{"id":8884,"date":"2023-03-07T13:00:00","date_gmt":"2023-03-07T10:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=8884"},"modified":"2023-03-07T14:33:57","modified_gmt":"2023-03-07T11:33:57","slug":"doksinq-n%c9%99dir-v%c9%99-qadinlar-ucun-hansi-t%c9%99hluk%c9%99ni-tor%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=8884","title":{"rendered":"Doksinq n\u0259dir v\u0259 qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259ni t\u00f6r\u0259dir?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>Kaspersky-nin yoxlama siyah\u0131s\u0131: doksinq n\u0259dir v\u0259 qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259ni t\u00f6r\u0259dir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Getdikc\u0259 daha \u00e7ox insan kiberq\u0131snama, onlayn t\u0259qib v\u0259 onlayn psixoloji zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n dig\u0259r n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir. Kaspersky \u015firk\u0259tinin ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259, bu tip kiberh\u00fccumlar\u0131n \u0259sas qurban\u0131 qad\u0131nlard\u0131r. X\u0259b\u0259rl\u0259rd\u0259 m\u00fct\u0259madi olaraq m\u0259\u015fhur simalar\u0131n, f\u0259allar\u0131n, jurnalistl\u0259rin ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259n hadis\u0259l\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 x\u0259b\u0259rl\u0259r yer al\u0131r.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-8743\" width=\"643\" height=\"428\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2.png 1024w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2-300x200.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2-768x512.png 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Kaspersky-2-360x240.png 360w\" sizes=\"(max-width: 643px) 100vw, 643px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><strong>Doksinq n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Doksinq \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n sahibinin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan onlar\u0131n toplanmas\u0131 v\u0259 d\u0259rc edilm\u0259sidir. Dokser &#8211; doksinql\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olan \u015f\u0259xs &#8211; qurban\u0131 haqq\u0131nda \u0259n t\u0259f\u0259rr\u00fcatl\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 toplay\u0131r v\u0259 sonra ya onu ictimaiyy\u0259t\u0259 a\u00e7\u0131q m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259rc etm\u0259kl\u0259 h\u0259d\u0259l\u0259yir, ya da faktiki olaraq d\u0259rc edir. Eyni zamanda, m\u0259lumat\u0131 toplamaq \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi bilik v\u0259 ya al\u0259tl\u0259r toplusuna sahib olmaq laz\u0131m deyil: dem\u0259k olar ki, h\u0259r k\u0259s adi axtar\u0131\u015f xidm\u0259tind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 tapa bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu i\u015fd\u0259 dokserl\u0259rin qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fu m\u0259qs\u0259dl\u0259r olduqca m\u00fcxt\u0259lifdir: toplanm\u0131\u015f m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n m\u0259xfiliyini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn qurban\u0131 qorxutmaq, al\u00e7altmaq, c\u0259zaland\u0131rmaq v\u0259 ya pul \u00f6d\u0259m\u0259y\u0259 m\u0259cbur etm\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>Qurbanlar \u00fc\u00e7\u00fcn doksinqin n\u0259tic\u0259l\u0259ri olduqca ciddi ola bil\u0259r. B\u0259z\u0259n i\u015f o yer\u0259 \u00e7at\u0131r ki, onlar\u0131n b\u0259zil\u0259ri ya\u015fay\u0131\u015f yerini d\u0259yi\u015fm\u0259li olurlar.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Doksinqd\u0259n<\/strong><strong> <\/strong><strong>nec<\/strong><strong>\u0259 <\/strong><strong>qorunmal<\/strong><strong>\u0131? <\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u201cQad\u0131nlar onlayn m\u0259xfilik v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259sizlikl\u0259rinin pozulmas\u0131ndan \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259km\u0259m\u0259lidir v\u0259 biz ham\u0131m\u0131z onlar\u0131 qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn add\u0131mlar ata bil\u0259rik. He\u00e7 vaxt dokserl\u0259rin yax\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131n h\u0259yat\u0131n\u0131 idar\u0259 etm\u0259sin\u0259 v\u0259 onlar\u0131 qorxuda saxlamas\u0131na imkan verm\u0259yin. Biz h\u0259r k\u0259si \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 diqq\u0259tli olma\u011fa v\u0259 onlayn m\u0259xfiliyi qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn