{"id":9497,"date":"2023-03-25T06:00:00","date_gmt":"2023-03-25T03:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/rockvell.com\/?p=9497"},"modified":"2023-03-25T14:42:57","modified_gmt":"2023-03-25T11:42:57","slug":"darknetd%c9%99-sovd%c9%99l%c9%99sm%c9%99l%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/rockvell.com\/?p=9497","title":{"rendered":"Darknetd\u0259 s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259l\u0259r"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\"><strong><strong>Darknetd\u0259 s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259l\u0259r: cinay\u0259tkarlar aras\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259nziml\u0259m\u0259 nec\u0259 ba\u015f verir<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kaspersky Digital Footprint Intelligence m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri 2020-ci ilin yanvar\u0131ndan 2022-ci ilin dekabr\u0131na q\u0259d\u0259r olan d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6lg\u0259 internetd\u0259 (darknet) zaminl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ba\u015f tutan \u0259m\u0259liyyatlar haqq\u0131nda <a href=\"https:\/\/media.kasperskycontenthub.com\/wp-content\/uploads\/sites\/58\/2023\/03\/14124006\/Biznes-v-darknete-sdelki-i-regulyatsia.pdf\">n\u0259\u015frl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131blar<\/a>. S\u00f6hb\u0259t beyn\u0259lxalq forumlarda v\u0259 k\u00f6lg\u0259 internet saytlar\u0131nda, el\u0259c\u0259 d\u0259 t\u0259cav\u00fczkarlar\u0131n istifad\u0259 etdiyi ictimai Telegram kanallar\u0131ndak\u0131 (\u00fcmumilikd\u0259 226 forum v\u0259 489 kanal) mesajlardan gedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaminl\u0259r t\u0259cav\u00fczkarlar\u0131n \u0259m\u0259liyyatlarda f\u0131r\u0131ldaq\u00e7\u0131l\u0131q riskini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 etdikl\u0259ri \u0259m\u0259liyyatda mara\u011f\u0131 olmayan vasit\u0259\u00e7il\u0259rdir. Bu rolda k\u00f6lg\u0259 platformas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259\u015fkil edil\u0259n v\u0259 d\u0259st\u0259kl\u0259n\u0259n x\u00fcsusi xidm\u0259t v\u0259 ya \u0259m\u0259liyyat\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri il\u0259 maraqlanmayan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc t\u0259r\u0259f (h\u0259m\u00e7inin k\u00f6lg\u0259 c\u0259miyy\u0259tinin \u00fczv\u00fc) \u00e7\u0131x\u0131\u015f ed\u0259 bil\u0259r. \u0130ngilis dilli t\u0259cav\u00fczkarlar aras\u0131nda zamin \u00fc\u00e7\u00fcn tez-tez \u201ceskrou\u201d (escrow) termini \u2013 eskrou agent v\u0259 ya eskrou servis \u2013 i\u015fl\u0259dilir. Zaminin xidm\u0259t haqq\u0131 ad\u0259t\u0259n \u0259m\u0259liyyat d\u0259y\u0259rinin 3%-d\u0259n 15%-\u0259 q\u0259d\u0259rdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Zaminl\u0259rin istifad\u0259si bir milyondan \u00e7ox yaz\u0131da mesajda qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. Bunlardan t\u0259xmin\u0259n 313,000-i 2022-ci ild\u0259 n\u0259\u015fr edilib. 2022-ci il \u00fc\u00e7\u00fcn mesajlar\u0131n t\u0259xmin\u0259n yar\u0131s\u0131 (150 000) bu f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 ba\u011fl\u0131 pul v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin na\u011fdla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 ixtisasla\u015fan saytlarda yerl\u0259\u015fdirilib. 