131 il\u0259 (indiki Xaqani k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259) r\u0259qab\u0259td\u0259 geri qal\u0131rd\u0131sa, indi avadanl\u0131\u011f\u0131n sazl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 burax\u0131lan m\u0259hsulun keyfiyy\u0259ti il\u0259 n\u0259inki Skobelevin, h\u0259tta Sad\u0131xov qarda\u015flar\u0131n\u0131n, H. Z. Ta\u011f\u0131yevin, Kretingen v\u0259 Qlaz qarda\u015flar\u0131n\u0131n d\u0259yirmanlar\u0131n\u0131 da gerid\u0259 buraxm\u0131\u015fd\u0131. Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra onun f\u0259aliyy\u0259ti daha da geni\u015fl\u0259nir. O \u015eimali Qafqazda da un, d\u00fcy\u00fc t\u0259mizl\u0259y\u0259n, kraxmal d\u0259yirmanlar\u0131 tikdirib i\u015f\u0259 sal\u0131r. Vladiqafqazda, Stavropolda, Samarada, Qrozn\u0131da, Beslanda, Keorkiyevskd\u0259 tikdirdiyi d\u0259yirmanlar ona b\u00fct\u00fcn Rusiyada \u015f\u00f6hr\u0259t qazand\u0131rd\u0131. Camaat i\u00e7\u0259risind\u0259 o, d\u0259yirmanlar kral\u0131 kimi ad \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131. \u0130stehsal h\u0259cmi etibaril\u0259 Skobelevd\u0259n savay\u0131 he\u00e7 k\u0259s onunla r\u0259qab\u0259t apara bilmirdi.<br>A\u011fabala Quliyev art\u0131q Rusiyada d\u0259yirman i\u015finin \u0259n b\u00f6y\u00fck b\u0259l\u0259d\u00e7isi kimi tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131. \u015eimali Qafqaz xalqlar\u0131 aras\u0131nda b\u00f6y\u00fck h\u00f6rm\u0259ti vard\u0131. H\u0259tta bu yax\u0131nlarad\u0259k Keorgiyevskd\u0259 onun ad\u0131na k\u00fc\u00e7\u0259 var idi. D\u0259yirmanlar\u0131n bir g\u00fcn d\u0259 dayanmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259vv\u0259lc\u0259d\u0259n tax\u0131l ehtiyat\u0131 g\u00f6r\u00fcb, anbarlara vurdurard\u0131. Qaba\u011f\u0131 g\u00f6r\u0259n adamd\u0131. 1916-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131da ba\u015f vermi\u015f acl\u0131q zaman\u0131 onun bu i\u015fi \u00f6z\u00fcn\u00fc do\u011frultdu, &nbsp;h\u0259min &nbsp;ild\u0259 &nbsp;\u015eimali &nbsp;Qafqaz &nbsp;yolunun &nbsp;ba\u011flanmas\u0131 &nbsp;n\u0259tic\u0259sind\u0259 &nbsp;Bak\u0131&nbsp;d\u0259yirmanlar\u0131 b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdil\u0259r.Tax\u0131l\u0131n da\u015f\u0131nmamas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 bir ne\u00e7\u0259 &nbsp;d\u0259yirman \u00f6z i\u015fini saxlad\u0131. Bu, A\u011fabala Quliyevin d\u0259yirman\u0131na is\u0259 bir o q\u0259d\u0259r t\u0259sir etm\u0259mi\u015fdi. O biri t\u0259r\u0259fd\u0259n tax\u0131l\u0131n d\u0259niz vasit\u0259sil\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131na da nail olmu\u015fdu. O Rusiyan\u0131n tax\u0131l istehsal ed\u0259n rayonlar\u0131 il\u0259 daima \u0259laq\u0259d\u0259 idi.