ehtiyat t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r\u0131q\u201d, &#8211; dey\u0259 Kaspersky-nin Az\u0259rbaycandak\u0131 r\u0259smi n\u00fcmay\u0259nd\u0259si M\u00fc\u015fviq M\u0259mm\u0259dov bildirir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Doksinqd<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>n<\/strong><strong> <\/strong><strong>yay<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>nmaq<\/strong><strong> <\/strong><strong>v<\/strong><strong>\u0259 <\/strong><strong>onlayn<\/strong><strong> <\/strong><strong>m<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>xfiliyi<\/strong><strong> <\/strong><strong>nec\u0259<\/strong><strong>qorumaq<\/strong><strong> <\/strong><strong>olar<\/strong><strong>?<\/strong> B\u0259zi t\u00f6vsiy\u0259l\u0259r:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li><strong>M<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>r<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>kk<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>b<\/strong><strong> <\/strong><strong>\u015fifr\u0259l\u0259rd\u0259n<\/strong><strong> <\/strong><strong>istifad<\/strong><strong>\u0259 <\/strong><strong>edin<\/strong>: \u015fifr\u0259l\u0259r unikal olmal\u0131, h\u0259rfl\u0259r, r\u0259q\u0259ml\u0259r v\u0259 x\u00fcsusi simvollardan ibar\u0259t olmal\u0131d\u0131r. \u015e\u0259xsi m\u0259lumat\u0131 \u015fifr\u0259 kimi istifad\u0259 etm\u0259yin.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sosial<\/strong><strong> <\/strong><strong>mediadak<\/strong><strong>\u0131 <\/strong><strong>m<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>xfilik<\/strong><strong> <\/strong><strong>parametrl<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>rinizi<\/strong><strong> <\/strong><strong>yenil<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>yin<\/strong>: sosial mediada \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131za giri\u015fi yaln\u0131z etibar etdiyiniz \u015f\u0259xsl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131ran m\u0259xfilik parametrl\u0259ri olmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Anketl<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>ri<\/strong><strong> <\/strong><strong>v<\/strong><strong>\u0259 <\/strong><strong>profill<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>ri<\/strong><strong> <\/strong><strong>onlayn<\/strong><strong> <\/strong><strong>qaydada<\/strong><strong> <\/strong><strong>doldurark<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>n<\/strong><strong> <\/strong><strong>diqq<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>tli<\/strong><strong> <\/strong><strong>olun<\/strong>: sosial t\u0259minat n\u00f6mr\u0259l\u0259ri, pasport n\u00f6mr\u0259l\u0259ri v\u0259 ya maliyy\u0259 m\u0259lumatlar\u0131 kimi gizli saxlanmas\u0131 laz\u0131m olan \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131 he\u00e7 vaxt pay\u0131a\u015fmay\u0131n.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Tan<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>mad<\/strong><strong>\u0131\u011f\u0131<\/strong><strong>n\u0131z<\/strong><strong> <\/strong><strong>adamlar<\/strong><strong>dan g\u0259l\u0259n<\/strong><strong> <\/strong><strong>mesajlara<\/strong><strong> <\/strong><strong>qar<\/strong><strong>\u015f\u0131 <\/strong><strong>diqq<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>tli<\/strong><strong> <\/strong><strong>olun<\/strong>: \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131z\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n yad adamlar\u0131n v\u0259 ya \u015firk\u0259tl\u0259rin mesajlar\u0131n\u0131 a\u00e7may\u0131n.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>M<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>xfilik<\/strong><strong> <\/strong><strong>proqram<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>ndan<\/strong><strong> <\/strong><strong>istifad<\/strong><strong>\u0259 <\/strong><strong>edin<\/strong>: m\u0259xfilik proqram\u0131 \u015f\u0259xsi m\u0259lumatlar\u0131n\u0131z\u0131 qoruma\u011fa v\u0259 doksinqin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Doksinq<\/strong><strong> <\/strong><strong>qurban<\/strong><strong>\u0131 <\/strong><strong>n<\/strong><strong>\u0259 <\/strong><strong>etm<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>lidir<\/strong><strong>? <\/strong><strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u018fg\u0259r siz v\u0259 ya yax\u0131nlar\u0131n\u0131z doksinql\u0259 \u00fczl\u0259\u015fibs\u0259, a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 