{"id":9096,"date":"2023-03-12T11:00:00","date_gmt":"2023-03-12T08:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=9096"},"modified":"2023-03-12T11:49:23","modified_gmt":"2023-03-12T08:49:23","slug":"baki-milyonculari-isa-b%c9%99y-v%c9%99-kazim-b%c9%99y-hacinski-qardaslari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=9096","title":{"rendered":"Bak\u0131 Milyon\u00e7ular\u0131 &#8211; \u0130sa B\u0259y v\u0259 Kaz\u0131m B\u0259y Hac\u0131nski Qarda\u015flar\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p>B<strong>AKI M\u0130LYON\u00c7ULARI<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>19-cu \u0259srd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri \u00f6z milyon\u00e7ular\u0131n\u0131n say\u0131 etibaril\u0259 Rusiyan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 g\u00f6rk\u0259mli yerl\u0259rd\u0259n birini tuturdu. Neft bu \u015f\u0259h\u0259ri iri s\u0259rmay\u0259darlar yurduna \u00e7evirmi\u015fdi. Lakin Bak\u0131 milyon\u00e7ular\u0131 ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin milyon\u00e7ular\u0131ndan onunla f\u0259rql\u0259nirdil\u0259r ki, onlar bu s\u0259rmay\u0259 v\u0259 s\u0259rv\u0259ti irsi olaraq, \u00f6z ata v\u0259 babalar\u0131ndan almam\u0131\u015fd\u0131lar. Bir qayda olaraq, \u0259ks\u0259riyy\u0259ti f\u0259hl\u0259likd\u0259n, yoxsulluqdan \u00f6z z\u0259hm\u0259tl\u0259ri il\u0259 milyon\u00e7u d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdil\u0259r. \u018fvv\u0259ll\u0259r \u00f6z z\u0259hm\u0259tl\u0259ri, kamal v\u0259 s\u0259yl\u0259ri onlar\u0131 ir\u0259li aparm\u0131\u015f, sonralar is\u0259 g\u00fccl\u00fc neft fantanlar\u0131 onlar\u0131 s\u0259rv\u0259tin y\u00fcks\u0259k d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 qald\u0131rm\u0131\u015fd\u0131. Biz Bak\u0131n\u0131n bu milyon\u00e7ular\u0131ndan bir ne\u00e7\u0259 n\u0259f\u0259ri haqq\u0131nda dan\u0131\u015faca\u011f\u0131q.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">\u0130SA B\u018fY V\u018f KAZIM B\u018fY HACINSK\u0130 QARDA\u015eLARI<\/h4>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Isa_bey_Hajinski-594x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9097\" width=\"298\" height=\"514\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Isa_bey_Hajinski-594x1024.jpg 594w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Isa_bey_Hajinski-174x300.jpg 174w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Isa_bey_Hajinski-768x1324.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Isa_bey_Hajinski-891x1536.jpg 891w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Isa_bey_Hajinski-1188x2048.jpg 1188w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Isa_bey_Hajinski-360x620.jpg 360w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/Isa_bey_Hajinski.jpg 1280w\" sizes=\"(max-width: 298px) 100vw, 298px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>H\u0259r ikisinin b\u00f6y\u00fck kapital\u0131 vard\u0131. Neftd\u0259n g\u0259lirl\u0259ri say\u0259sind\u0259 milyon\u00e7u d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdil\u0259r. X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259ki \u00c7\u0259l\u0259k\u0259n adas\u0131 bu qarda\u015flar\u0131n ixtiyar\u0131nda idi. Z\u0259ngin neft yataqlar\u0131 olan \u00c7\u0259l\u0259k\u0259nd\u0259n b\u00f6y\u00fck g\u0259lir g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fcl\u0259r. \u0130nqilabdan sonra \u0130sa b\u0259y Hac\u0131nskinin xaric\u0259 qa\u00e7m\u0131\u015f \u00f6vladlar\u0131 adan\u0131 \u0259cn\u0259bi kapitalistl\u0259r\u0259 satm\u0131\u015fd\u0131lar. \u0130sa b\u0259yin Bibiheyb\u0259td\u0259 m\u0259d\u0259nl\u0259ri vard\u0131. Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rinin bir ne\u00e7\u0259 yerind\u0259 onun v\u0259 qarda\u015f\u0131 Kaz\u0131m b\u0259yin imar\u0259tl\u0259ri ucal\u0131rd\u0131. \u0130sa b\u0259yin \u0259n \u0259z\u0259m\u0259tli binas\u0131 Sahil k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259ki Q\u0131z qalas\u0131n\u0131n yan\u0131nda Roma v\u0259 qotik \u00fcslubunda tikilmi\u015f \u0259z\u0259m\u0259tli bina idi. Bu imar\u0259t Sahil k\u00fc\u00e7\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi yara\u015f\u0131q verirdi. Bu binadan qabaq Balaxana (indiki F\u00fczuli) v\u0259 Mariya (indiki R\u0259sul Rza) k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259 d\u0259 \u00fc\u00e7 m\u0259rt\u0259b\u0259li \u0259z\u0259m\u0259tli bir ya\u015fay\u0131\u015f binas\u0131 tikdirmi\u015fdi. Onun kontoru da bu binan\u0131n birinci m\u0259rt\u0259b\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015firdi.<br>1912-ci ild\u0259 \u0130sa b\u0259y M\u0259rd\u0259kanda d\u00f6vr\u0259l\u0259m\u0259 hasar i\u00e7\u0259risin\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f saxta alman v\u0259 modern \u00fcslubunda bir imar\u0259t tikdirmi\u015fdi. \u018fsas binadan ba\u015flayaraq, q\u0259rb t\u0259r\u0259f\u0259 uzanan xiyaban b\u00fct\u00fcn sah\u0259ni \u0259hat\u0259 edirdi. Xiyabanlar\u0131n k\u0259si\u015fdiyi yerd\u0259 al\u00e7aq\u00a0dair\u0259vi bir hovuz vard\u0131. A\u015fa\u011f\u0131 terrasdan \u015fam a\u011faclar\u0131na t\u0259r\u0259f g\u00f6z\u0259l bir m\u0259nz\u0259r\u0259 a\u00e7\u0131l\u0131rd\u0131. Kaz\u0131m b\u0259yin ba\u011f\u0131 is\u0259 M\u0259rd\u0259kan k\u0259ndinin i\u00e7\u0259risind\u0259 idi. O da d\u00f6rd hasar i\u00e7\u0259risind\u0259 idi. \u0130ndi burada \u00abQ\u0259r\u0259nfil\u00bb sanatoriyas\u0131 yerl\u0259\u015fir. Bina ba\u011f\u0131n ortas\u0131nda iki m\u0259rt\u0259b\u0259li idi. \u0130kinci m\u0259rt\u0259b\u0259y\u0259 \u2014 aynab\u0259ndli eyvana ortadan pill\u0259k\u0259nl\u0259 qalx\u0131rd\u0131lar. Ba\u011fda h\u0259r c\u00fcr meyv\u0259 v\u0259 b\u0259z\u0259k a\u011faclar\u0131 \u0259kilmi\u015fdi. Darvazadan ba\u015flayaraq, uzanan xiyaban binan\u0131n pill\u0259k\u0259nl\u0259ri qaba\u011f\u0131nda qurtar\u0131rd\u0131. Ba\u011f\u0131n \u015fimal-\u015f\u0259rq hiss\u0259si eni\u015f yerd\u0259 idi. Burada \u00fcz\u00fcm t\u0259n\u0259kl\u0259ri basd\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<br>Bak\u0131 varl\u0131lar\u0131ndan Sad\u0131xov qarda\u015flar\u0131 da tan\u0131nm\u0131\u015f kapitalistl\u0259rd\u0259n idi. Sad\u0131xov qarda\u015flar\u0131n\u0131n \u00abFid\u00bb adl\u0131 \u00e7\u0259ltikt\u0259mizl\u0259y\u0259n d\u0259yirmanlar\u0131 vard\u0131. Teyyub v\u0259 M\u00fct\u0259llib Sad\u0131xov qarda\u015flar\u0131n\u0131n bu d\u0259yirman\u0131ndan indi he\u00e7 bir \u0259s\u0259r qalmam\u0131\u015fd\u0131r. A. Quliyev v\u0259 Skobelevin d\u0259yirmanlar\u0131 is\u0259 indi ba\u015fqa m\u0259qs\u0259dl\u0259 istifad\u0259 olunur. Sad\u0131xov qarda\u015flar\u0131n\u0131n indiki \u0130stiqlaliyy\u0259t k\u00fc\u00e7\u0259si il\u0259 Niyazi k\u00fc\u00e7\u0259sinin tinind\u0259 g\u00f6z\u0259l ya\u015fay\u0131\u015f binas\u0131 vard\u0131r. Onlar\u0131n bu evi milli \u00fcslubda memar E. A. Termikelov t\u0259r\u0259find\u0259n in\u015fa edilmi\u015fdir.