<br>1916-c\u0131 ilin fevral ay\u0131n\u0131n 15-d\u0259 Bak\u0131da qad\u0131nlar\u0131n qiyam\u0131 oldu. \u00c7\u00f6r\u0259yin \u00e7at\u0131\u015fmamazl\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n qad\u0131nlar z\u0259ngin ma\u011fazalara, \u0259rzaq anbarlar\u0131na v\u0259 d\u0259yirmanlara h\u00fccum \u00e7\u0259k\u0259r\u0259k, qap\u0131lar\u0131 s\u0131nd\u0131r\u0131r, \u015f\u00fc\u015f\u0259l\u0259ri q\u0131r\u0131r v\u0259 \u0259ll\u0259rin\u0259 ke\u00e7\u0259nl\u0259ri evl\u0259rin\u0259 da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131lar. Polis d\u0259 onlar\u0131n \u00f6hd\u0259sind\u0259n g\u0259l\u0259 bilmirdi. Bu hadis\u0259 Bak\u0131n\u0131n tarixind\u0259 \u00abBab\u0131y bunt\u00bb kimi tan\u0131n\u0131r. Bazarlar tamamil\u0259 talan edilmi\u015fdi. D\u0259yirmanlara da, o c\u00fcml\u0259d\u0259n A. B. Quliyevin d\u0259yirman\u0131na da az ziyan d\u0259ym\u0259mi\u015fdi. Yaln\u0131z qiyam\u0131n ikinci g\u00fcn\u00fc polis qiyam\u0131 yat\u0131rda bildi.<br>Do\u011frudur, A. B. Quliyev \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 uca binalar ucaltma\u011f\u0131 o q\u0259d\u0259r sevmirdi. Lakin Bak\u0131n\u0131n Poluxin k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259 tikdirdiyi ya\u015fay\u0131\u015f binas\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin \u0259n \u0259z\u0259m\u0259tli binalar\u0131ndan biri hesab olunurdu. Bu bina haz\u0131rda da \u015f\u0259h\u0259r\u0259 x\u00fcsusi g\u00f6z\u0259llik verir. Nec\u0259 dey\u0259rl\u0259r, az olsun, yax\u015f\u0131 olsun. O bu binaya ist\u0259r xaricd\u0259n v\u0259 ist\u0259rs\u0259 d\u0259<br>i\u00e7\u0259rid\u0259n arxitektura elementl\u0259ri il\u0259 el\u0259 b\u0259z\u0259kl\u0259r vurdurmu\u015fdu ki, ondan g\u00f6z ay\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. Binan\u0131n layih\u0259sini o zaman \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 bir \u00e7ox \u0259z\u0259m\u0259tli&nbsp;binalar\u0131n layih\u0259sini vermi\u015f memar E. Y. Skibinski vermi\u015fdi. Binan\u0131n i\u00e7\u0259risini,&nbsp;otaqlar\u0131 b\u0259z\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn r\u0259ssam Malov d\u0259v\u0259t olunmu\u015fdu. Malovun otaqlardak\u0131 ya\u011fl\u0131 boya il\u0259 \u00e7\u0259kdiyi \u015f\u0259kill\u0259r i\u00e7\u0259ri gir\u0259ni heyran qoyurdu.<br>A\u011fabalan\u0131n \u00fc\u00e7 q\u0131z \u00f6vlad\u0131 v\u0259 bir o\u011flu olmu\u015fdur. O\u011flu A\u011fa \u0130smay\u0131l, q\u0131zlar\u0131: R\u00fcbab\u0259 xan\u0131m, S\u0259riyy\u0259 xan\u0131m v\u0259 Sara xan\u0131m, d\u00f6rd\u00fc d\u0259 h\u0259min bu binada boya-ba\u015fa \u00e7atm\u0131\u015fd\u0131lar.<br>A\u011fabala d\u0259yirmanlar kral\u0131 kimi tan\u0131nmaqdan savay\u0131 h\u0259m d\u0259 ictimai xadim olmu\u015fdur. O zamank\u0131 Bak\u0131n\u0131n h\u0259yat\u0131nda el\u0259 bir hadis\u0259 olmazd\u0131 ki, A\u011fabala Quliyev onda \u00f6z maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi k\u00f6m\u0259yi il\u0259 i\u015ftirak etm\u0259mi\u015f olsun. \u00d6lk\u0259nin d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funda, ictimai v\u0259 m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259rd\u0259, xalq t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n sair sah\u0259l\u0259rind\u0259 onun xidm\u0259tl\u0259rini qeyd etm\u0259m\u0259k insafs\u0131zl\u0131q olard\u0131.