{"id":8503,"date":"2023-02-27T07:00:00","date_gmt":"2023-02-27T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=8503"},"modified":"2023-02-27T12:16:55","modified_gmt":"2023-02-27T09:16:55","slug":"humanitar-bilikl%c9%99rin-biznesd%c9%99-rolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=8503","title":{"rendered":"Humanitar bilikl\u0259rin biznesd\u0259 rolu"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Humanitar bilikl\u0259rin biznesd\u0259 rolu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Oksford Universitetinin professoru bel\u0259 izah edib ki, humanitar elml\u0259r \u00f6z imkanlar\u0131n\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259yi v\u0259 daha u\u011furlu lider olma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Professor m\u00fchazir\u0259sind\u0259 bildirib ki, t\u0259kc\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259r v\u0259 d\u0259qiq hesablama deyil, humanitar elml\u0259r d\u0259 biznesin g\u0259lirliliyin\u0259 t\u0259sir edir.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"443\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Depositphotos_20184109_l-2015-640x443-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-8504\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Depositphotos_20184109_l-2015-640x443-1.jpg 640w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Depositphotos_20184109_l-2015-640x443-1-300x208.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/02\/Depositphotos_20184109_l-2015-640x443-1-360x249.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>D\u00fcnyada v\u0259 tarixd\u0259 yeri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Humanitar elml\u0259r bir \u00e7ox sah\u0259l\u0259rd\u0259 t\u0259tbiq olunur,o c\u00fcml\u0259d\u0259n biznesd\u0259. B\u0259s n\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn o m\u0259hz i\u015f adamlar\u0131na da laz\u0131md\u0131r? \u00c7\u00fcnki, biznesmenl\u0259rin geni\u015f k\u0259nar dair\u0259l\u0259ri olur, y\u0259ni, onlar&nbsp; xaricl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259r qururlar. \u0130lk biznesmenl\u0259r tacirl\u0259r olublar v\u0259 ticar\u0259tl\u0259r m\u0259\u015f\u011ful olublar. B\u0259s bununla m\u0259\u015f\u011ful olanlar bar\u0259d\u0259 n\u0259yi bilm\u0259k laz\u0131md\u0131r? Bunu bilm\u0259liyik ki, insanlar f\u0259rqli olurlar, onlar\u0131n hissl\u0259ri, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri d\u0259 f\u0259rqli olur \u2013 reall\u0131qda bu bar\u0259d\u0259 ancaq humanitar elml\u0259r m\u0259lumat verir. \u018flb\u0259tt\u0259, t\u0259cr\u00fcb\u0259 \u00e7ox \u015fey \u00f6yr\u0259dir, amma m\u0259hz humanitar bilgil\u0259r insana d\u00fcnya bar\u0259d\u0259 \u015f\u0259xsi t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcn\u00fcn t\u0259bii oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259m\u0259yi \u00f6yr\u0259dir.<\/p>\n\n\n\n<p>Dig\u0259r bir t\u0259r\u0259fd\u0259n o insan\u0131n d\u00fcnyada v\u0259 tarixd\u0259ki yeri bar\u0259d\u0259 d\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259r yarad\u0131r \u2013 hardan g\u0259lmis\u0259n, indi n\u0259 edirs\u0259n, i\u015fin n\u0259 kimi perspektivl\u0259ri var. O yax\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k haqq\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259yi v\u0259 onunla \u0259laq\u0259dar hesablar aparma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259dir. Onunla strateji d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k qabiliyy\u0259ti asanla\u015f\u0131r v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 s\u0259n anlay\u0131rsan ki, \u00e7ox \u015fey s\u0259nd\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r v\u0259 do\u011fru q\u0259rarlar da ver\u0259 bilirs\u0259n. Bundan ba\u015fqa, s\u0259nd\u0259n as\u0131l\u0131 olmayan m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri d\u0259 bilmi\u015f olursan; imkanlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259ni d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259yi, n\u0259yi planla\u015fd\u0131r\u0131b n\u0259yi planla\u015fd\u0131rmama\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259dir. M\u00fcr\u0259kk\u0259b d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259k