<br>Seyid Mirbabayev, K\u0259bl\u0259 Abdulla Z\u0259rb\u0259liyev, Bin\u0259q\u0259dili S\u0259limov, Teymur Qulub\u0259yov, N\u0259c\u0259fqulu M\u0259mm\u0259dov da Bak\u0131n\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f varl\u0131lar\u0131ndand\u0131r. Seyid Mirbabayev xan\u0259nd\u0259likd\u0259n milyon\u00e7u d\u0259r\u0259c\u0259sin\u0259 y\u00fcks\u0259lmi\u015fdi. Milyon\u00e7u olandan sonra ke\u00e7mi\u015f s\u0259n\u0259tind\u0259n bird\u0259f\u0259lik \u00fcz\u00fcl\u00fc\u015fm\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 vaxtil\u0259 Pol\u015fada yaz\u0131lm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn vallar\u0131n\u0131 ma\u011fazalardan v\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 adamlardan al\u0131b s\u0131nd\u0131r\u0131rd\u0131. Milyon\u00e7u olandan sonra erm\u0259ni Aramyans\u0131n m\u00fclk\u00fcn\u00fc (indiki Azneftin binas\u0131n\u0131) baha qiym\u0259t\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131. K\u0259bl\u0259 Abdulla Z\u0259rb\u0259liyev h\u0259m qo\u00e7u v\u0259 h\u0259m d\u0259 neft sahibkar\u0131 idi. Onun bir ne\u00e7\u0259 neft m\u0259d\u0259ni v\u0259 yaln\u0131z \u015f\u0259h\u0259rin bir yerind\u0259 t\u0259kc\u0259 bir m\u00fclk\u00fc vard\u0131. O atas\u0131ndan qalm\u0131\u015f kerosin zavodu \u0259sas\u0131nda varlanm\u0131\u015fd\u0131. 1876-c\u0131 ild\u0259 Sabun\u00e7uda torpaq sah\u0259l\u0259ri alaraq, \u015f\u0259riki il\u0259 birlikd\u0259 neft istehsal etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131r. Nefti xam \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259d\u0259nd\u0259 sat\u0131rd\u0131. Bir ne\u00e7\u0259 il \u015f\u0259h\u0259r dumas\u0131n\u0131n qlasn\u0131s\u0131 olub.<br>Bin\u0259q\u0259dili S\u0259limov uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259ziyy\u0259t v\u0259 h\u0259y\u0259can ke\u00e7ir\u0259nd\u0259n sonra n\u0259hay\u0259t buruqlar\u0131 fantana d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f v\u0259 pula pul dem\u0259mi\u015fdi.<br>Teymur b\u0259y Qulub\u0259yov v\u0259 N\u0259c\u0259fqulu M\u0259mm\u0259dov 1909-cu ild\u0259 \u00abT. Qulub\u0259yovun v\u0259 N. M\u0259mm\u0259dovun ticar\u0259t evi\u00bbni t\u0259\u015fkil edirl\u0259r. Ticar\u0259t evinin Balaxanada v\u0259 Sabun\u00e7uda neft m\u0259d\u0259nl\u0259ri, kerosin v\u0259 benzin zavodlar\u0131 olub. Neft m\u0259d\u0259nl\u0259rinin istismar\u0131na 1913-c\u00fc ild\u0259 ba\u015flay\u0131blar. Ayda 30 min pud neft \u00e7\u0131xar\u0131rd\u0131lar. \u00d6z neftl\u0259rind\u0259n \u0259lav\u0259 kerosin zavodlar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bir il m\u00fcdd\u0259tind\u0259 10 milyon pud neft alm\u0131\u015fd\u0131lar. \u0130ld\u0259 iki milyon yar\u0131mad\u0259k benzin emal edirdil\u0259r. Ticar\u0259t evinin X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 g\u0259mil\u0259ri, neft m\u0259hsullar\u0131n\u0131 da\u015f\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6zl\u0259rinin x\u00fcsusi vaqon-sisteml\u0259ri vard\u0131. Bak\u0131da, Petrovskda, Tiflisd\u0259, Vladiqafqazda, Yekaterinadarda, Stavropol quberniyas\u0131nda, Var\u015favada, Lodzda, Minskd\u0259 kontor v\u0259 anbarlar\u0131 vard\u0131.