{"id":9494,"date":"2023-03-22T07:00:00","date_gmt":"2023-03-22T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=9494"},"modified":"2023-03-22T14:31:52","modified_gmt":"2023-03-22T11:31:52","slug":"c%c9%99r%c9%99zl%c9%99rin-istehlaki-zamani-%c9%99m%c9%99l-olunmasi-vacib-qaydalar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=9494","title":{"rendered":"\u00c7\u0259r\u0259zl\u0259rin istehlak\u0131 zaman\u0131 \u0259m\u0259l olunmas\u0131 vacib qaydalar"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong>\u00c7\u0259r\u0259zl\u0259rin istehlak\u0131 zaman\u0131 \u0259m\u0259l olunmas\u0131 vacib qaydalar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Novruz bayram\u0131 g\u00fcnl\u0259rind\u0259 insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259n \u00e7ox istehlak olunan qidalardan biri d\u0259 \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rdir. Y\u00fcks\u0259k qidal\u0131l\u0131q d\u0259y\u0259rin\u0259 v\u0259 z\u0259ngin t\u0259rkib\u0259 malik olan \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r insan orqanizminin ehtiyac duydu\u011fu g\u00fcnd\u0259lik vitamin v\u0259 mineral normas\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lay\u0131r. Eyni zamanda beynin t\u0259bii ya\u011flara olan ehtiyac\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259yir. H\u0259m\u00e7inin \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rin t\u0259rkibind\u0259 olan lif, vitamin, mineral v\u0259 antioksidantlar bir \u00e7ox x\u0259st\u0259liy\u0259 qar\u015f\u0131 qalxan rolunu oynay\u0131r.<br>Qida d\u0259y\u0259ri y\u00fcks\u0259k oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 bir ovuc \u00e7\u0259r\u0259z orqanizmin g\u00fcnd\u0259lik vitamin t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 qar\u015f\u0131lama\u011fa kifay\u0259t edir. Qoz, f\u0131nd\u0131q, badam, f\u0131st\u0131q, iyd\u0259 v\u0259 innab kimi \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r miqdar\u0131na diqq\u0259t edilm\u0259kl\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 istehlak oluna bil\u0259r.<br>Qoz ya\u011f, z\u00fclal, karbohidratlar, C vitamini, B qrup vitaminl\u0259ri, maqnezium, manqan, sink v\u0259 fosfor kimi orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn vacib komponentl\u0259rl\u0259 z\u0259ngindir. Bu, orqanizmin ehtiyac\u0131 olan bitki t\u0259rkibli Omega-3 ya\u011f tur\u015fusunu t\u0259min ed\u0259n yegan\u0259 \u00e7\u0259r\u0259zdir. E vitamini v\u0259 alfa-linolenik tur\u015fusu il\u0259 z\u0259ngin olan qoz sinir sistemin\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. Damarlar\u0131n kir\u0259cl\u0259\u015fm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na, xolesterolun s\u0259viyy\u0259sinin v\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259rinin stabill\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir. T\u0259rkibind\u0259ki lif v\u0259 proteinin say\u0259sind\u0259 Alzheimer x\u0259st\u0259liyinin v\u0259 \u015f\u0259k\u0259rli diabetin yaranmas\u0131n\u0131 l\u0259ngidir. Stres v\u0259 yuxu problemini aradan qald\u0131r\u0131r. Eyni zamanda s\u00fcm\u00fckl\u0259rin g\u00fccl\u0259nm\u0259sini v\u0259 d\u0259ri h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin daha cavan qalmas\u0131n\u0131 t\u0259min edir.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1679208443elmim__qal_______r__zl__r__jpg.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-9495\" width=\"426\" height=\"426\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1679208443elmim__qal_______r__zl__r__jpg.jpg 800w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1679208443elmim__qal_______r__zl__r__jpg-300x300.jpg 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1679208443elmim__qal_______r__zl__r__jpg-150x150.jpg 150w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1679208443elmim__qal_______r__zl__r__jpg-768x768.jpg 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/1679208443elmim__qal_______r__zl__r__jpg-360x360.jpg 360w\" sizes=\"(max-width: 426px) 100vw, 426px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>F\u0131nd\u0131q insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca faydal\u0131d\u0131r. F\u0131nd\u0131\u011f\u0131n t\u0259rkibi z\u00fclallarla, karbohidratlarla, doymam\u0131\u015f ya\u011flarla, E v\u0259 B qrupu vitaminl\u0259rl\u0259, y\u00fcks\u0259k miqdarda kalium, kalsium