v\u0259rdi\u015fini, imkan\u0131n\u0131 v\u0259 bacar\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u015f\u0131lay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fclt\u00fcr \u201c\u00f6m\u00fcrl\u00fck qanun\u201d kimi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bizim fikir v\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rimizi m\u0259hz k\u00fclt\u00fcr\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n etdiyini bil\u0259nd\u0259 onlar\u0131 d\u0259yi\u015fm\u0259k imkan\u0131 \u0259ld\u0259 edirik: h\u0259m fikirl\u0259rimizi, h\u0259m davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131z\u0131, h\u0259m d\u0259 h\u0259tta stereotipin \u00f6z\u00fcn\u00fc bel\u0259 \u2013 h\u0259r\u00e7\u0259nd, bu t\u0259k bir insan\u0131n imkanlar\u0131 h\u0259ddind\u0259 deyil. Stereotipl\u0259r \u2013 \u00f6m\u00fcrl\u00fck qanun kimi deyill\u0259r, onlar d\u0259yi\u015fk\u0259ndirl\u0259r, \u00e7\u00fcnki onlar\u0131 insanlar yarad\u0131r. K\u00fclt\u00fcr \u2013 m\u0259lumatlar\u0131n n\u0259sild\u0259n-n\u0259sl\u0259 qeyri-irsi \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259 sistemi. Hans\u0131sa d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r m\u0259hz bizim g\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fcn qaba\u011f\u0131nda ba\u015f verir. K\u00fclt\u00fcr kimi q\u0259bul etdiyimiz n\u0259s\u0259 he\u00e7 d\u0259 onu bildirmir ki, biz h\u0259mi\u015f\u0259 el\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u0259y\u0259 v\u0259 hiss etm\u0259y\u0259 m\u0259hkumuq. Bu t\u0259s\u0259vv\u00fcr \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r: s\u0259n dig\u0259r insanlar\u0131n ba\u015fqa c\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb hiss etdiyini bilirs\u0259n v\u0259 bu, \u00f6z \u201cs\u0259rh\u0259dl\u0259riniz\u201dd\u0259n k\u0259nara \u00e7\u0131xma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Bu da h\u0259r bir biznesmen \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Humanitar elml\u0259r v\u0259 n\u0259tic\u0259<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D\u00fcnya bilginin g\u0259lirliliy\u0259 nec\u0259 t\u0259sir etdiyini t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k \u00e7\u0259tindir? G\u00fcman ki, burada s\u00f6hb\u0259t tez bir zamanda \u0259ld\u0259 edil\u0259n faydadan getmir. Dediyimiz 3,5%-d\u0259n 4,5%-\u0259 kimi artmayan g\u0259lir normas\u0131 bar\u0259d\u0259dir. Amma t\u0259bii ki, geni\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259li insan\u0131n b\u00f6y\u00fck \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259ri var \u2013 eyni zamanda biznesd\u0259. O, \u00f6z i\u015fini ba\u015fqa c\u00fcr qurmaq imkan\u0131na malik olur. Steve Jobs deyib ki, t\u0259kc\u0259 texnologiya b\u0259s etmir, texnologiyalara humanitar elml\u0259r d\u0259 \u0259lav\u0259 olunanda \u00fcr\u0259yinc\u0259 olur. \u00c7\u00fcnki bu zaman n\u0259tic\u0259 \u0259ld\u0259 edilir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Liderin emosional z\u0259kas\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ox pe\u015f\u0259kar bankirl\u0259rd\u0259n biri deyib ki, lider menecerd\u0259n f\u0259rql\u0259nir. O m\u00fc\u015fahid\u0259 edib ki., lider menecerd\u0259n f\u0259rqli olaraq, h\u0259mi\u015f\u0259 \u0259traf\u0131na \u00f6z\u00fcnd\u0259n daha a\u011f\u0131ll\u0131 olan adamlar\u0131 v\u0259 \u0259n \u0259sas\u0131 \u00f6zl\u0259rinin ondan a\u011f\u0131ll\u0131 olduqlar\u0131n\u0131 bil\u0259nl\u0259ri toplay\u0131r. Menecer\u0259 is\u0259 bel\u0259l\u0259ri laz\u0131m deyil, ax\u0131 h\u0259r \u015fey qaydas\u0131nda olanda i\u015fl\u0259m\u0259k rahatd\u0131r \u2013 s\u0259n\u0259 daha \u00e7ox h\u00f6rm\u0259t b\u0259sl\u0259yirl\u0259r. Q\u0259rar q\u0259bul etm\u0259k m\u0259suliyy\u0259ti ist\u0259nil\u0259n halda liderin \u00fcz\u0259rind\u0259 olur, amma o maraqla s\u00f6hb\u0259t v\u0259 m\u00fcbahis\u0259 ed\u0259 bil\u0259c\u0259yi insan\u0131 se\u00e7ir. Liderlik birba\u015fa z\u0259ka il\u0259 \u0259laq\u0259li deyil. Bel\u0259 ki, iri biznesmenl\u0259rd\u0259n biri a\u011f\u0131r m\u0259\u011flubiyy\u0259t ya\u015fay\u0131r, \u00e7\u00fcnki, strateji olaraq s\u0259hv n\u0259tic\u0259l\u0259n\u0259n proqnoz verir, amma he\u00e7 kim ona etiraz etmir. Ona g\u00f6r\u0259 yox ki, ondan qorxurlar \u2013 sad\u0259c\u0259 ona g\u00f6r\u0259 ki, ham\u0131 onun \u0259n a\u011f\u0131ll\u0131 oldu\u011funu v\u0259 ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 n\u0259 dediyini bildiyini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcb.<\/p>\n\n\n\n<p>Emosional z\u0259ka dedikd\u0259 is\u0259 ilk \u00f6nc\u0259 \u00f6z emosiyalar\u0131n\u0131 idar\u0259 ed\u0259 bilm\u0259k n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulur. Bu, d\u00fczg\u00fcn v\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr, h\u0259m\u00e7inin, insana \u00e7ox laz\u0131md\u0131r \u2013 yenilm\u0259m\u0259k, n\u0259zar\u0259t etm\u0259k, onlar\u0131 (emosuyalar) \u00f6z xeyrin\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k. \u0130st\u0259nil\u0259n, h\u0259tta q\u0259z\u0259b v\u0259 qorxu kimi xo\u015fag\u0259lm\u0259z emosiyalar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f istiqam\u0259td\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirm\u0259k olar. Bundan ba\u015fqa, liderin \u0259sas \u00f6z\u0259lliyi empatiya v\u0259 ya&nbsp; simpatiya qabiliyy\u0259tinin olmas\u0131d\u0131r. Amma simpatiya dedikd\u0259, bizim kimins\u0259 haqq\u0131nda dediymiz simpatiya n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmur. S\u00f6hb\u0259t \u00f6z\u00fcn\u00fc ba\u015fqas\u0131n\u0131n yerind\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259kd\u0259n gedir. O, empatiyadan f\u0259rql\u0259nir: empatiya \u2013 ba\u015fqa birisinin hiss etdiyini hiss etm\u0259kdir. Bu hardasa, m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr, s\u0259n ba\u015fqas\u0131n\u0131n hiss etdiyini duya bilm\u0259zs\u0259n; amma s\u0259n ba\u015fqas\u0131n\u0131n n\u0259 hiss etdiyini onun yerind\u0259 olmaqla t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bil\u0259rs\u0259n. V\u0259 t\u0259s\u0259vv\u00fcr ed\u0259 bil\u0259rs\u0259n ki, onun yerind\u0259 s\u0259n olsayd\u0131n n\u0259 hiss ed\u0259rdin. Bu bacar\u0131q idar\u0259\u00e7ilik, r\u0259hb\u0259rlik i\u015find\u0259 d\u0259 \u00e7ox k\u00f6m\u0259k olur v\u0259 el\u0259 humanitar bilikl\u0259, emosional intellektl\u0259 tamamlan\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Biznes-t\u0259hsild\u0259 emosiyalar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>M\u0259lumdur ki, insan he\u00e7 d\u0259 rasional varl\u0131q deyil v\u0259 he\u00e7 vaxt rasional h\u0259r\u0259k\u0259t etmir. B\u00fct\u00fcn b\u00f6y\u00fck inc\u0259s\u0259n\u0259t bunu s\u00fcbut edir. Amma sual yaran\u0131r, bu bel\u0259 pisdirmi? B\u0259lk\u0259 d\u0259 bunda yax\u015f\u0131 he\u00e7n\u0259 yoxdur? Bug\u00fcn bu m\u00f6vzu il\u0259 \u0259n f\u0259rqli sah\u0259nin adamlar\u0131 maraqlan\u0131rlar \u2013 psixoloqlar, k\u00fclt\u00fcr tarix\u00e7il\u0259ri, iqtisadiyyat\u00e7\u0131lar, sosioloqlar, bioloqlar. V\u0259 elm d\u0259 \u00e7oxlu sayda \u00a0bu qeyri rasional sah\u0259nin rasional t\u0259hlil texnikalar\u0131n\u0131 toplay\u0131b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>m\u0259nb\u0259: <a href=\"https:\/\/bizplus.az\/humanitar-bilikl%c9%99rin-biznesd%c9%99-rolu\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\" title=\"\">bizplus.az<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Humanitar bilikl\u0259rin biznesd\u0259 rolu Oksford Universitetinin professoru bel\u0259 izah edib ki, humanitar elml\u0259r \u00f6z imkanlar\u0131n\u0131 d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259yi v\u0259 daha u\u011furlu lider olma\u011f\u0131 \u00f6yr\u0259dir. Professor m\u00fchazir\u0259sind\u0259 bildirib ki, t\u0259kc\u0259 r\u0259q\u0259ml\u0259r v\u0259 d\u0259qiq hesablama deyil, humanitar elml\u0259r d\u0259&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8504,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50,7],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8503"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8503"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8503\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8505,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8503\/revisions\/8505"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8504"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}