Kaspersky: “Zoomer” nəslinin hər dördüncü nümayəndəsi süni intellektlə dostluq edir
“Zoomer”lər (erkən yaşdan texnologiya ilə yaxından tanış olan Z nəsli nümayəndələri) digər yaş qrupları ilə müqayisədə süni intellektdən (Sİ) daha aktiv istifadə edirlər: 47%-i Sİ-dən hər gün və ya demək olar ki, hər gün istifadə edir. Bundan əlavə, 27%-i artıq Sİ ilə dostlaşıb və 28%-i başqaları ilə bölüşməyəcəkləri şəxsi məsələləri onunla müzakirə edirlər. Bunlar Kaspersky-nin 18 ölkədən 7200 respondenti əhatə edən yeni araşdırmasının* nəticələridir.
“Zoomer” nəslinin nümayəndələri üçün Sİ artıq gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrilib. Gənc istifadəçilər ona daha çox məlumat axtarışı (56%), dərs (49%), ideya yaratmaq (47%) və iş (39%) üçün müraciət edirlər.
Eyni zamanda, Sİ tədricən sadəcə texnoloji bir vasitədən yaxın söhbət tərəfdaşına çevrilir. Bu, əlavə risklər yarada bilər: istifadəçilər neyron şəbəkəsini etibarlı həmsöhbət kimi qəbul edə və onunla böyük həcmdə şəxsi məlumat paylaşa bilərlər. Bununla belə, süni intellekt səhv edə, qeyri-dəqiq cavablar verə, istifadəçi tərəfindən daxil edilən məlumatlarda isə həssas informasiya ola bilər.
Sİ-in verdiyi bütün məlumatlar təhlükəsiz deyil
Texnologiyadan aktiv istifadə etmələrinə baxmayaraq, Z nəslinin yalnız 42%-i Sİ xidmətləri ilə işləyərkən müntəzəm olaraq qabaqlayıcı tədbirlər görür, məsələn, alınan məlumatları yoxlayır və həssas məlumatları paylaşmaqdan çəkinir. Digər 52%-i bunu bəzən edir, 6%-i isə ümumiyyətlə bu cür tədbirlərə əl atmır.
“Gənc istifadəçilərin süni intellekti yalnız bir vasitə kimi deyil, həm də söhbət tərəfdaşı kimi qəbul etməyə başlaması təbiidir: müasir modellər uzunmüddətli və fərdiləşdirilmiş dialoq qurmağa qadirdir. Bununla belə, məhz bu etibar hissi insanları süni intellektlə internetdə dərc etməyəcəkləri məlumatları paylaşmağa vadar edə bilər. Unutmayaq ki, süni intellektlə dialoq nə qədər təbii və şəxsi görünsə də, tamamilə məxfi hesab edilməməlidir. Şifrələr, bank kartı məlumatları, sənədlər, şəxsi yazışmalar və digər həssas məlumatlar süni intellekt xidmətləri ilə paylaşılmamalıdır. Bundan əlavə, neyron şəbəkəsindən əldə edilən istənilən vacib məlumatı etibarlı mənbələrlə təsdiqləmək lazımdır”, – deyə Kaspersky-nin Azərbaycandakı rəsmi nümayəndəsi Müşviq Məmmədov qeyd edir.
Neyron şəbəkələrindən daha təhlükəsiz necə istifadə etməli
Kaspersky istifadəçilərə tövsiyə edir:
- şifrələri, bank kartı məlumatlarını, sənədləri, şəxsi yazışmaları və ya digər məxfi məlumatları süni intellekt xidmətləri ilə paylaşmayın;
- neyron şəbəkəsindən alınan vacib məlumatları – xüsusən də bu məlumatlar səhiyyə, maliyyə, təhsil və ya hüquqi məsələlərlə bağlıdırsa – onları etibarlı mənbələr üzərindən yoxlayın;
- Sİ reaksiyalarına tənqidi yanaşın – neyron şəbəkəsinin etibarlı tonu məlumatın doğruluğuna zəmanət vermir;
- təcavüzkarlar məlumatları oğurlamaq üçün saxta platformalar yarada bildikləri üçün linklərə və üçüncü tərəf Sİ xidmətlərinə qarşı diqqətli olun;
- vacib hesablar üçün unikal, mürəkkəb şifrələrdən və çoxfaktorlu identifikasiyadan istifadə edin.
Sİ təhsilin, işin, ünsiyyətin və gündəlik həyatın bir hissəsinə çevrildikcə ondan təhlükəsiz istifadəni öyrənmək rəqəmsal savadlılığın hesabların və şəxsi məlumatların qorunması qədər vacib bir hissəsinə çevrilir.
*Araşdırma Kaspersky-nin daxili marketinq tədqiqatı mərkəzi tərəfindən 2026-cı ilin mart ayında 18 ölkədən 7200 respondentin iştirakı ilə aparılıb: Braziliya, Çin, Kolumbiya, Misir, Fransa, Almaniya, Hindistan, İndoneziya, İtaliya, Malayziya, Meksika, Rusiya, Səudiyyə Ərəbistanı, İspaniya, Cənubi Afrika, Tayland, Türkiyə və Vyetnam.