v\u0259 natriumla z\u0259ngindir. F\u0131nd\u0131q l\u0259p\u0259sinin t\u0259rkibind\u0259 olan ya\u011flar\u0131n 96 %-i insan orqanizmi \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131 olan doymam\u0131\u015f tur\u015fular olan olein v\u0259 linolind\u0259n ibar\u0259tdir. Bu \u00e7\u0259r\u0259z immun sistemini g\u00fccl\u0259ndirir, diabet riskini azald\u0131r, el\u0259c\u0259 d\u0259 sinir sistemi \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131d\u0131r v\u0259 x\u0259r\u00e7\u0259ng\u0259 qar\u015f\u0131 orqanizmi qoruyur. F\u0131nd\u0131q ba\u011f\u0131rsaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r. Eyni zamanda t\u0259rkibind\u0259ki lifl\u0259r v\u0259 vitaminl\u0259r \u0259z\u0259l\u0259l\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirir, h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri ya\u015flanmaya qar\u015f\u0131 qoruyur, insanda toxluq hissini art\u0131r\u0131r. F\u0131nd\u0131\u011f\u0131n t\u0259rkibi triptofan v\u0259 izoleysin amin tur\u015fular\u0131 il\u0259 z\u0259ngin oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn beynin f\u0259aliyy\u0259tini v\u0259 zehni qabiliyy\u0259ti yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r.<br>Badam\u0131n t\u0259rkibi lif, doymam\u0131\u015f ya\u011f tur\u015fular\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, E v\u0259 B qrupu vitaminl\u0259ri, maqnezium, kalsium, fosfor, d\u0259mir, sink, selen v\u0259 mis kimi minerallarla z\u0259ngindir. Dad\u0131na g\u00f6r\u0259 badam ac\u0131 v\u0259 \u015firin olmaqla, 2 n\u00f6v\u0259 b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. \u015eirin badam t\u0259z\u0259 halda yeyilir v\u0259 q\u0259nnad\u0131 s\u0259nayesind\u0259 geni\u015f istifad\u0259 olunur. Ac\u0131 badamdan is\u0259 \u0259triyyat v\u0259 \u0259cza\u00e7\u0131l\u0131q s\u0259nayesind\u0259 istifad\u0259 edilir. Son zamanlar qida rasionumuzda yer alan badam s\u00fcd\u00fc laktozas\u0131z v\u0259 xolesterolsuz oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn in\u0259k s\u00fcd\u00fcn\u0259 alternativ kimi istifad\u0259 edilir. Badam \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 olduqca faydal\u0131d\u0131r, qan t\u0259zyiqini t\u0259nziml\u0259yir, beynin f\u0259aliyy\u0259tini yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131r. H\u0259m\u00e7inin qanda \u015f\u0259k\u0259rin s\u0259viyy\u0259sini t\u0259nziml\u0259yir, s\u00fcm\u00fck \u0259rim\u0259sini \u0259ng\u0259ll\u0259yir. Madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn badam\u0131n ac vaxt\u0131 istehlak\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<br>F\u0131st\u0131\u011f\u0131n t\u0259rkibi lif, fosfor, kalium, E, C, A v\u0259 B qrup vitaminl\u0259ri, ya\u011f v\u0259 proteinl\u0259 olduqca z\u0259ngindir. Bu \u00e7\u0259r\u0259z h\u0259zm prosesinin yax\u015f\u0131la\u015fmas\u0131, qan t\u0259zyiqinin t\u0259nziml\u0259nm\u0259si, immun sisteminin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 qanazl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131d\u0131r. Zehni f\u0259aliyy\u0259tin inki\u015faf\u0131na m\u00fcsb\u0259t t\u0259sir etdiyi \u00fc\u00e7\u00fcn u\u015faqlar t\u0259r\u0259find\u0259n d\u0259 istehlak\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<br>\u0130yd\u0259 v\u0259 innab\u0131n t\u0259rkibind\u0259 orqanizm \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259ruri olan bir \u00e7ox madd\u0259l\u0259r var. Bu madd\u0259l\u0259r orqanizmin m\u00fcxt\u0259lif x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259tini art\u0131r\u0131r. \u0130yd\u0259 kalori d\u0259y\u0259ri a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011fundan p\u0259hriz saxlayanlar \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015flidir. C vitamini il\u0259 z\u0259ngin olan iyd\u0259 soyuqd\u0259ym\u0259 v\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yolu infeksiyalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn faydal\u0131d\u0131r. T\u0259z\u0259 v\u0259 ya qurudulmu\u015f halda istehlak olunan innab is\u0259 qan t\u0259zyiqini a\u015fa\u011f\u0131 salmaq \u00fc\u00e7\u00fcn yax\u015f\u0131 vasit\u0259dir. Bu qidan\u0131 diabet x\u0259st\u0259l\u0259rin\u0259 d\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t g\u00f6r\u00fcrl\u0259r. \u0130nnab b\u00f6yr\u0259k v\u0259 t\u0259n\u0259ff\u00fcs orqanlar\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 faydal\u0131d\u0131r. U\u015faqlar\u0131n da innabdan istifad\u0259 etm\u0259si t\u00f6vsiy\u0259 olunur.