add\u0131mlar\u0131 atmaqla onun z\u0259r\u0259rini minimuma endir\u0259 bil\u0259rsiniz:<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>\u015e\u0259<\/strong><strong>xsi<\/strong><strong> <\/strong><strong>m<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>lumatlar<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>n<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>z<\/strong><strong>\u0131 <\/strong><strong>payla<\/strong><strong>\u015f<\/strong><strong>an<\/strong><strong> <\/strong><strong>h<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>r<\/strong><strong> <\/strong><strong>bir<\/strong><strong> <\/strong><strong>postu<\/strong><strong> \u015f<\/strong><strong>ikay<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>t<\/strong><strong> <\/strong><strong>edin<\/strong>. Ad\u0259t\u0259n sosial \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r bunu m\u0259xfiliyin pozulmas\u0131 kimi tan\u0131y\u0131r, ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 onlar\u0131n silinm\u0259 ehtimal\u0131 y\u00fcks\u0259kdir. Dostlardan da eyni qaydada \u015fikay\u0259t etm\u0259l\u0259rini xahi\u015f ed\u0259 bil\u0259rsiniz. Bu, prosesi s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259k.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>S<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>but<\/strong><strong> <\/strong><strong>toplay<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>n<\/strong>. B\u00fct\u00fcn formalarda t\u0259hdid v\u0259 ya \u015fantaj s\u00fcbutlar\u0131n\u0131 saxlay\u0131n: m\u0259ktublar v\u0259 ya mesajlar, sosial media yaz\u0131lar\u0131, telefon z\u0259ngl\u0259ri. Bu, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 doksinq fakt\u0131n\u0131 t\u0259sdiql\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 ola bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>Yerli<\/strong><strong> <\/strong><strong>insan<\/strong><strong> <\/strong><strong>h<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>quqlar<\/strong><strong>\u0131 <\/strong><strong>t<\/strong><strong>\u0259\u015f<\/strong><strong>kilatlar<\/strong><strong>\u0131 <\/strong><strong>il<\/strong><strong>\u0259 \u0259<\/strong><strong>laq<\/strong><strong>\u0259 <\/strong><strong>saxlay<\/strong><strong>\u0131<\/strong><strong>n<\/strong>. Qeyri-h\u00f6kum\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 ad\u0259t\u0259n h\u00fcquq-m\u00fchafiz\u0259 orqanlar\u0131ndan daha \u00e7ox doksinq probleminin ciddiliyini ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrl\u0259r. Onlar siz\u0259 \u0259n yax\u015f\u0131 f\u0259aliyy\u0259t plan\u0131n\u0131 haz\u0131rlama\u011fa k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259kl\u0259r v\u0259 \u00e7ox vaxt daha da \u0259h\u0259miyy\u0259tli yard\u0131m g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rl\u0259r (m\u00fcv\u0259qq\u0259ti m\u0259nzill\u0259 t\u0259min olunmaya q\u0259d\u0259r).<\/p>\n\n\n\n<p>\u2022 <strong>D<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>st<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>k<\/strong><strong> \u00fc\u00e7\u00fc<\/strong><strong>n<\/strong><strong> <\/strong><strong>m<\/strong><strong>\u00fc<\/strong><strong>raci<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>t<\/strong><strong> <\/strong><strong>edin<\/strong>. Ba\u015f ver\u0259nl\u0259r bar\u0259d\u0259 etibar etdiyiniz dostlar\u0131n\u0131za v\u0259 ail\u0259niz\u0259 dan\u0131\u015f\u0131n. Onlar\u0131n d\u0259st\u0259yi siz\u0259 bu \u00e7\u0259tin d\u00f6vrd\u0259n ke\u00e7m\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kaspersky-nin yoxlama siyah\u0131s\u0131: doksinq n\u0259dir v\u0259 qad\u0131nlar \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259ni t\u00f6r\u0259dir? Getdikc\u0259 daha \u00e7ox insan kiberq\u0131snama, onlayn t\u0259qib v\u0259 onlayn psixoloji zorak\u0131l\u0131\u011f\u0131n dig\u0259r n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fir. Kaspersky \u015firk\u0259tinin ara\u015fd\u0131rmas\u0131na g\u00f6r\u0259, bu tip kiberh\u00fccumlar\u0131n \u0259sas qurban\u0131&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":8743,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8884"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8884"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8884\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8885,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8884\/revisions\/8885"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/8743"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}