<br>M\u0259lumdur ki, 1878-ci ild\u0259 Bak\u0131da ilk d\u0259f\u0259 olaraq, \u015f\u0259h\u0259r dumas\u0131na se\u00e7kil\u0259r ke\u00e7irilmi\u015fdi. B\u00fct\u00fcn Rusiyada dumalar\u0131n v\u0259 b\u0259l\u0259diyy\u0259 idar\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 h\u0259l\u0259 1870-ci ild\u0259 imperatorun f\u0259rman\u0131 olmu\u015fdur. O zamandan da Rusiyan\u0131n iri \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 dumalar yarad\u0131l\u0131b f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131lar. Bak\u0131da is\u0259 bu f\u0259rman s\u0259kkiz il sonra h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Bel\u0259 l\u0259ngim\u0259ni o zamank\u0131 \u015fovinist rus dair\u0259l\u0259ri onunla izah edirdil\u0259r ki, guya az\u0259rbaycanl\u0131lar \u00f6zl\u0259rini idar\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259l\u0259 yeti\u015fm\u0259mi\u015fl\u0259r. F\u0259rmanda g\u00f6st\u0259rilirdi ki, ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 xristian olmayanlar \u0259ks\u0259riyy\u0259t t\u0259\u015fkil etdikd\u0259 dumaya h\u0259m xristianlardan v\u0259 h\u0259m d\u0259 yerli qeyri xristian mill\u0259tl\u0259rd\u0259n b\u0259rab\u0259r miqdarda qlasn\u0131 n\u00fcmay\u0259nd\u0259 se\u00e7ilm\u0259lidir. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Bak\u0131da da dumaya \u00fcmumi say\u0131n yar\u0131s\u0131 q\u0259d\u0259r, y\u0259ni 36 n\u0259f\u0259r qlasn\u0131 se\u00e7ilmi\u015fdi. Se\u00e7il\u0259nl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 H. Z. Ta\u011f\u0131yev, \u015e\u0259msi \u018fs\u0259dullayev, Musa Na\u011f\u0131yev, \u018fjd\u0259r b\u0259y A\u015furb\u0259yov, \u0130sa b\u0259y Hac\u0131nski il\u0259 yana\u015f\u0131 A\u011fabala Quliyev d\u0259 vard\u0131. Duman\u0131n iclaslar\u0131nda Quliyev he\u00e7 zaman passiv m\u00f6vqe tutmazd\u0131. M\u00fczakir\u0259 olunan, x\u00fcsusil\u0259 \u0259rzaqla \u0259laq\u0259dar m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259mi\u015f\u0259 xalq\u0131n m\u0259nafeyi bax\u0131m\u0131ndan \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259rdi.&nbsp;B. Quliyev h\u0259m d\u0259 b\u00f6y\u00fck xeyriyy\u0259\u00e7i 1905-ci ild\u0259 t\u0259\u015fkil olunmu\u015f M\u00fcs\u0259lman xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin ilk m\u00fc\u0259ssisl\u0259rind\u0259n biri olmu\u015fdur.<br>Birinci Cahan m\u00fcharib\u0259si ba\u015flanandan sonra Bak\u0131 M\u00fcs\u0259lman xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin f\u0259aliyy\u0259ti daha da geni\u015fl\u0259nmi\u015fdi. 1917-ci ilin aprel-may aylar\u0131nda Bak\u0131ya Turkiy\u0259d\u0259n, Rum elind\u0259n \u00e7oxlu qa\u00e7q\u0131nlar g\u0259lmi\u015fdi. Onlar\u0131 yerl\u0259\u015fdirm\u0259k, yedirm\u0259k, &nbsp;isti &nbsp;pal-paltarla &nbsp;t\u0259min &nbsp;etm\u0259k &nbsp;sah\u0259sind\u0259 &nbsp;c\u0259miyy\u0259t &nbsp;xeyli &nbsp;i\u015f &nbsp;g\u00f6rm\u00fc\u015fd\u00fc.