<br>\u00c7\u0259r\u0259zl\u0259rin qovrulmam\u0131\u015f v\u0259 ya \u00e7ox az qovrulmu\u015f halda istehlak\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 olunur. \u00c7\u00fcnki \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r qovrulan zaman qidal\u0131l\u0131q d\u0259y\u0259rinin azalmas\u0131, t\u0259rkibind\u0259ki ya\u011flar\u0131n trans ya\u011flara \u00e7evrilm\u0259si ba\u015f ver\u0259 bil\u0259r.<br>\u00c7\u0259r\u0259zl\u0259ri alark\u0259n xarici g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u0259 v\u0259 m\u0259hsulun sat\u0131\u015fa q\u0259d\u0259r d\u00fczg\u00fcn saxlan\u0131l\u0131b-saxlan\u0131lmamas\u0131na diqq\u0259t yetirm\u0259k laz\u0131md\u0131r. \u00c7\u0259r\u0259zl\u0259r b\u00fct\u00f6v olmal\u0131, \u00fcz\u0259rind\u0259 \u00e7at, z\u0259d\u0259 v\u0259 kif \u0259lam\u0259ti olmamal\u0131, z\u0259r\u0259rli orqanizml\u0259rin t\u0259sirin\u0259 m\u0259ruz qalmamal\u0131d\u0131r. \u018fg\u0259r m\u0259hsula uy\u011fun olmayan qoxu hiss edil\u0259rs\u0259, bu, \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rin d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259raitd\u0259 saxlanmamas\u0131n\u0131n v\u0259 sa\u011flaml\u0131q \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259li olmas\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. Qabla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f halda sat\u0131lan \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259ri alark\u0259n burax\u0131l\u0131\u015f v\u0259 son istifad\u0259 tarixin\u0259 m\u00fctl\u0259q n\u0259z\u0259r yetirilm\u0259lidir.<br>\u00c7\u0259r\u0259zl\u0259r d\u00fczg\u00fcn \u015f\u0259raitd\u0259 saxlanmad\u0131qda Aspergillus flavus v\u0259 Aspergillus parasiticus g\u00f6b\u0259l\u0259kl\u0259rinin ifraz etdiyi z\u0259h\u0259rli toksin olan aflatoksin yaran\u0131r. M\u0259hsulun \u00fcz\u0259rind\u0259 aflatoksinin \u0259lam\u0259ti olan kifl\u0259r pamb\u0131q formas\u0131nda, b\u0259z\u0259n d\u0259 r\u0259ngli \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc b\u00fcruz\u0259 verir. H\u0259tta m\u0259hsulun g\u00f6zl\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n d\u0259rin qatlar\u0131na n\u00fcfuz ed\u0259 bilir. Kifl\u0259rin s\u0259b\u0259b oldu\u011fu z\u0259h\u0259rl\u0259nm\u0259l\u0259r is\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u0259lam\u0259tl\u0259rini g\u00f6st\u0259rmir. Lakin uzun m\u00fcdd\u0259t kifli m\u0259hsullar\u0131n istehlak olunmas\u0131 sonralar orqanizmd\u0259 ciddi f\u0259sadlara yol a\u00e7\u0131r. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259, kifl\u0259nmi\u015f qidalar\u0131n bir hiss\u0259sinin k\u0259sil\u0259r\u0259k at\u0131lmas\u0131, dig\u0259r hiss\u0259sinin yeyilm\u0259si bel\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t deyil. H\u0259m\u00e7inin \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r istehlak edilm\u0259mi\u015fd\u0259n \u0259vv\u0259l m\u00fctl\u0259q yuyulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7\u0259r\u0259zl\u0259rin istehlak\u0131 zaman\u0131 \u0259m\u0259l olunmas\u0131 vacib qaydalar Novruz bayram\u0131 g\u00fcnl\u0259rind\u0259 insanlar t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259n \u00e7ox istehlak olunan qidalardan biri d\u0259 \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259rdir. Y\u00fcks\u0259k qidal\u0131l\u0131q d\u0259y\u0259rin\u0259 v\u0259 z\u0259ngin t\u0259rkib\u0259 malik olan \u00e7\u0259r\u0259zl\u0259r insan orqanizminin ehtiyac duydu\u011fu g\u00fcnd\u0259lik vitamin&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9495,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,49],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9494"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9494"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9494\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9496,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9494\/revisions\/9496"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9495"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9494"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9494"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9494"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}