2022-ci ilin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si \u0259rzind\u0259 \u00fcmumilikd\u0259 k\u00f6lg\u0259 bazarlar\u0131nda, o c\u00fcml\u0259d\u0259n zaminl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 aktivlikd\u0259 azalma m\u00fc\u015fahid\u0259 olunub. Ola bilsin ki, bu, geosiyasi v\u0259ziyy\u0259tin g\u0259rginl\u0259\u015fm\u0259si il\u0259 ba\u011fl\u0131 ba\u015f verib: bir \u00e7ox h\u00fccum\u00e7u m\u00fcv\u0259qq\u0259ti v\u0259 ya bird\u0259f\u0259lik qanunsuz f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rini dayand\u0131r\u0131b v\u0259 k\u00f6\u00e7\u00fcb. 2022-ci ilin sonunda zaminl\u0259r\u0259 istinadlar\u0131n say\u0131, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 k\u00f6lg\u0259 Telegram kanallar\u0131nda yenid\u0259n artma\u011fa ba\u015flay\u0131b. N\u0259tic\u0259d\u0259 zaminl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 f\u0259aliyy\u0259t ilin \u0259vv\u0259lind\u0259ki s\u0259viyy\u0259sin\u0259 qay\u0131d\u0131b.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-9498\" width=\"588\" height=\"272\" srcset=\"https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image.png 974w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-300x139.png 300w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-768x356.png 768w, https:\/\/rockvell.com\/wp-content\/uploads\/2023\/03\/image-360x167.png 360w\" sizes=\"(max-width: 588px) 100vw, 588px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p><em>Zaminl\u0259rin vur\u011fuland\u0131\u011f\u0131 mesajlar\u0131n k\u00f6lg\u0259 resurlar\u0131nda inki\u015faf dinam\u0131kas\u0131, 2020-2022, m\u0259nb\u0259 &#8211; <\/em><a href=\"https:\/\/www.kaspersky.ru\/enterprise-security\/threat-intelligence\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><em>Kaspersky Digital Footprint Intelligence<\/em><\/a><em> <\/em><em>xidm\u0259ti<\/em><em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p>B\u0259zi k\u00f6lg\u0259 forumlar\u0131 k\u00f6lg\u0259 seqmentind\u0259 nisb\u0259t\u0259n standart \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirm\u0259k v\u0259 sad\u0259l\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn avtomatik zamin sistemi haz\u0131rlay\u0131r. Bununla bel\u0259 bahal\u0131 v\u0259 ya qeyri-standart hallar \u00fc\u00e7\u00fcn canl\u0131 vasit\u0259\u00e7i h\u0259l\u0259 d\u0259 i\u015ftirak edir. Avtomatik zaminl\u0259r &#8220;canl\u0131&#8221; zamin kimi, lakin eyni zamanda \u0259m\u0259liyyat standart olarsa v\u0259 t\u0259r\u0259fl\u0259r b\u00fct\u00fcn \u015f\u0259rtl\u0259r\u0259 v\u0259 raz\u0131la\u015fmalara \u0259m\u0259l ed\u0259rs\u0259, daha s\u00fcr\u0259tli i\u015fl\u0259yirl\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cK\u00f6lg\u0259 icmas\u0131 daha m\u00fcr\u0259kk\u0259b, strukturla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259nziml\u0259m\u0259 sisteml\u0259ri \u0259sas\u0131nda inki\u015faf etdikc\u0259, biz \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 onun nec\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdiyini, t\u0259cav\u00fczkarlar\u0131n bir-biri il\u0259 nec\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 \u0259laq\u0259d\u0259 oldu\u011funu, harada v\u0259 hans\u0131 m\u0259lumatlar\u0131 d\u0259rc ed\u0259 bil\u0259c\u0259kl\u0259rini daha yax\u015f\u0131 ba\u015fa d\u00fc\u015fm\u0259y\u0259 k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi hesabat d\u0259rc etmi\u015fik. Bu c\u00fcr k\u00f6lg\u0259 internetd\u0259 biznes ara\u015fd\u0131rmas\u0131 \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 kibert\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259rin d\u0259yi\u015f\u0259n m\u0259nz\u0259r\u0259sini izl\u0259m\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k\u201d, &#8211; dey\u0259 Kaspersky Threat Intelligence-in analitiki Vera Xolopova \u015f\u0259rh edir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiberh\u00fccumlardan qorunmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Kaspersky \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 t\u00f6vsiy\u0259 edir:<\/p>\n\n\n\n<ul>\n<li>b\u00fct\u00fcn cihazlarda