<br>Xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin \u00fcmumi fondundan ba\u015fqa Bak\u0131 varl\u0131lar\u0131 v\u0259 o c\u00fcml\u0259d\u0259n A. B.&nbsp;Quliyev qa\u00e7q\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259rzaq: un, d\u00fcy\u00fc ay\u0131r\u0131rd\u0131lar. Sonralar Qafqaz c\u0259bh\u0259sind\u0259n d\u0259 \u00e7oxlu t\u00fcrk v\u0259 alman \u0259sirl\u0259ri g\u0259tirildi. Onlar\u0131n da qay\u011f\u0131s\u0131na qalma\u011f\u0131 c\u0259miyy\u0259t unutmurdu.<br>1878-ci ild\u0259 Bak\u0131dan Batuma neft k\u0259m\u0259ri \u00e7\u0259kilm\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259si &nbsp;meydana \u00e7\u0131xd\u0131. Lakin bu fikrin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si xeyli l\u0259ngiyirdi. \u018fcn\u0259bi m\u00fch\u0259ndisl\u0259ri k\u0259m\u0259rin \u00e7\u0259kilm\u0259si m\u0259suliyy\u0259tini \u00fcz\u0259rl\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259kd\u0259n imtina etdil\u0259r. Sonralar m\u0259\u015fhur rus m\u00fch\u0259ndisi V. Q. \u015eaxov bu i\u015fi boynuna \u00e7\u0259kdi. Bak\u0131 varl\u0131lar\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259si v\u0259 o c\u00fcml\u0259d\u0259n A. B. Quliyev \u015eaxova dayaq \u00e7\u0131xd\u0131lar. K\u0259m\u0259rin \u00e7\u0259kilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259\u015fkil olunmu\u015f \u015firk\u0259tin s\u0259drliyini d\u0259 A. B. Quliyev \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fc.<br>1905-ci il rus inqilab\u0131ndan sonra A. B. Quliyevin g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rind\u0259 q\u0259rib\u0259 bir d\u0259yi\u015fiklik \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. O qat\u0131 m\u00fcrtec\u0259 olan Hac\u0131 &nbsp;Aslan &nbsp;A\u015furb\u0259yovun &nbsp;t\u0259siri alt\u0131na d\u00fc\u015f\u0259r\u0259k, qarag\u00fcruh\u00e7ulara meyl edirdi. 1905-ci ilin &nbsp;noyabr\u0131nda &nbsp;Bak\u0131da yaranm\u0131\u015f \u00abYakor\u00bb t\u0259\u015fkilat\u0131na daxil olmu\u015fdu. Bu, Rusiyada yaranm\u0131\u015f \u00abRus xalq\u0131n\u0131n ittifaq\u0131\u00bb adl\u0131 qarag\u00fcruh\u00e7u t\u0259\u015fkilat\u0131n bir qolu idi. Quliyev Az\u0259rbaycanda m\u00fcst\u0259qil respublika yarad\u0131landan sonra da onlar\u0131n t\u0259sirind\u0259n qurtara bilm\u0259mi\u015fdi. Bu i\u015f \u00fcst\u00fcnd\u0259 o h\u0259tta h\u0259bs edilib, bir ne\u00e7\u0259 ay h\u0259bsxanada qalm\u0131\u015fd\u0131. 1920-ci ilin mart\u0131nda<br>A. B. Quliyev &nbsp;\u0130randa olark\u0259n Bak\u0131da \u00e7evrili\u015f olur. Bol\u015fevikl\u0259r hakimiyy\u0259t ba\u015f\u0131na g\u0259lirl\u0259r. \u015e\u0259h\u0259rd\u0259 bir h\u0259ft\u0259 &nbsp;talan &nbsp;gedir. &nbsp;Varl\u0131lar\u0131n &nbsp;\u0259mlak\u0131 m\u00fcsadir\u0259 olunur, \u00f6zl\u0259rini is\u0259 h\u0259bs\u0259 al\u0131rlar. Onlardan gizl\u0259nib, sonra xaric\u0259 qa\u00e7anlar da olmu\u015fdu. Quliyevin d\u0259 ev-e\u015fiyi talan edilir, arvad-u\u015faqlar\u0131 \u00e7\u00f6l\u0259 at\u0131l\u0131r. Quliyev \u0130randan \u00f6z g\u00fcrc\u00fc dostlar\u0131na x\u0259b\u0259r g\u00f6nd\u0259rir. Onlar\u0131n vasit\u0259sil\u0259 &nbsp;arvad\u0131na &nbsp;v\u0259 u\u015faqlar\u0131na c\u0131r-c\u0131nd\u0131r paltar geyindir\u0259r\u0259k, Tiflis\u0259 apar\u0131l\u0131r v\u0259 oradan \u0130rana ke\u00e7irl\u0259r. \u0130rana \u00e7atd\u0131qdan sonra bir m\u00fcdd\u0259t T\u0259brizd\u0259 ya\u015fay\u0131rlar. Sonra ail\u0259si il\u0259 birlikd\u0259 T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 gedir. Bir m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra, iki &nbsp;q\u0131z\u0131: &nbsp;Sara &nbsp;v\u0259 &nbsp;R\u00fcbab\u0259ni &nbsp;t\u0259hsil &nbsp;almaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u0130stanbulda qoyur, \u00f6z\u00fc is\u0259 arvad\u0131 v\u0259 o\u011flu A\u011fa \u0130smay\u0131l v\u0259 bir q\u0131z\u0131 S\u0259riyy\u0259 il\u0259 birlikd\u0259 T\u0259briz\u0259 qay\u0131d\u0131rlar. Onlar\u0131n h\u0259r \u00fc\u00e7\u00fc T\u0259brizd\u0259 \u00f6lm\u00fc\u015f v\u0259 &nbsp;orada &nbsp;d\u0259fn olunmu\u015flar. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 qalm\u0131\u015f q\u0131zlar\u0131 R\u00fcbab\u0259 v\u0259 Sara is\u0259 orada \u0259r\u0259 getmi\u015f v\u0259 o\u011ful- u\u015faq sahibi olmu\u015fdular. Haz\u0131rda Sara v\u0259 R\u00fcbab\u0259 h\u0259yatda olmasalar da onlar\u0131n n\u0259sli \u0130stanbulda ya\u015fay\u0131r v\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Sara xan\u0131m\u0131n bir o\u011flu olub. Ad\u0131 Teumand\u0131r, musiqi\u015f\u00fcnasd\u0131r. Bir m\u00fcdd\u0259t \u0130taliyada ya\u015fay\u0131b. Haz\u0131rda harada, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 &nbsp;m\u0259lum deyil. R\u00fcbab\u0259 xan\u0131m\u0131n da iki \u00f6vlad\u0131 olub: biri o\u011flan, biri q\u0131z. Q\u0131z\u0131, y\u0259ni A. B. Quliyevin n\u0259v\u0259si M\u0259l\u0259k xan\u0131m haz\u0131rda \u0130stanbul banklar\u0131ndan birind\u0259 i\u015fl\u0259yir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>BAKI V\u018f BAKILILAR<br>Q\u0131lman \u0130lkin<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BAKI M\u0130LYON\u00c7ULARI 19-cu \u0259srd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri \u00f6z milyon\u00e7ular\u0131n\u0131n say\u0131 etibaril\u0259 Rusiyan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 g\u00f6rk\u0259mli yerl\u0259rd\u0259n birini tuturdu. Neft bu \u015f\u0259h\u0259ri iri s\u0259rmay\u0259darlar yurduna \u00e7evirmi\u015fdi. Lakin Bak\u0131 milyon\u00e7ular\u0131 ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin milyon\u00e7ular\u0131ndan onunla f\u0259rql\u0259nirdil\u0259r ki, onlar bu&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8348,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8346"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8346"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8361,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8346\/revisions\/8361"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}