<br>Bak\u0131 milyon\u00e7ular\u0131ndan \u0130srafil Hac\u0131yev \u00e7ox savadl\u0131 adamd\u0131. Rus dilini m\u00fck\u0259mm\u0259l \u00a0bilirdi. \u00a0Duman\u0131n \u00a0iclaslar\u0131nda \u00a0\u015f\u0259h\u0259r \u00a0t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u00a0bar\u0259d\u0259\u00a0 tez-tez \u00a0odlu\u00a0\u00e7\u0131x\u0131\u015flar ed\u0259rdi. \u015e\u0259h\u0259rin bir ne\u00e7\u0259 yerind\u0259 g\u00f6z\u0259l binalar\u0131 v\u0259 M\u0259rd\u0259kanda (indiki elektrik d\u0259mir yolu stansiyas\u0131n\u0131n arxas\u0131nda) \u0259z\u0259m\u0259tli villas\u0131 vard\u0131.<br>Bak\u0131 varl\u0131lar\u0131 i\u00e7\u0259risind\u0259 \u0130smay\u0131l b\u0259y v\u0259 Ta\u011f\u0131 b\u0259y S\u0259f\u0259r\u0259liyev qarda\u015flar\u0131n\u0131n da \u00f6z m\u00f6vqel\u0259ri vard\u0131. Onlar\u0131n R\u0259sul Rza k\u00fc\u00e7\u0259si il\u0259 Nizami k\u00fc\u00e7\u0259sinin tinind\u0259ki h\u00fcnd\u00fcr v\u0259 yara\u015f\u0131ql\u0131 imar\u0259tl\u0259ri indiy\u0259d\u0259k durur v\u0259 Nizami k\u00fc\u00e7\u0259sin\u0259 x\u00fcsusi b\u0259z\u0259k verir. Ta\u011f\u0131 b\u0259yin M\u0259rd\u0259kanda \u201cQo\u015fa Qalay\u00e7al\u0131\u201d adland\u0131r\u0131lan b\u00f6y\u00fck bir ba\u011f\u0131 vard\u0131. Haz\u0131rki kolxoz bazar\u0131n\u0131n yan\u0131nda olan bu ba\u011fda indi Az\u0259rbaycan S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyi d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc idar\u0259sinin sanatoriyas\u0131 yerl\u0259\u015fir. \u0130smay\u0131l b\u0259yin ba\u011f\u0131 is\u0259 Pir\u015fa\u011f\u0131da idi. O Pir\u015fa\u011f\u0131ya \u015fose yolu v\u0259 telefon x\u0259tti \u00e7\u0259kdirmi\u015fdi. Ruhulla Axundov bir m\u00fcdd\u0259t onun yan\u0131nda telefon\u00e7u i\u015fl\u0259mi\u015fdi.<br>Bak\u0131da el\u0259 varl\u0131lar ya\u015fay\u0131rd\u0131 ki, X\u0259z\u0259r d\u0259nizind\u0259 h\u0259r\u0259sinin be\u015f-alt\u0131, az\u0131 \u00fc\u00e7- d\u00f6rd g\u0259misi vard\u0131. Bel\u0259 varl\u0131lar i\u00e7\u0259risind\u0259 Ramazanovlar x\u00fcsusil\u0259 f\u0259rql\u0259nirdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right\"><strong>BAKI V\u018f BAKILILAR<br>Q\u0131lman \u0130lkin<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BAKI M\u0130LYON\u00c7ULARI 19-cu \u0259srd\u0259 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri \u00f6z milyon\u00e7ular\u0131n\u0131n say\u0131 etibaril\u0259 Rusiyan\u0131n \u015f\u0259h\u0259rl\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 g\u00f6rk\u0259mli yerl\u0259rd\u0259n birini tuturdu. Neft bu \u015f\u0259h\u0259ri iri s\u0259rmay\u0259darlar yurduna \u00e7evirmi\u015fdi. Lakin Bak\u0131 milyon\u00e7ular\u0131 ba\u015fqa \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rin milyon\u00e7ular\u0131ndan onunla f\u0259rql\u0259nirdil\u0259r ki, onlar bu&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9098,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9096"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9096"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9099,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9096\/revisions\/9099"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}