istifad\u0259 olunan h\u0259r bir proqram\u0131 m\u00fct\u0259madi olaraq yenil\u0259yin ki, t\u0259cav\u00fczkarlar z\u0259iflikl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 korporativ infrastruktura daxil ola bilm\u0259sin; &nbsp;z\u0259iflikl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn yamaqlar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn q\u0259d\u0259r tez qura\u015fd\u0131r\u0131n;<\/li>\n\n\n\n<li>potensial t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri t\u0259hlil etm\u0259k v\u0259 insidentl\u0259ri tez m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.ru\/enterprise-security\/threat-intelligence\">Threat Intelligence xidm\u0259tl\u0259rind\u0259<\/a>n istifad\u0259 edin;<\/li>\n\n\n\n<li>Daxili kibert\u0259hl\u00fck\u0259sizlik m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rini <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.ru\/enterprise-security\/threat-intelligence\">Kaspersky Digital Footprint Intelligence<\/a> hesabatlar\u0131na \u00e7\u0131x\u0131\u015fla t\u0259min edin ki, onlar \u015firk\u0259t aktivl\u0259rin\u0259 xarici t\u0259cav\u00fczkarlar\u0131n g\u00f6z\u00fc il\u0259 baxa, potensial h\u00fccum vektorlar\u0131n\u0131 tez m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259 v\u0259 kibercinay\u0259tkarlardan g\u0259l\u0259n t\u0259hdidl\u0259ri \u00f6yr\u0259n\u0259 bilsinl\u0259r.<\/li>\n\n\n\n<li>\u018fg\u0259r insident art\u0131q ba\u015f veribs\u0259, n\u0259tic\u0259l\u0259ri minimuma endirm\u0259k, b\u00fct\u00fcn t\u0259hl\u00fck\u0259y\u0259 m\u0259ruz qalm\u0131\u015f qov\u015faqlar\u0131 v\u0259 sisteml\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bel\u0259 h\u00fccumlar\u0131n t\u0259krarlanmamas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn laz\u0131mi t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn <a href=\"https:\/\/www.kaspersky.ru\/enterprise-security\/incident-response\">Kaspersky Incident Response<\/a> xidm\u0259ti il\u0259 \u0259laq\u0259 saxlamaq olar.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>K\u00f6lg\u0259 internetd\u0259 \u0259m\u0259liyyatlar v\u0259 zamin xidm\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda daha \u0259trafl\u0131 burada oxuya bil\u0259rsiniz:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/media.kasperskycontenthub.com\/wp-content\/uploads\/sites\/58\/2023\/03\/14124006\/Biznes-v-darknete-sdelki-i-regulyatsia.pdf\">https:\/\/media.kasperskycontenthub.com\/wp-content\/uploads\/sites\/58\/2023\/03\/14124006\/Biznes-v-darknete-sdelki-i-regulyatsia.pdf<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Darknetd\u0259 s\u00f6vd\u0259l\u0259\u015fm\u0259l\u0259r: cinay\u0259tkarlar aras\u0131nda \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259nziml\u0259m\u0259 nec\u0259 ba\u015f verir Kaspersky Digital Footprint Intelligence m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259ri 2020-ci ilin yanvar\u0131ndan 2022-ci ilin dekabr\u0131na q\u0259d\u0259r olan d\u00f6vr \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6lg\u0259 internetd\u0259 (darknet) zaminl\u0259rin i\u015ftirak\u0131 il\u0259 ba\u015f tutan \u0259m\u0259liyyatlar haqq\u0131nda n\u0259\u015frl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131blar&#8230;.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9274,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9497"}],"collection":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9497"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9502,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9497\/revisions\/9502"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9274"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/rockvell.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}